Partner Content
Η έγκαιρη πρόσβαση στις υπηρεσίες υγείας αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αποτελεσματική λειτουργία ενός σύγχρονου συστήματος υγείας. Παρά τη σημαντική διεύρυνση της πρόσβασης που έχει επιτευχθεί μέσω του ΓΕΣΥ, οι χρόνοι αναμονής σε ορισμένες ιατρικές ειδικότητες εξακολουθούν να αποτελούν πρόκληση, καθιστώντας την αντιμετώπισή τους προτεραιότητα.
Ο Οργανισμός Ασφάλισης Υγείας (ΟΑΥ) εντείνει τις προσπάθειες για τη βελτίωση της πρόσβασης των δικαιούχων στις υπηρεσίες υγείας, μέσα από στοχευμένες παρεμβάσεις τόσο για τον περιορισμό των μεγάλων λιστών αναμονής όσο και για την αντιμετώπιση των αιτιών που τις προκαλούν. Μέσα από τη συστηματική αξιολόγηση των δεδομένων, την ορθότερη διαχείριση της ζήτησης και την αποτελεσματικότερη αξιοποίηση της διαθέσιμης δυναμικότητας του ΓεΣΥ, ο Οργανισμός, σε συνεργασία με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, επιδιώκει να διαμορφώσει πιο ουσιαστικές και μακροπρόθεσμες λύσεις.
Γιατί δημιουργούνται χρόνοι αναμονής
Οι χρόνοι αναμονής στο ΓεΣΥ επηρεάζονται κυρίως από δύο παράγοντες: αφενός, τον περιορισμένο αριθμό ιατρών σε ορισμένες ειδικότητες σε παγκύπριο επίπεδο και, αφετέρου, τη συγκέντρωση της ζήτησης σε συγκεκριμένους Ειδικούς Ιατρούς.
Στην πρώτη περίπτωση, πρόκειται για ειδικότητες στις οποίες ο αριθμός των διαθέσιμων επαγγελματιών είναι γενικότερα μικρός σε ολόκληρη την Κύπρο, γεγονός που αντανακλάται και στον αριθμό των ιατρών που συμμετέχουν στο ΓεΣΥ. Ενδεικτικά στην Ιατρική Γενετική και τη Γηριατρική συμμετέχουν από δύο ιατροί, ενώ στην Παιδονευρολογία έξι. Στην Αλλεργιολογία ο αριθμός αυξήθηκε από δύο το 2024 σε τέσσερις το πρώτο εξάμηνο του 2026, ενώ στην Ενδοκρινολογία συμμετέχουν σήμερα 28 ιατροί, έναντι 25 το 2024.
Αξίζει, ωστόσο, να επισημανθεί ότι τα στοιχεία του ΟΑΥ καταδεικνύουν διεύρυνση του δικτύου των συμβεβλημένων Ειδικών Ιατρών στη συντριπτική πλειονότητα των ειδικοτήτων. Συγκεκριμένα, από το 2024 έως το πρώτο εξάμηνο του 2026 οι συμμετέχοντες ιατροί στην Καρδιολογία αυξήθηκαν από 233 σε 253, στην Ακτινολογία από 180 σε 199 και στην Οφθαλμολογία από 120 σε 136. Αύξηση καταγράφεται επίσης στην Ορθοπεδική (+10 ιατροί), τη Νευρολογία (+11), την Παιδιατρική (+8), την Ψυχιατρική (+7), στην Γενική Χειρουργική (+17) κ.ά.
Η δεύτερη περίπτωση αφορά ειδικότητες στις οποίες, παρά την ύπαρξη μεγαλύτερου αριθμού συμβεβλημένων ιατρών, η ζήτηση συγκεντρώνεται σε συγκεκριμένους επαγγελματίες. Η αυξημένη συγκέντρωση των αιτημάτων σε συγκεκριμένους ιατρούς μπορεί να δημιουργήσει μεγάλες λίστες αναμονής, ακόμη και όταν άλλοι συμβεβλημένοι Ειδικοί Ιατροί της ίδιας ειδικότητας διαθέτουν νωρίτερα ραντεβού. Για τον λόγο αυτό, ο ΟΑΥ ενθαρρύνει τους δικαιούχους να αξιοποιούν τον κατάλογο των συμβεβλημένων Ειδικών Ιατρών και να εξετάζουν εναλλακτικές επιλογές, είτε ως προς τον ιατρό είτε ως προς την επαρχία, όπου αυτό είναι εφικτό, ώστε να διευκολύνεται η έγκαιρη πρόσβασή τους στην απαιτούμενη φροντίδα.
Τεκμηριωμένες παραπομπές και προτεραιότητα στα επείγοντα
Βασικός άξονας των παρεμβάσεων του ΟΑΥ είναι η ορθότερη διαχείριση των παραπομπών από τους Προσωπικούς προς τους Ειδικούς Ιατρούς. Όταν περιστατικά που μπορούν να αντιμετωπιστούν στην πρωτοβάθμια φροντίδα παραπέμπονται χωρίς αντίστοιχη κλινική ανάγκη, δημιουργείται πρόσθετη ζήτηση και επιβαρύνεται η διαθεσιμότητα των ειδικοτήτων. Για τον σκοπό αυτό, ο ΟΑΥ έχει προχωρήσει σε σειρά παρεμβάσεων:
- Διαβάθμιση παραπεμπτικών: Εφαρμόστηκε σύστημα διαβάθμισης των βραχυπρόθεσμων παραπεμπτικών προς Ειδικούς Ιατρούς, καθώς και των παραπεμπτικών για διαγνωστικές εξετάσεις, σε «παραπεμπτικά ρουτίνας» και «επείγοντα παραπεμπτικά». Για τα επείγοντα περιστατικά, οι Ειδικοί Ιατροί ενημερώνονται για την ανάγκη άμεσης αξιολόγησης του ασθενούς, ενώ έχει δοθεί σύσταση για την εξυπηρέτησή τους εντός δέκα ημερών από την επικοινωνία του δικαιούχου.
