Την έντονη απογοήτευση τους για τη διαχείριση του υδατικού προβλήματος, εξέφρασαν οι βουλευτές της Επιτροπής Γεωργίας ασκώντας έντονη κριτική στους αρμόδιους, κατά τη συζήτηση του θέματος, «Τα σοβαρά οικονομικά προβλήματα που δημιουργούνται στους γεωργοκτηνοτρόφους που δεν λαμβάνουν νερό από αρδευτικό έργο». Την έντονη δυσαρέσκεια τους, εξέφρασαν επίσης και οι Εκπρόσωποι Αγροτικών Οργανώσεων για το περιβαλλοντικό τέλος που επιβλήθηκε στους αγρότες. Μάλιστα αγρότης κλήθηκε να πληρώσει μετά από 9 χρόνια ποσό 110 χιλιάδων ευρώ. 

Κληθείς να σχολιάσει το ετεροχρονισμένο περιβαλλοντικό τέλος που έχει επιβάλει το Τμήμα Αναπτύξεως Υδάτων στους αγρότες, ο επίτιμος Πρόεδρος της Παναγροτικής Ένωσης Κύπρου (ΠΕΚ), Μιχάλης Λύτρας, σημείωσε πως, δεν υπήρξε έγκαιρη ενημέρωση όλου του κόσμου ώστε να είναι ενήμερος κάθε χρόνο για το ποσό που οφείλει ώστε να μπορεί να ανταποκριθεί.«Αν ένας γεωργός κατανάλωσε νερό που για παράδειγμα καλείτο να πληρώσει 100 ευρώ, όταν μετά από 10 χρόνια απαιτείται ένα ποσό 1000 ευρώ ίσως να μην υπάρχει δυνατότητα αποπληρωμής. Μπορεί τότε να είχε να δώσει τα 100 ευρώ και με τα σημερινά δεδομένα τα 1000 ευρώ να μην μπορεί να τα πληρώσει». Όπως εξήγησε ο κ. Λύτρας, το περιβαλλοντικό τέλος αφορά το νερό που αντλείται από ιδιωτικές γεωτρήσεις και προβλέπεται από νομοθεσία του 2017.

Σχετικά με τον γεωργό, ο οποίος έλαβε τέλος περίπου 110 χιλιάδων ευρώ, ερωτηθείς αν ήρθε σε επικοινωνία με τις αγροτικές οργανώσεις, ο κ. Λύτρας ανέφερε στην «Κ», πως έγινε η επαφή τονίζοντας πως δεν έχει τη δυνατότητα να τα πληρώσει αναδρομικά. «Εξάλλου αναδρομική απαίτηση για χρέος δεν ξέρω αν στέκει νομικά».

Παράλληλα, ο κ. Λύτρας σημείωσε πως, το γεγονός ότι κάποιος γνώριζε θεωρητικά την ύπαρξη του τέλους δεν αναιρεί την υποχρέωση του κράτους να το απαιτεί έγκαιρα. «Όπως συμβαίνει με τους λογαριασμούς νερού των νοικοκυριών, έρχεται κάθε 2 μήνες ο λογαριασμός. Δεν γίνεται να έρχεται το χρέος μετά από καιρό».

Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός πως, η επιβάρυνση στους αγρότες ήρθε σε μια περίοδο όπου η γεωργία αντιμετωπίζει σοβαρότατα προβλήματα.

Σύμφωνα με τον κ. Λύτρα, το ΤΑΥ φέρει μια ακέραιη ευθύνη γιατί δεν ενήργησε όπως έπρεπε, δηλαδή να ενημερώνει γραπτώς τους γεωργούς κάθε χρόνο τα ποσά που οφείλει. «Να μην αναστατώνουν τους γεωργούς και να τους φορτώνουν σε δύσκολες περιόδους».

Όπως ανέφερε μετά το τέλος της Επιτροπής Γεωργίας, ο Πρόεδρος της Επιτροπής και βουλευτής του ΑΚΕΛ, Γιαννάκης Γαβριήλ, θα καταστραφεί ο πρωτογενής τομέας με τις αποφάσεις της εκτελεστικής εξουσίας. «Όπως πάμε δεν θα έχουμε πρωτογενή τομέα».

Οι γεωργοί μας, όπως είπε, βιώνουν τη δυσκολότερη περίοδο των τελευταίων δεκαετιών, όπως είπε ο κ. Γαβριήλ. «Το δυσβάσταχτο κόστος παραγωγής πρώτες ύλες, λιπάσματα, φυτοφάρμακα, καύσιμα σε συνδυασμό με το κόστος της πράσινης μετάβασης που φορτώθηκε στις πλάτες τους».

Σύμφωνα με τον κ. Γαβριήλ, τα τελευταία χρόνια προστέθηκε και το υδατικό πρόβλημα, το οποίο απειλεί να τους καταστρέψει πλήρως. «Οι τεράστιες περικοπές νερού, σε πολλές περιπτώσεις ολικές, προδιαγράφουν αντίστοιχα μεγάλη μείωση της παραγωγής και των εισοδημάτων τους για τη φετινή περίοδο».

