ΤΟ ΧΕΙΡΟΚΡΟΤΗΜΑ στο τέλος μιας τελετής βράβευσης διαρκεί μόνο για λίγα δευτερόλεπτα. Για τους ανθρώπους που βρίσκονται στη σκηνή, αυτό το χειροκρότημα αντικατοπτρίζει χρόνια σκληρής προσπάθειας, δύσκολων αποφάσεων και αβεβαιότητας. Την επόμενη μέρα επιστρέφουν στην καθημερινότητά τους, στις μεταβαλλόμενες ανάγκες της αγοράς, στις νέες προσλήψεις που πρέπει να γίνουν, στις οικονομικές πιέσεις και στις αποφάσεις που πρέπει να παρθούν. Η διάκριση είναι μια ένδειξη της απόστασης που έχουν ήδη διανύσει. Η συνέχεια, όμως, θα κριθεί από όλα όσα θα ακολουθήσουν.

Αυτό ήταν ουσιαστικά το κεντρικό θέμα συζήτησης στην πρόσφατη εκδήλωση της Deloitte Κύπρου «Cultivating success stories of innovation» με αφορμή τη βράβευση των πιο ταχέως αναπτυσσόμενων εταιρειών στην Κύπρο και τη Μέση Ανατολή μέσα από το πρόγραμμα Technology Fast 50. Οι εταιρείες που ξεχώρισαν είχαν κάθε λόγο να γιορτάσουν. Η συζήτηση πάνελ στο πλαίσιο της εκδήλωσης έθεσε το ερώτημα της επόμενης μέρας: πώς μπορεί μια επιχείρηση να συνεχίσει να αναπτύσσεται, να αντέχει στις πιέσεις που φέρνει η ίδια η ανάπτυξη και να έχει τη δυνατότητα να ανταπεξέλθει στον διεθνή ανταγωνισμό;

Η στρατηγική χρυσή τομή
Μια επιχείρηση πλησιάζει στη στρατηγική χρυσή τομή όταν καταφέρνει να ευθυγραμμίσει τρία κρίσιμα στοιχεία: την ταυτότητά της, μια πραγματική ανάγκη της αγοράς και την ικανότητά της να υλοποιήσει με συνέπεια αυτά που υπόσχεται. Η αφετηρία είναι οι αξίες, οι αρχές και οι πεποιθήσεις των ιδρυτών. Αυτές δεν είναι απλές θεωρητικές διατυπώσεις. Καθορίζουν πώς παίρνονται οι δύσκολες αποφάσεις, ποιοι άνθρωποι εντάσσονται στην ομάδα και ποιες συμπεριφορές θεωρούνται αποδεκτές όταν ο ιδρυτής δεν είναι παρών/ούσα.

Πάνω σε αυτή τη βάση, χτίζονται το όραμα, η αποστολή και ο σκοπός της επιχείρησης, τα οποία μεταφράζονται σε καθαρές προτεραιότητες, συγκεκριμένους στόχους, ενέργειες και δείκτες απόδοσης. Όταν αυτή η αλληλουχία είναι ξεκάθαρη, η εταιρεία μπορεί να εξηγήσει με σαφήνεια ποια αξία προσφέρει, ποιο είναι το ανταγωνιστικό της πλεονέκτημα και γιατί οι πελάτες θα επιλέξουν τη δική της λύση.

Η στρατηγική χρυσή τομή όμως, δεν είναι ένα σημείο στο οποίο φτάνεις και παραμένεις εκεί. Μετακινείται καθώς εξελίσσονται το προϊόν, η ομάδα, οι πελάτες, αλλά και η ίδια η αγορά. Γι’ αυτό και η στρατηγική δεν είναι κάτι που γίνεται μια φορά. Είναι η διαδικασία που επιτρέπει στην επιχείρηση να επαναπροσδιορίζει αυτή την ισορροπία σε κάθε νέο στάδιο ανάπτυξης.

Κάθε στάδιο ανάπτυξης φέρνει και νέα ερωτήματα
Στα νεοφυή στάδια μιας εταιρείας, σχεδόν όλη η προσοχή στρέφεται στο προϊόν. Λύνει πράγματι ένα πρόβλημα και υπάρχει κάποιος που είναι διατεθειμένος να πληρώσει για τη λύση του; Όταν έρθουν οι πρώτες επιτυχίες όμως, το ερώτημα αλλάζει. Χρειάζονται σταθερές πωλήσεις, αποτελεσματικά κανάλια διανομής, σωστές συνεργασίες και πρόσβαση σε μεγαλύτερες αγορές.
Ένα καλό προϊόν μπορεί να προσελκύσει τους πρώτους πελάτες. Η ανάπτυξη όμως, απαιτεί την ικανότητα να επαναλαμβάνεις αυτή την επιτυχία σε πολύ μεγαλύτερη κλίμακα. Καθώς αλλάζει η επιχείρηση, πρέπει να εξελίσσεται και ο ρόλος του ιδρυτή. Στην αρχή, η προσωπική εμπλοκή είναι πλεονέκτημα. Γνωρίζει κάθε πελάτη, παρακολουθεί κάθε λεπτομέρεια και παρεμβαίνει άμεσα όταν προκύπτει ένα πρόβλημα. Καθώς όμως η ομάδα μεγαλώνει, αυτό το μοντέλο μπορεί να γίνει εμπόδιο. Αν κάθε απόφαση εξακολουθεί να περνά από τον ιδιοκτήτη, η ταχύτητα που κάποτε βοήθησε την εταιρεία, αρχίζει να τη φρενάρει. Χρειάζονται πλέον σαφείς ρόλοι, ικανοί άνθρωποι και πραγματικό περιθώριο για πρωτοβουλίες.