- Κλινικές Κατευθυντήριες Οδηγίες Παραπομπής: Έχουν τεθεί σε εφαρμογή 37 Κλινικές Κατευθυντήριες Οδηγίες για την παραπομπή από τους Προσωπικούς Ιατρούς προς τους Ειδικούς Ιατρούς, οι οποίες αφορούν συγκεκριμένες διαγνώσεις και καταστάσεις υγείας, με στόχο οι παραπομπές να πραγματοποιούνται με πιο αποτελεσματικό τρόπο.
- Δείκτες Απόδοσης για τους Προσωπικούς Ιατρούς: Έχουν εισαχθεί Δείκτες Απόδοσης που αφορούν την έκδοση βραχυπρόθεσμων παραπεμπτικών προς Ειδικούς Ιατρούς, με στόχο την ορθότερη διαχείριση των περιστατικών στο επίπεδο της πρωτοβάθμιας φροντίδας.
- Δείκτης Απόδοσης για τους Ειδικούς Ιατρούς: Εφαρμόζεται Δείκτης Απόδοσης σε σχέση με τα αιτήματα έκδοσης μακροχρόνιων παραπεμπτικών, ώστε οι επισκέψεις να είναι κλινικά αναγκαίες και στοχευμένες, αποφεύγοντας τη δημιουργία αχρείαστου όγκου περιστατικών και, κατ' επέκταση, πρόσθετων λιστών αναμονής.
- Διεύρυνση των δυνατοτήτων συνταγογράφησης των Προσωπικών Ιατρών: Κατόπιν διαβούλευσης με τις επιστημονικές εταιρείες των Προσωπικών Ιατρών, έχουν παραχωρηθεί διευρυμένες δυνατότητες συνταγογράφησης, ώστε να μπορούν να αντιμετωπίζονται περισσότερα περιστατικά στο επίπεδο της πρωτοβάθμιας φροντίδας, χωρίς να απαιτείται παραπομπή σε Ειδικό Ιατρό.
Σημαντικό μέρος της προσπάθειας αποτελεί και η ενημέρωση των δικαιούχων. Ο ΟΑΥ υλοποιεί επικοινωνιακές εκστρατείες με στόχο την καλλιέργεια κουλτούρας ορθολογικής χρήσης των υπηρεσιών υγείας και, σε συνεργασία με την Ομοσπονδία Συνδέσμων Ασθενών Κύπρου και τον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο, έχει δημιουργήσει τoν «Οδηγό του Ασθενή», μια ιστοσελίδα με ενημερωτικό υλικό για τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις των δικαιούχων, με έμφαση στους χρόνιους ασθενείς.
Στα σκαριά και άλλα μέτρα
Ο ΟΑΥ εξετάζει, παράλληλα, τρόπους αξιοποίησης και αποτελεσματικότερης χρήσης του Συστήματος Πληροφορικής, ώστε δικαιούχοι και ιατροί που παραπέμπουν να έχουν καλύτερη ενημέρωση για τη διαθεσιμότητα των Ειδικών Ιατρών και τους εκτιμώμενους χρόνους αναμονής.
Στο ίδιο πλαίσιο, διερευνάται η ανάπτυξη ενιαίου μηχανισμού καταγραφής των χρόνων αναμονής, από τη στιγμή που προκύπτει η ανάγκη για μια υπηρεσία μέχρι την παροχή της. Η μέτρηση μόνο του διαστήματος μεταξύ της έκδοσης παραπεμπτικού και της επίσκεψης δεν αποτυπώνει απαραίτητα ολόκληρη τη διαδρομή του ασθενούς. Η συστηματική καταγραφή θα επιτρέψει τον ακριβέστερο εντοπισμό των καθυστερήσεων.
Παράλληλα, ο ΟΑΥ συνεργάζεται με το Υπουργείο Υγείας και τον Παγκύπριο Ιατρικό Σύλλογο για την προώθηση του Capacity Planning, μιας διαδικασίας που αποσκοπεί στη συστηματική καταγραφή και πρόβλεψη των αναγκών του συστήματος υγείας σε ανθρώπινο δυναμικό, καθώς και στον καλύτερο σχεδιασμό για την κάλυψή τους.
Η βελτίωση της πρόσβασης των ασθενών στις υπηρεσίες υγείας αποτελεί διαρκή προτεραιότητα για τον ΟΑΥ. Απαιτεί συνδυασμό στοχευμένων παρεμβάσεων, αξιόπιστων δεδομένων, ορθού σχεδιασμού του ανθρώπινου δυναμικού και συνεργασίας όλων των εμπλεκομένων με κοινό στόχο την έγκαιρη και αποτελεσματική εξυπηρέτηση των δικαιούχων.



























