Την περασμένη Τετάρτη, 3 Ιουνίου, ο πρόεδρος της Κύπρου, Νίκος Χριστοδουλίδης, επισκέφθηκε το Καζακστάν μετά από πρόσκληση του προέδρου Κασίμ-Ζομάρτ Τοκάγιεφ, συνοδευόμενος από αντιπροσωπεία κυβερνητικών στελεχών και εκπροσώπων της εγχώριας επιχειρηματικής κοινότητας. Οι δύο ηγέτες είχαν κατ' ιδίαν συναντήσεις, οι οποίες συνεχίστηκαν με τη συμμετοχή αντιπροσωπειών και από τις δύο χώρες, ενώ την ίδια μέρα πραγματοποιήθηκε και ένα κοινό επιχειρηματικό φόρουμ. 

Με αφορμή την επίσκεψη του κύπριου προέδρου, προγραμματίστηκαν αρκετές εκδηλώσεις με στόχο την ενίσχυση των διμερών σχέσεων. Αν και οι διπλωματικοί δεσμοί των δύο χωρών μετρούν ήδη 34 χρόνια, η Πρεσβεία της Κύπρου στην Αστάνα άνοιξε μόλις αυτή την εβδομάδα. Πλέον, οι δύο χώρες συνδέονται και με απευθείας πτήσεις από την Αστάνα και το Αλμάτι προς τη Λάρνακα, κάτι που αναμένεται να δώσει ώθηση στον τουρισμό. Ωστόσο, για τους πολίτες του Καζακστάν, η Κύπρος αποτελούσε ανέκαθεν περισσότερο επενδυτικό παρά τουριστικό προορισμό, αν και δεν είχε ιδιαίτερα πρωταγωνιστικό ρόλο: στις αρχές του τρέχοντος έτους, περίπου το 1% των διεθνών οικονομικών υποχρεώσεων των κατοίκων του Καζακστάν –δηλαδή γύρω στα $3,9 δισεκατομμύρια– ήταν συγκεντρωμένο στην Κύπρο. 

Στο περιθώριο του επιχειρηματικού φόρουμ, οι συμμετέχοντες αναγνώρισαν ότι υπάρχει αμοιβαίο ενδιαφέρον ανάμεσα στο Καζακστάν και την Κύπρο, ειδικά σε ό,τι αφορά την εμπειρία του Καζακστάν στην ψηφιοποίηση του δημόσιου τομέα (eGov) και του χρηματοπιστωτικού κλάδου, ο οποίος είναι στενά συνδεδεμένος με αυτόν.

Ο Ευγκένι Τιάπκιν, εκτελεστικός διευθυντής της Freedom24 και συμμετέχων στο διμερές φόρουμ, εξηγεί τι άλλο μπορεί να προσφέρει το Καζακστάν στην Κύπρο και πώς αυτή η ευρωπαϊκή χώρα θα μπορούσε να γίνει μια πύλη εισόδου προς την ΕΕ.

 Η γέφυρα της Freedom

– Ευγκένι, είστε επικεφαλής όλων των ευρωπαϊκών δραστηριοτήτων της Freedom. Τι περιλαμβάνει αυτό σήμερα; 

– Ξεκινήσαμε την ευρωπαϊκή μας δραστηριότητα στην Κύπρο πριν από λίγο περισσότερο από 10 χρόνια, όταν πήραμε άδεια από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου και αρχίσαμε να αναπτύσσουμε τις χρηματιστηριακές μας υπηρεσίες. Στην Κύπρο έχουμε επίσης και δικούς μας προγραμματιστές. Διαθέτουμε τη δική μας επενδυτική πλατφόρμα, την Freedom24, η οποία είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στους ευρωπαίους ιδιώτες επενδυτές, στους οποίους προσφέρουμε απευθείας πρόσβαση για συναλλαγές σε όλα τα χρηματιστήρια του κόσμου.

Αυτή τη στιγμή έχουμε περίπου 600.000 πελάτες. Η εταιρεία έχει εξελιχθεί σε μία από τις μεγαλύτερες που εποπτεύονται από την Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς Κύπρου, με ισχυρή παρουσία σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση –  για την ακρίβεια, έχουμε εκπροσώπηση και στις 27 χώρες της ΕΕ. Παράλληλα, διατηρούμε φυσικά γραφεία σε 10 χώρες – μεταξύ των οποίων η Ελλάδα, η Πολωνία, η Γερμανία και η Ισπανία, ενώ σύντομα ανοίγουμε ένα ακόμα στην Πορτογαλία. Στόχος αυτών των γραφείων είναι να υποστηρίζουν τους πελάτες μας στην τοπική τους γλώσσα.

