Γράφει η Χρύσα Λιάγγου
Στην εξειδίκευση των μέτρων που ανακοίνωσε την περασμένη εβδομάδα ο πρωθυπουργός για τη συγκράτηση των τιμών των καυσίμων έχει επικεντρωθεί το οικονομικό επιτελείο, θέτοντας σε πρώτη προτεραιότητα το πετρέλαιο θέρμανσης. Βασικός στόχος είναι η υλοποίηση της πρωθυπουργικής δέσμευσης ώστε η τιμή διάθεσής του κατά την έναρξη της περιόδου να διαμορφωθεί κάτω από την περυσινή τιμή κλεισίματος των 1,75 ευρώ ανά λίτρο.
Την ίδια ώρα, οι πιέσεις στην αγορά καυσίμων εντείνονται. Η τιμή του ντίζελ κίνησης –καυσίμου άμεσα συνδεδεμένου με τον πληθωρισμό, καθώς το αυξημένο κόστος του μετακυλίεται στις τιμές προϊόντων και υπηρεσιών– έχει πλέον ξεπεράσει εκείνη της βενζίνης, φτάνοντας σε πανελλαδικό επίπεδο τα 2,217 ευρώ ανά λίτρο. Σε υψηλά επίπεδα κινείται και η μέση τιμή της βενζίνης, στα 2,195 ευρώ ανά λίτρο, ενώ σε 18 νομούς της χώρας υπερβαίνει τα 2,20 ευρώ.
Παράλληλα, ένα ακόμη πιο απειλητικό μέτωπο διαμορφώνεται στην ηλεκτρική ενέργεια. Η μέση τιμή της μεγαβατώρας στη χονδρεμπορική αγορά σπάει για πρώτη φορά φέτος το φράγμα των 200 ευρώ. Επειτα από ημερήσια άνοδο σχεδόν 17%, η τιμή διαμορφώνεται σήμερα στα 211,76 ευρώ/MWh, έναντι 76 ευρώ/MWh πέρυσι, δηλαδή αυξημένη κατά 177,63%. Η μέση τιμή του Σεπτεμβρίου προσεγγίζει πλέον τα 160 ευρώ/MWh, καταγράφοντας αύξηση περίπου 20% σε σχέση με τον Αύγουστο.
Ανάλογες, ακόμη ισχυρότερες πιέσεις καταγράφονται στη Ρουμανία και στην Ουγγαρία, όπου οι τιμές ξεπέρασαν σήμερα τα 230 ευρώ/MWh. Αναλυτές του Montel, ευρωπαϊκού οίκου εξειδικευμένου στην ενεργειακή αγορά, εκτιμούν ότι οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 66% σε ετήσια βάση κατά το τέταρτο τρίμηνο, εξαιτίας της μεταβλητότητας των τιμών του φυσικού αερίου και της χαμηλής υδροηλεκτρικής παραγωγής εν μέσω συνεχιζόμενης ξηρασίας.
Εφόσον επιβεβαιωθεί ένα τέτοιο σενάριο, δύσκολα θα παραμείνει εκτός κυβερνητικού σχεδιασμού το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, τόσο για τα νοικοκυριά όσο και για τις επιχειρήσεις. Για τη βιομηχανία, μάλιστα, το ενεργειακό κόστος έχει εξελιχθεί σε παράγοντα που πιέζει όχι μόνο την ανταγωνιστικότητα, αλλά, σε ορισμένες περιπτώσεις, και τη βιωσιμότητα των επιχειρήσεων.
Περίπου 700 ενεργοβόρες βιομηχανίες αντιμετωπίζουν πρόβλημα ανταγωνιστικότητας λόγω του υψηλού ενεργειακού κόστους.
Σύμφωνα με την ΕΒΙΚΕΝ, περίπου 700 ενεργοβόρες βιομηχανίες αντιμετωπίζουν πρόβλημα ανταγωνιστικότητας, εξαιτίας της μεγαλύτερης επιβάρυνσης από το ενεργειακό κόστος σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Το ζήτημα αναμένεται να θέσει και ο πρόεδρος του ΣΕΒ στην ανοιχτή εκδήλωση της γενικής συνέλευσης του Συνδέσμου στις 6 Οκτωβρίου, με επίσημο προσκεκλημένο τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Σύμφωνα με πληροφορίες, πάντως, αντιδράσεις από την πλευρά της βιομηχανίας αναμένονται νωρίτερα, πιθανότατα ακόμη και εντός της εβδομάδας.
Επί του παρόντος, η κυβέρνηση εστιάζει στο πετρέλαιο θέρμανσης, με τη συμμετοχή των διυλιστηρίων στην προσπάθεια επίτευξης του κυβερνητικού στόχου να αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την οριστικοποίηση των μέτρων. Στο πλαίσιο αυτό, από την περασμένη εβδομάδα βρίσκονται σε εξέλιξη διαβουλεύσεις μεταξύ της κυβέρνησης και των δύο διυλιστηρίων της χώρας.
Το ύψος και η μορφή της συνεισφοράς των διυλιστηρίων θα καθορίσουν σε σημαντικό βαθμό το ποσό που θα χρειαστεί να διαθέσει το Δημόσιο. Μεγάλος άγνωστος «Χ», ωστόσο, παραμένει η πορεία των διεθνών τιμών, καθώς είναι εξαιρετικά δύσκολο να προβλεφθεί με ασφάλεια πού θα βρίσκονται έως τις 15 Οκτωβρίου, οπότε ξεκινάει η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης.
Η τιμή-στόχος που έθεσε ο πρωθυπουργός φαίνεται, μάλιστα, να περιπλέκει τις συζητήσεις. Το ύψος της απαιτούμενης κρατικής επιδότησης, αλλά και της συνεισφοράς των διυλιστηρίων, μεταβάλλεται σημαντικά ανάλογα με την τιμή εκκίνησης. Διαφορετικό πακέτο παρεμβάσεων απαιτείται εάν η τιμή διάθεσης κινείται κοντά στα 2 ευρώ ανά λίτρο και διαφορετικό όσο αυτή απομακρύνεται προς τα πάνω από το συγκεκριμένο επίπεδο, προκειμένου η τελική τιμή για τον καταναλωτή να υποχωρήσει κάτω από τα 1,75 ευρώ ανά λίτρο. Ο υπουργός Οικονομικών Κυριάκος Πιερρακάκης προανήγγειλε χθες αύξηση του επιδόματος θέρμανσης για όλους τους δικαιούχους, χωρίς αλλαγές στα ισχύοντα εισοδηματικά κριτήρια. «Δεν θα αλλάξουν τα κριτήρια. Θα αυξηθεί το ποσό που θα φτάσει στις τσέπες. Στόχος είναι να στηρίξουμε τον κόσμο», ανέφερε μιλώντας στην τηλεόραση του ΣΚΑΪ.
Ο υπουργός αναφέρθηκε επίσης στις διεθνείς πρωτοβουλίες για την αποκλιμάκωση των τιμών των καυσίμων, εκτιμώντας ότι η πρόταση της γαλλικής προεδρίας του G7 θα μπορούσε να συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση.
Στις συζητήσεις με τα διυλιστήρια περιλαμβάνεται και η παράταση των επιδοτήσεων στη βενζίνη και το ντίζελ κίνησης, ύψους 5 και 10 λεπτών ανά λίτρο αντίστοιχα, συμπεριλαμβανομένου του ΦΠΑ, οι οποίες εφαρμόζονται από τις 14 Ιουλίου.