Την ίδια ώρα, ασκώντας κριτική στην Κυβέρνηση σημείωσε πως, παραμένει άπραγη και προσθέτει νέα χαράτσια στους γεωργούς. «Διερωτάται κανείς αν όσοι λαμβάνουν τις αποφάσεις έχουν πραγματική επαφή με τη σκληρή πραγματικότητα που βιώνει ο γεωργικός κόσμος».

Παράλληλα, έκανε λόγο για μια ακατανόητη απόφαση στη χειρότερη, όπως είπε, δυνατή συγκυρία για την κυπριακή γεωργία, από πλευράς Κυβέρνησης, η οποία, αποφάσισε να αποστείλει επιστολές ζητώντας από γεωργούς δεκάδες χιλιάδες ευρώ για περιβαλλοντικό τέλος, μάλιστα με αναδρομική ισχύ για τα τελευταία εννέα χρόνια.

«Απαιτούμε από την κυβέρνηση να αναστείλει άμεσα την απόφαση αυτή μέχρι να βελτιωθούν τα δεδομένα. Σε κάθε περίπτωση, η αναδρομικότητα δεν μπορεί και δεν πρέπει να ισχύσει».

Ιδιαίτερα έντονος ήταν στη δική του τοποθέτηση ο βουλευτής ΔΗΣΥ, Κυριάκος Χατζηγιάννης, ο οποίος είπε πως αυτοί, οι οποίοι, άφησαν την Κύπρο χωρίς νερό, έπρεπε να οδηγηθούν ενώπιον της δικαιοσύνης. Την ίδια ώρα, έκανε λόγο για απουσία στρατηγικής για το υδατικό. «Πού είναι η στρατηγική; Αυτοί οι οποίοι ευθύνονται πρέπει να κάτσουν στο σκαμνί».

Σύμφωνα με τον κ. Χατζηγιάννη, αφήνουμε ανθρώπους χωρίς επάγγελμα και, κατ’ επέκταση, αφήνουμε τη χώρα χωρίς τη δυνατότητα να λειτουργήσει. 

Την ίδια στιγμή, έκανε λόγο για αδυναμία κατάρτισης στρατηγικής που, μέσω της τεχνολογίας και πιο συγκεκριμένα μέσω της αξιοποίησης των αφαλατώσεων, θα μπορούσαν να επιλύσουν το πρόβλημα που αντιμετωπίζει η χώρα. «Αυτός ο τρόπος σκέψης μου είναι αδιανόητος. Είναι απαράδεκτοι».

Στη δική του τοποθέτηση ο βουλευτής Χαράλαμπος Θεοπέμπτου, εξέφρασε την έντονη δυσαρέσκεια του για τη διαχείριση του νερού. Όπως είπε ευθύνη δεν έχει μόνο το Υπουργείο Γεωργίας, αλλά και το Υπουργείο Εσωτερικών.

Σε σχέση με τις αντιδράσεις αγροτικών οργανώσεων για ετεροχρονισμένη επιβολή του τέλος, ο Γενικός Διευθυντής του Υπουργείου Γεωργίας, Ανδρέας Γρηγορίου, σημείωσε ότι πρόκειται για εφαρμογή κανονισμών του 2017, με αποστολή επιστολών και καταβολή του τέλους από το 2020. Παραδεχόμενος το γεγονός πως υπήρξε καθυστέρηση στην ανταπόκριση, είπε πως δεν πρόκειται για αναδρομικό τέλος, αλλά όπως εξήγησε αφορά οφειλόμενη υποχρέωση των αδειούχων, η οποία ήταν γνωστή από την αδειοδότηση. «Θα έχουμε συνάντηση την ερχόμενη Παρασκευή με όλες τις αγροτικές οργανώσεις για να τους εξηγήσουμε και να βρούμε μια λύση».

Σε ερώτηση τι γίνεται με τους αγρότες, οι οποίοι αδυνατούν να πληρώσουν, ο κ. Γρηγορίου σημείωσε πως, αν για παράδειγμα αυτός που πήρε επιστολή για να πληρώσει 110.000 ευρώ μπορεί να κάνει δύο πράγματα. Πρώτον να επιβεβαιωθεί ότι πράγματι έχει καταναλώσει αυτές τις ποσότητες και να αποδείξει ότι κατανάλωσε λιγότερες ποσότητες νερού θα διαμορφωθεί το ποσόν στις πραγματικές ποσότητες. Και κατά δεύτερον μπορεί να γίνει μια διευθέτηση για εξόφληση με δόσεις.

Αναφερόμενος στα τέλη που πρέπει να καταβάλλοντα ο κ. Γρηγορίου είπε πως, για τους εμφιαλωτές νερού το τέλος περιβάλλοντος και πόρου είναι 12 σεντ το κυβικό μέτρο νερού. «Για τα συμβούλια υδατοπρομήθειας για τους επαρχιακούς οργανισμούς αυτοδιοίκησης αυτό το τέλος είναι 5 σεντ το κυβικό μέτρο νερού. Από τα κυβερνητικά υδατικά έργα που δίνεται νερό στους αγρότες και στους γεωργούς και στους κτηνοτρόφους, επιβάλλεται είναι ενσωματωμένο τέλος 2 σεντ το κυβικό μέτρο νερού. Το 1 σεντ αφορά μόνο αυτούς που αντλούν νερό από ιδιωτικές γεωτρήσει».