– Η ένταξη μιας τράπεζας στη δομή της εταιρείας, η οποία θα λειτουργεί βάσει του ευρωπαϊκού ρυθμιστικού πλαισίου, θα βοηθούσε στην περαιτέρω ανάπτυξη της επιχείρησης. Τι πρόοδος έχει σημειωθεί σε αυτό το κομμάτι; 

– Εξετάζουμε σοβαρά το ενδεχόμενο να αποκτήσουμε τραπεζική άδεια στην Ευρώπη. Και δεν πρόκειται απλώς για την επέκταση των χρηματιστηριακών μας δραστηριοτήτων. Θέλουμε να προσφέρουμε στους ευρωπαίους πελάτες μας όλες τις υπηρεσίες που διαθέτουμε αυτή τη στιγμή στο super app της Freedom: τραπεζικές υπηρεσίες, υπηρεσίες καθημερινότητας, ασφαλιστικά προϊόντα και πολλά άλλα. Σε αυτή τη δομή, μια τράπεζα αποτελεί τον βασικό πυλώνα που μας επιτρέπει να προσφέρουμε όλη την γκάμα των προϊόντων που διαθέτουμε ως όμιλος. 

– Όπως συνηθίζετε, σκοπεύετε να το προσφέρετε αυτό πρώτα στους πελάτες και τους συνεργάτες σας στην Κύπρο; Φέρατε αυτή την πρόταση στο επιχειρηματικό φόρουμ Καζακστάν-Κύπρου;

– Η Freedom διαθέτει τη μεγαλύτερη χρηματιστηριακή εταιρεία στο Καζακστάν και μια μεγάλη τράπεζα λιανικής με το δικό της super app. Την ίδια στιγμή, είμαστε ένας από τους μεγαλύτερους φορολογούμενους στην Κύπρο. Για εμάς, αυτό το φόρουμ είναι μια ευκαιρία να παρουσιάσουμε την επιτυχία μας στο Καζακστάν τόσο στην κυβερνητική αποστολή όσο και στους εκπροσώπους του επιχειρηματικού κόσμου και των δύο χωρών, και να τους πείσουμε ότι μπορούμε να επαναλάβουμε αυτό ακριβώς το μοντέλο και εντός της ΕΕ.

Το ευρωπαϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο είναι ένα περιβάλλον που γνωρίζουμε πολύ καλά. Ο δημόσιος χαρακτήρας της μητρικής μας εταιρείας επιβάλλει αυστηρές προϋποθέσεις ως προς τα προσόντα και την τεχνογνωσία μας. Διαφέρουμε σημαντικά από οποιονδήποτε άλλο ευρωπαϊκό broker ή χρηματοοικονομικό οικοσύστημα. Είμαστε απόλυτα ικανοί να διαχειριστούμε κάθε πρόκληση που αφορά την αδειοδότηση και τη συμμόρφωση με τους κανονισμούς.

– Σε ποιον βαθμό ενδιαφέρει τους Κυπρίους, αλλά και την ΕΕ συνολικά, η εμπειρία του Καζακστάν στον τομέα της ψηφιοποίησης;

– Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον. Πιστεύω ότι αυτό εξελίσσεται γενικότερα σε κεντρικό θέμα συζήτησης. Με όποιους ευρωπαίους ρυθμιστές κι αν μιλήσουμε, όλοι ενδιαφέρονται, πρώτον, για την αναβάθμιση του επιπέδου ψηφιοποίησης στο κράτος και, δεύτερον, για την ενίσχυση της ψηφιοποίησης στον τομέα των υπηρεσιών.

Θέλουμε να αξιοποιήσουμε τις γνώσεις και την εμπειρία που έχουμε στο Καζακστάν γύρω από τις ψηφιακές χρηματοδοτήσεις και να προσπαθήσουμε να τις εφαρμόσουμε σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση. Έχουμε συσσωρεύσει τεράστια εμπειρία. Επομένως, είναι φυσικό να θέλουμε να τα συγκεντρώσουμε όλα αυτά κάτω από μια ευρωπαϊκή τραπεζική άδεια.

Το μεγάλο μας όνειρο είναι να μεταφέρουμε όλων των ειδών τις υπηρεσίες που διαθέτουμε αυτή τη στιγμή στο super app της Freedom στο Καζακστάν. Καθώς δουλεύουμε προς αυτόν τον στόχο, θα θέσουμε τις προτεραιότητές μας. Πιστεύω όμως ότι και τα έργα που περιλαμβάνουν παρόχους τηλεπικοινωνιών στην Ευρώπη –ίσως αρχικά με τη μορφή ενός εικονικού παρόχου– είναι γενικά υλοποιήσιμα.

Επιπλέον χρηματιστηριακές υπηρεσίες

– Ποιες είναι οι προβλέψεις για την ανάπτυξη των εργασιών στην Ευρώπη όσον αφορά τον αριθμό των λογαριασμών στο άμεσο μέλλον; 

– Από τη στιγμή που θα εξασφαλίσουμε την τραπεζική άδεια εντός της ΕΕ και θα έχουμε προετοιμάσει τεχνικά ολόκληρη την πλατφόρμα μας, θα είμαστε σε θέση να προσελκύσουμε εκατομμύρια πελάτες. Αν κοιτάξουμε τις σημερινές neobanks, με τις οποίες ουσιαστικά θα ανταγωνιζόμαστε, θα αρχίσουμε να κερδίζουμε ενεργά μερίδιο αγοράς μέσα από προϊόντα που εκείνες δεν διαθέτουν στην γκάμα τους.

