Τον ρόλο της διαμεσολάβησης ως σύγχρονου και αποτελεσματικού μηχανισμού επίλυσης διαφορών ανέδειξε ημερίδα που πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη 26 Μαρτίου 2026 στο European University Cyprus (EUC) στη Λευκωσία, με ιδιαίτερη έμφαση στη σημασία της διαπραγμάτευσης. Στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με το Law Society και με τη στήριξη της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου, έγινε σαφές ότι, σε ένα περιβάλλον αυξανόμενης πολυπλοκότητας στις σχέσεις μεταξύ πολιτών και επιχειρήσεων, η ανάγκη για ταχύτερες και πιο ευέλικτες λύσεις είναι εντονότερη από ποτέ.

Κατά την εισαγωγική ομιλία στην εκδήλωση η Διαπιστευμένη Διαμεσολαβήτρια, Δικηγόρος Αθηνών και Κύπρου, Βασιλειάδου Ελένη Αθανασία υπέδειξε την διαμεσολάβηση ως μια διαδικασία που βασίζεται στον διάλογο και τη συνεργασία, σε αντίθεση με τη δικαστική αντιπαράθεση που συχνά οδηγεί σε αποτέλεσμα «win–lose». Παράλληλα, παρουσιάστηκαν οι βασικές αρχές μιας επιτυχημένης διαπραγμάτευσης, όπως ο διαχωρισμός του προβλήματος από τα πρόσωπα, η εστίαση στα συμφέροντα, η δημιουργία εναλλακτικών επιλογών και η χρήση αντικειμενικών κριτηρίων. Σημαντική χαρακτηρίστηκε και η συμβολή του διαμεσολαβητή, ο οποίος λειτουργεί ως ουδέτερο τρίτο πρόσωπο, διευκολύνοντας την επικοινωνία και διαχειριζόμενος τη διαδικασία. Η διαμεσολάβηση αναδείχθηκε ως μια διαδικασία που προσφέρει ταχύτητα, χαμηλότερο κόστος και εμπιστευτικότητα, συμβάλλοντας παράλληλα στην αποσυμφόρηση των δικαστηρίων.

Οι βασικές αρχές και τα εργαλεία

Η ημερίδα για τη διαμεσολάβηση στη Λευκωσία ανέδειξε τον ρόλο της διαπραγμάτευσης ως βασικού εργαλείου επίλυσης διαφορών. Ο Διαπιστευμένος Εκπαιδευτής Διαμεσολαβητών, Δικηγόρος (LL.M) και Διαπιστευμένος Διαμεσολαβητής Υ.Δ., κ. Απόστολος Συμιακός, έδωσε έμφαση στη διάκριση μεταξύ διαπραγμάτευσης με βάση τις θέσεις, που οδηγεί συχνά σε συγκρουσιακά αποτελέσματα «win–lose», και στη διαπραγμάτευση με βάση τα συμφέροντα, που επιδιώκει λύσεις «win–win». Παρουσιάστηκαν βασικές αρχές επιτυχούς διαπραγμάτευσης, όπως η εστίαση στα συμφέροντα, η δημιουργία εναλλακτικών επιλογών και η χρήση αντικειμενικών κριτηρίων. Τονίστηκε επίσης ο ρόλος του διαμεσολαβητή, ο οποίος μέσω εργαλείων όπως η ενεργητική ακρόαση και η διαχείριση συναισθημάτων, διευκολύνει την επικοινωνία και συμβάλλει στην επίτευξη αμοιβαία αποδεκτών λύσεων.

