Του Άγη Χαραλάμπους (Agis.Charalambous@kyprianou.com), Ανώτερου Δικηγόρου και του Λευτέρη Ελευθερίου (lefteris.eleftheriou@kyprinaou.com), Δικηγόρου στο Τμήμα Διανοητικής Ιδιοκτησίας της Michael Kyprianou & Co LLC

Σε μια σύγχρονη και συνεχώς εξελισσόμενη κοινωνία, όπου οι ιδέες και οι υπηρεσίες σου απευθύνονται στους καταναλωτές κυρίως μέσα από τα social media, και τις ψηφιακές πλατφόρμες, η δημιουργία μιας διακριτής και αναγνωρίσιμης ταυτότητας αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα πλεονεκτήματα σου. Ένα εμπορικό σήμα αποτελεί τη νομική έκφραση της επιχειρηματικής σου ιδέας. Επομένως, είναι απαραίτητο να πάρεις τα κατάλληλα μέτρα για την καταχώρηση ώστε να εξασφαλίσεις απόλυτη και αποτελεσματική νομική προστασία.

1. Συμβουλέψου έγκαιρα έναν ειδικό στο δίκαιο διανοητικής ιδιοκτησίας (IP)

Μπορεί να ξοδέψεις αμέτρητες ώρες και χρήματα για να αναπτύξεις ένα νέο προϊόν ή υπηρεσία, να σχεδιάσεις το λογότυπο και να τρέξεις μια διαφημιστική καμπάνια, χωρίς όμως να έχεις αξιολογήσει το νομικό ρίσκο της χρήσης αυτού του σήματος. Η καθυστέρηση αξιολόγησης της διαθεσιμότητας ενός εμπορικού σήματος έχει σημαντικούς κινδύνους. Η έγκαιρη συμβουλή ειδικού είναι ιδιαίτερα σημαντική ειδικά στις περιπτώσεις startup επιχειρήσεων που αναζητούν επενδυτές, αναπτύσσονται γρήγορα ή θέλουν να δημιουργήσουν μια δυνατή ψηφιακή παρουσία, έτσι ώστε να αποφευχθούν νομικές διαμάχες ή ένα αναγκαστικό (και ακριβό) rebranding.

2. Έγκαιρη καταχώρηση

Στην ψηφιακή αγορά, ένα brand μπορεί να γίνει viral μέσα σε μία νύχτα. Από την άλλη, η καταχώρηση εμπορικού σήματος στην Κύπρο αλλά και στην Ευρωπαϊκή Ένωση γίνεται κατά προτεραιότητα - first come, first served. Αυτό σημαίνει ότι εάν κάποιος τρίτος κατοχυρώσει πρώτος τα βασικά στοιχεία του brand σου ή κάποιας παρόμοιας ιδέας, ενδέχεται να χάσεις το δικαίωμα χρήσης τους, ακόμη και αν ήσουν εσύ ο πρώτος που βγήκε στην αγορά.

3. Η αναγνωσιμότητα είναι το παν

Ένα ισχυρό εμπορικό σήμα είναι εκείνο που οι καταναλωτές μπορούν εύκολα να συνδέσουν αποκλειστικά με την δική σου επιχείρηση. Γενικοί ή περιγραφικοί όροι είναι συχνά δύσκολο, ή ακόμη και αδύνατο, να καταχωρηθούν και να προστατευθούν νομικά. Θα πρέπει επομένως να λάβεις υπόψη τους νομικούς περιορισμούς από το στάδιο επιλογής ονόματος, λογότυπου ή σλόγκαν. Στόχευσε σε διακριτά και αναγνωρίσιμα στοιχεία branding που ξεχωρίζουν στις ανταγωνιστικές ψηφιακές αγορές του σήμερα. Πρωτότυποι συνδυασμοί λέξεων και δημιουργικά λογοπαίγνια θα σου προσφέρουν ισχυρότερη νομική προστασία και μεγαλύτερη εμπορική αξία.