Το σημαντικότερο όμως είναι ότι η χρηματιστηριακή αξία της εταιρείας θα αυξηθεί, εν μέρει χάρη στις προσδοκίες για τη μελλοντική μας ανάπτυξη. Πιστεύουμε ότι αυτό θα ενισχύσει σημαντικά τη χρηματιστηριακή αξία ολόκληρου του ομίλου. Αυτή τη στιγμή, οι ανταγωνιστές μας αποτιμώνται γύρω στα €100 δισεκατομμύρια έχοντας 70 εκατομμύρια πελάτες. Αν καταφέρουμε να αποσπάσουμε έστω και το 10% αυτής της αγοράς, η χρηματιστηριακή αξία του ομίλου μας θα πολλαπλασιαστεί.

– Τι σας δίνει τη σιγουριά ότι η κατάκτηση αυτού του, ας πούμε, 10% στην αγορά της ΕΕ είναι ένας ρεαλιστικός στόχος;

– Βλέπουμε ξεκάθαρα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα για τη Freedom. Πρώτον, δεν υπάρχουν ουσιαστικά ψηφιακές τράπεζες στην Ευρώπη· υπάρχουν neobanks. Δεύτερον, αυτό που κάνει το οικοσύστημα της Freedom να ξεχωρίζει είναι η παρουσία κορυφαίων εταιρειών του κλάδου που ανήκουν στον ίδιο τον όμιλο. Όλες αυτές οι επενδύσεις έχουν ενωθεί για να δημιουργήσουν ένα μεγάλο οικοσύστημα, όπου δεν χρειάζεται να βγεις καθόλου από την πλατφόρμα είτε θέλεις να αγοράσεις ελαστικά αυτοκινήτου, ασφάλεια και μετοχές, είτε να πληρώσεις τα δίδακτρα του σχολείου. Στην πραγματικότητα, δεν υπάρχει κάτι παρόμοιο στην Ευρώπη αυτή τη στιγμή.

– Αυτό το ενιαίο οικοσύστημα υπηρεσιών θα λανσαριστεί σε μία μόνο εθνική αγορά –για παράδειγμα, στην Κύπρο ή τη Γαλλία– ή θα προσφερθεί αμέσως σε όλους τους πολίτες της ΕΕ; 

– Μια ευρωπαϊκή τραπεζική άδεια επιτρέπει σε μια τράπεζα να κάνει χρήση των δικαιωμάτων διαβατηρίου για τις υπηρεσίες της και να τις προσφέρει σε ολόκληρη την ΕΕ. Επομένως, οι υπηρεσίες εντός της εφαρμογής θα γίνουν αυτόματα διαθέσιμες σε όλους τους πελάτες που χρησιμοποιούν τις υπηρεσίες της συγκεκριμένης τράπεζας. Η τράπεζα θα μπορούσε να είναι γαλλική, κυπριακή ή οποιασδήποτε άλλης χώρας. Θα μπορεί, για παράδειγμα, κάποιος να βρίσκεται στην Ισπανία και να ανοίγει εύκολα λογαριασμό, έχοντας πρόσβαση σε όλα τα προϊόντα που είναι διαθέσιμα σε αυτό το super app.

– Πώς αξιολογείτε το ενδιαφέρον της Ευρώπης για τη χρηματιστηριακή αγορά του Καζακστάν; 

– Οι αποδόσεις σε τένγκε είναι υψηλότερες από ό,τι σε ευρώ. Αυτή τη στιγμή έχουμε στα σκαριά διάφορα έργα για την έκδοση ευρωομολόγων για λογαριασμό εταιρειών από το Καζακστάν. Πρώτα, όμως, σχεδιάζουμε να εκδώσουμε τα δικά μας ομόλογα, να λάβουμε έγκριση για το ενημερωτικό τους δελτίο και να εξασφαλίσουμε τα δικαιώματα διαβατηρίου. Παράλληλα, τρέχουμε έργα που αφορούν διπλές εισαγωγές στο χρηματιστήριο, καθώς και την καταχώριση των ενημερωτικών δελτίων για εκείνα τα χρηματοοικονομικά μέσα που βρίσκονται ήδη σε κυκλοφορία στο Καζακστάν. Μόλις επιλυθούν αυτά τα ρυθμιστικά ζητήματα, είμαι βέβαιος ότι θα υπάρξει ζήτηση: υψηλές αποδόσεις, ξεκάθαροι κίνδυνοι όσον αφορά τον αντισυμβαλλόμενο, τη χώρα και τον εκδότη.