Στάδια Διαμεσολάβησης

Η διαμεσολάβηση αποτελεί δομημένη διαδικασία επίλυσης διαφορών που εξελίσσεται σε διακριτά στάδια, σύμφωνα με την Δικηγόρο, Διεθνή Διαπιστευμένη Διαμεσολαβήτρια CEDR, Πιστοποιημένη Εκπαιδεύτρια Διαμεσολαβητών, Πιστοποιημένη Διαπραγματευτή και Σύμβουλο Αφερεγγυότητας, κ. Ροδούλα Αχιλλείδου. Ξεκινά με το στάδιο μηδέν, όπου πραγματοποιείται η προετοιμασία, ο έλεγχος σύγκρουσης συμφερόντων, η εξασφάλιση εμπιστευτικότητας και η υπογραφή συμφωνίας υπαγωγής. Στο πρώτο στάδιο, ο διαμεσολαβητής παρουσιάζει τη διαδικασία, τον ρόλο του και τους κανόνες, ενώ τα μέρη εκθέτουν τις αρχικές τους θέσεις. Στο δεύτερο στάδιο γίνεται ανταλλαγή πληροφοριών και διερεύνηση της διαφοράς με τεχνικές όπως ανοικτές ερωτήσεις και ενσυναίσθηση. Στο τρίτο στάδιο αναπτύσσονται επιλογές και πραγματοποιείται διαπραγμάτευση, με έμφαση στις ανάγκες και όχι στις θέσεις. Στο τέταρτο στάδιο διαμορφώνεται συμφωνία βάσει κριτηρίων SMART. Τέλος, στο πέμπτο στάδιο η συμφωνία εφαρμόζεται και αποκτά εκτελεστότητα μέσω καταχώρησης στο δικαστήριο.

Εναλλακτική Επίλυση Καταναλωτικών Διαφορών

Το θεματολόγιο καταναλωτών 2030 της ΕΕ αποτελεί στρατηγικό πλαίσιο που καθορίζει προτεραιότητες για την προστασία των καταναλωτών σε ένα μεταβαλλόμενο περιβάλλον, υπέδειξε στη δική της παρουσίαση η Επίκουρη Καθηγήτρια Νομικής Σχολής Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου, κ. Χριστιάνα Μάρκου. Βασίζεται σε ανάλυση της αγοράς, των τεχνολογικών εξελίξεων και της κοινωνικής δυναμικής, ενώ περιλαμβάνει τέσσερις κύριους πυλώνες: ενιαία αγορά, ψηφιακή δικαιοσύνη και προστασία στο διαδίκτυο, βιώσιμη κατανάλωση και αποτελεσματική επιβολή & έννομη προστασία. Δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ενίσχυση της έννομης προστασίας, καθώς η συμμόρφωση παραμένει χαμηλή, ειδικά στο ηλεκτρονικό εμπόριο. Η ΕΕ προωθεί μηχανισμούς όπως οι αντιπροσωπευτικές αγωγές και η αναθεωρημένη οδηγία ADR, που επεκτείνεται σε ψηφιακές υπηρεσίες και διασυνοριακές διαφορές. Οι φορείς ADR παρέχουν ψηφιακές διαδικασίες, διαφάνεια και δυνατότητα ανθρώπινης επανεξέτασης. Επιπλέον, ενισχύεται η υποχρέωση των εμπόρων για έγκαιρη ανταπόκριση και η εκπαίδευση των φορέων. Συνολικά, η αποκατάσταση του καταναλωτή αποτελεί κεντρικό στόχο πολιτικής.

Ο Συνέταιρος Δ. Χατζηνεστόρος και ΣΙΑ ΔΕΠΕ, Πιστοποιημένος Εκπαιδευτής Διαμεσολαβητών, Διευθυντής Cyprus Center for Alternative Dispute Resolution, κ. Ευριπίδης Χατζηνέστορος ανέλυσε στην ημερίδα τη «Διαμεσολάβηση στην πράξη» ως μοντέρνο τρόπο επίλυσης διαφορών, ενώ τέλος, πραγματοποιήθηκε και παρέμβαση από τη Σοφία Ζαγκότη, φοιτήτρια του Ευρωπαϊκού Πανεπιστημίου Κύπρου.