4. Κάνε έλεγχο διαθεσιμότητας πριν επενδύσεις

Είναι πολύ συνηθισμένο νέοι ή ακόμη και πιο έμπειροι επιχειρηματίες να επενδύουν σε ιστοσελίδες, ψηφιακές καμπάνιες και διαφήμιση, πριν ακόμα εξετάσουν την καταχώρηση του εμπορικού τους σήματος. Θα πρέπει να ελέγξεις εάν υπάρχουν ήδη παρόμοια εμπορικά σήματα πριν από τη διάθεση ενός προϊόντος ή υπηρεσίας στην αγορά. Ένας σωστός έλεγχος διαθεσιμότητας θα βοηθήσει στον έγκαιρο εντοπισμό πιθανών συγκρούσεων και θα μειώσει τον κίνδυνο παραβίασης δικαιωμάτων τρίτων κατά ή μετά την καταχώρηση του σήματος σου. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για ψηφιακές επιχειρήσεις, όπου το brand επεκτείνεται άμεσα πέρα από σύνορα και τοπικές αγορές.

5. Διασφάλισε την ψηφιακή σου παρουσία παράλληλα με το εμπορικό σήμα

Η στρατηγική προστασίας του εμπορικού σου σήματος θα πρέπει να συμβαδίζει με τη ψηφιακή στρατηγική που ακολουθείς. Αν έχεις startup, φρόντισε να κατοχυρώσεις έγκαιρα τα domains, τα usernames και τους λογαριασμούς σου στα social media. Έτσι, θα διατηρήσεις μια ενιαία παντού και θα προλάβεις όσους προσπαθήσουν να σε αντιγράψουν ή να παραπλανήσουν το κοινό σου.

6. Σκέψου παγκόσμια από την πρώτη μέρα

Μια επιχειρηματική ιδέα μπορεί να ξεκινήσει τοπικά, αλλά να επεκταθεί ψηφιακά σε νέες αγορές πολύ πιο γρήγορα από όσο νομίζεις. Εάν τα προϊόντα ή οι υπηρεσίες σου προσφέρονται και διαδικτυακά, ένα εθνικό εμπορικό σήμα στην Κύπρο ενδέχεται να μην σου είναι αρκετό. Για παράδειγμα, ένα Ευρωπαϊκό Εμπορικό Σήμα μπορεί να προσφέρει προστασία σε όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ με μία μόνο αίτηση, ιδανική επιλογή αν έχεις περιφερειακές ή διασυνοριακές φιλοδοξίες.

7. Επέλεξε το καταλληλότερο νομικό πρόσωπο

Πολλοί founders ξεκινούν τη δραστηριότητα τους πριν οργανώσουν πλήρως την εταιρική τους δομή. Ωστόσο, τα εμπορικά σήματα θα πρέπει ιδανικά να καταχωρούνται στο όνομα της εταιρείας ή του νομικού προσώπου που θα εκμεταλλεύεται εμπορικά το προϊόν ή την υπηρεσία. Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για σένα που αναζητάς επενδυτές, συνάπτεις συνεργασίες ή προετοιμάζεσαι για μια πιθανή εξαγορά.

8. Χρησιμοποίησε το εμπορικό σου σήμα

Η συνεπής χρήση το brand σου και σε θωρακίζει νομικά. Η χρήση του θα πρέπει να γίνεται στην ίδια μορφή με αυτή που έχει καταχωρηθεί σε ιστοσελίδες, διαφημίσεις, τιμολόγια, συσκευασίες, εφαρμογές και social media. Σημαντικές αλλαγές είναι πιθανόν να αποδυναμώσουν την προστασία ή να δημιουργήσουν δυσκολίες στην επιβολή των δικαιωμάτων σου. Επιπλέον, εμπορικά σήματα που δεν χρησιμοποιούνται ουσιαστικά για συνεχή περίοδο πέντε ετών ενδέχεται να καταστούν ευάλωτα σε αιτήσεις ακύρωσης από τρίτους.

9. Δες το εμπορικό σου σήμα σου ως το πολυτιμότερο άυλο περιουσιακό στοιχείο

Ιδιαίτερα για startups και τις digital επιχειρήσεις, ένα εμπορικό σήμα αποτελεί συχνά το πιο πολύτιμο άυλο περιουσιακό στοιχείο. Ένα ισχυρό, προστατευμένο brand ανεβάζει την αξία της εταιρείας σου, προσελκύει επενδυτές και δημιουργεί μακροπρόθεσμη εμπορική αξία.

Συμπερασματικά, η προστασία ενός εμπορικού σήματος στη σημερινή ψηφιακή και ιδιαίτερα ανταγωνιστική αγορά απαιτεί κάτι περισσότερο από την απλή καταχώρηση μιας αίτησης. Ως επιχειρηματίας, χρειάζεται να κινηθείς έξυπνα και προληπτικά ούτως ώστε τα νομικά σου δικαιώματα να συμβαδίζουν με την επιχείρηση σου.