Το θέμα αυτό βρέθηκε στο επίκεντρο του πάνελ της εκδήλωσης, με θέμα «Built to Last or Built to Fade - Founders, Funding and the Reality of Scaling», το οποίο συντόνισε η Μόνικα Ιωαννίδου Πολεμίτη (Συνέταιρος στην TKI), με τη συμμετοχή των Γιάννη Ευτυχίου (Συνιδρυτή, 33East), Κάρολου Γεωργαλλή (Συνέταιρου, Kinisis Ventures), Φίλιππου Κυπριανού (Διευθυντή, Plug and Play Cyprus) και Μαρίας Τερζή (Συνιδρύτρια και CEO, Malloc Inc). Μέσα από τις διαφορετικές εμπειρίες τους προέκυψε μια κοινή διαπίστωση: κάθε νέο στάδιο ανάπτυξης μιας επιχείρησης φέρνει μαζί του διαφορετικές απαιτήσεις και νέες προκλήσεις. Όπως εύστοχα συνόψισε η κυρία Πολεμίτη: «Η γρήγορη ανάπτυξη προκαλεί ενθουσιασμό και είναι φυσικό να τη γιορτάζουμε. Ωστόσο, στην πορεία, αυτό που μετράει είναι αν οι ιδρυτές, η ομάδα, η στρατηγική και το κεφάλαιο μπορούν να συνεχίσουν να εξελίσσονται μαζί με την εταιρεία».

Από την ίδρυση startups στη δημιουργία ανθεκτικών επιχειρήσεων
Το ίδιο μήνυμα μετέφερε στην εκδήλωση και ο Επικεφαλής Επιστήμονας για Έρευνα, Καινοτομία και Τεχνολογία της Κυπριακής Δημοκρατίας, Δημήτρης Σκουρίδης. Ο κ. Σκουρίδης δήλωσε ότι «η Κύπρος έχει το ταλέντο, τη φιλοδοξία και τις τεχνολογικές ικανότητες να δημιουργήσει εταιρείες που μπορούν να ανταγωνίζονται πολύ πέρα από το μέγεθος της αγοράς μας». Όπως πρόσθεσε, το επόμενο βήμα δεν είναι απλά η δημιουργία περισσότερων καινοτόμων επιχειρήσεων, αλλά πώς περισσότερες από αυτές θα μπορέσουν να αναπτυχθούν, να διεθνοποιηθούν και να μετατρέψουν την καινοτομία σε διαρκή οικονομικό αντίκτυπο.
Αυτό αλλάζει και τον τρόπο αξιολόγησης των προγραμμάτων επιχειρηματικής υποστήριξης. Ο αριθμός των startups που δημιουργούνται έχει την αξία του, αλλά δεν λέει ολόκληρη την ιστορία. Σημασία έχει πόσες από αυτές θα βρουν πελάτες, θα δημιουργήσουν θέσεις εργασίας, θα προσελκύσουν κεφάλαια με σωστούς όρους και θα διατηρήσουν ουσιαστική δραστηριότητα στην Κύπρο, ακόμη και αν η ανάπτυξή τους τις οδηγήσει σε διεθνείς αγορές.

Ο νέος κύκλος του ARIS | A Really Inspiring Story
Ο νέος κύκλος του ARIS, που επιμελείται το Κέντρο Καινοτομίας και Επιχειρηματικότητας της Deloitte Κύπρου, βασίζεται στη λογική αυτή. Δεν περιορίζεται σε έναν ταχύ κύκλο «επιτάχυνσης» για όλες τις ομάδες. Αντίθετα, προσφέρει εξατομικευμένη υποστήριξη σε βάθος δύο ετών, με τακτικές συναντήσεις, συμφωνημένα βήματα και συγκεκριμένα αποτελέσματα.
Μια ομάδα μπορεί να χρειάζεται διερεύνηση του επιχειρηματικού μοντέλου της. Μια άλλη μπορεί να χρειάζεται καλύτερη τιμολόγηση, οικονομικές προβλέψεις ή στρατηγική για την είσοδό της στην αγορά. Μια πιο ώριμη εταιρεία μπορεί να χρειάζεται προετοιμασία για επενδυτές, πρόσβαση σε χρηματοδοτικά εργαλεία, ενίσχυση της διοικητικής της δομής ή σύνδεση με εξειδικευμένα στελέχη και το δίκτυο της Deloitte.

Το ARIS δεν είναι απλά εκεί για να δώσει την ίδια, τυποποιημένη απάντηση σε κάθε ιδρυτή. Στόχος του προγράμματος είναι να βοηθήσει νεοφυείς επιχειρήσεις να διατυπώσουν σωστά τα κρίσιμα ερωτήματά τους, να αναγνωρίσουν έγκαιρα τα πραγματικά εμπόδια τους και να πάρουν εμπεριστατωμένες αποφάσεις σε κάθε στάδιο του αναπτυξιακού επιχειρηματικού τους ταξιδιού.
Αυτή είναι τελικά και η ουσία της στρατηγικής χρυσής τομής. Δεν σημαίνει να μένεις στάσιμος μόλις πετύχεις τον στόχο σου, αλλά να προχωράς με σκοπό και να γνωρίζεις τι θέλεις να κερδίσεις, καθώς και ποια στοιχεία της επιχείρησής σου δεν σκοπεύεις να χάσεις ή να αλλάξεις στη διαδρομή σου προς τη βιώσιμη επιτυχία.

Deloitte Κύπρου
24 Λεωφόρος Σπύρου Κυπριανού, 1075 Λευκωσία
+357 22360300
infonicosia@deloitte.com
www.deloitte.com/cy