Ελευθερία Κούρταλη
Τον χειρότερο μήνα των τελευταίων ετών αποτέλεσε ο Σεπτέμβριος για τα κρατικά ομόλογα διεθνώς, καθώς δέχτηκαν πιέσεις από ένα συνδυασμό παραγόντων: την επιδείνωση των δημοσιονομικών μεγεθών πολλών και μεγάλων χωρών, την υπερπροσφορά νέων εκδόσεων χρέους και τον αυξανόμενο πληθωρισμό, καθώς ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, που διαρκεί ήδη επτά μήνες, διατηρεί το κόστος της ενέργειας σε υψηλά επίπεδα και αναγκάζει τις κεντρικές τράπεζες να αυξήσουν τα επιτόκια.
Αν και το sell-off πάτησε «φρένο» χθες, οι αναλυτές εκτιμούν πως οι πιέσεις θα συνεχιστούν το επόμενο διάστημα και οι υψηλές αποδόσεις των ομολόγων και τα αυξημένα κόστη δανεισμού θα αποτελέσουν τη νέα κανονικότητα, δεδομένου ότι το γεωπολιτικό μέτωπο παραμένει εξαιρετικά αβέβαιο και οι τιμές της ενέργειας θα διατηρηθούν σε υψηλά επίπεδα.
Οι αποδόσεις των αμερικανικών 10ετών κρατικών ομολόγων κινήθηκαν χθες κοντά στο υψηλότερο επίπεδό τους από τον Ιούνιο του 2007, στο 5,2363%, ενώ ολοκλήρωσαν τον Σεπτέμβριο με άνοδο 50 μονάδων βάσης, τη μεγαλύτερη εδώ και δύο χρόνια. Η απόδοση του 2ετούς αμερικανικού ομολόγου κινήθηκε στο 4,8787%, καταγράφοντας άνοδο άνω των 50 μονάδων βάσης σε μηνιαία βάση.
Οι αποδόσεις των γερμανικών και γαλλικών 10ετών ομολόγων, οι οποίες διαμορφώθηκαν στο 3,561% και στο 4,83% αντίστοιχα, άγγιξαν αυτή την εβδομάδα υψηλά 17ετίας και 18ετίας αντίστοιχα, σημειώνοντας μηνιαία άνοδο της τάξης των 27 και 65 μονάδων βάσης. Για τη Γαλλία η άνοδος ήταν η μεγαλύτερη σε επίπεδο μήνα από το 2022. Το γαλλικό spread μάλιστα εκτοξεύθηκε στις 120 μονάδες βάσης και σε επίπεδα που είχαν σημειωθεί κατά την κρίση χρέους της Ευρωζώνης.
Αναλυτές και επενδυτές εμφανίζονται ιδιαίτερα ανήσυχοι για τη Γαλλία και την προσπάθειά της να διορθώσει τα δημόσια οικονομικά, εν αναμονή και της κατάθεσης αυτή την εβδομάδα του προϋπολογισμού για το 2027, τη στιγμή που το πολιτικό ρίσκο ενόψει των προεδρικών εκλογών του επόμενου έτους χτυπάει «κόκκινο». Το δημόσιο χρέος της Γαλλίας έχει εκτοξευθεί στο 119% του ΑΕΠ, ενώ το έλλειμμα της κυβέρνησης βρίσκεται στο 5,1% του ΑΕΠ, πολύ πάνω από το όριο του 3% της Ευρωπαϊκής Ενωσης.
Παράλληλα, άνοδο της τάξης των 45 μ.β. κατέγραψαν οι αποδόσεις των ιταλικών 10ετών ομολόγων τον Σεπτέμβριο φτάνοντας στο 4,7%, αύξηση 42 μ.β. σημείωσαν οι αποδόσεις των ελληνικών 10ετών στο 4,45%, ενώ κατά 32 μ.β. αυξήθηκαν οι αποδόσεις στα 10ετή πορτογαλικά ομόλογα και 35 μ.β. είχαν άνοδο οι αποδόσεις των 10ετών ισπανικών στο 4,126%.
Πέραν της Ευρωζώνης, στην Ιαπωνία η απόδοση του 10ετούς κρατικού ομολόγου κινήθηκε στο 3,1% και στο υψηλότερο επίπεδο από το 1996, καταγράφοντας άνοδο 12 μ.β. μέσα στον μήνα και 42 μ.β. το τελευταίο τρίμηνο, λόγω των ανησυχιών για τις δημοσιονομικές προοπτικές της χώρας.
Οι δηλώσεις αξιωματούχων των Fed και ΕΚΤ βοήθησαν να ηρεμήσει το sell-off χθες, ωστόσο οι αναλυτές προειδοποιούν για τους κινδύνους βιωσιμότητας του χρέους που ενέχουν οι αυξημένες αποδόσεις των ομολόγων.
Ο πρόεδρος της Fed της Νέας Υόρκης Τζον Γουίλιαμς δήλωσε ότι θεωρεί πως η κεντρική τράπεζα των ΗΠΑ έχει χρόνο να σταθμίσει τα οικονομικά δεδομένα πριν αποφασίσει πότε θα αυξήσει ξανά τα επιτόκια, αναγκάζοντας τους επενδυτές να αποσύρουν τα στοιχήματά τους για αύξηση των επιτοκίων τον Οκτώβριο – αν και όχι εντελώς, καθώς τώρα βλέπουν περίπου 50% πιθανότητα για μια κίνηση.
Το μέλος του διοικητικού συμβουλίου της ΕΚΤ και κεντρικός τραπεζίτης της Σλοβενίας Πίτερ Κάζιμιρ δήλωσε ότι η ΕΚΤ έχει χρόνο να είναι ευέλικτη, απηχώντας τις δηλώσεις της Κριστίν Λαγκάρντ νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, η οποία διεμήνυσε πως παραμένει σκόπιμη μια «μετρημένη αντίδραση» από την ΕΚΤ.
Πάντως, σε νέα ανάλυσή του ο οίκος αξιολόγησης Fitch τόνισε πως η απότομη άνοδος των αποδόσεων των ομολόγων επιτείνει τις διαρθρωτικές πιέσεις που αντιμετωπίζουν οι προϋπολογισμοί των κυβερνήσεων. Για παράδειγμα, ένα σοκ 100 μονάδων βάσης στην καμπύλη αποδόσεων σήμερα θα οδηγούσε σε αύξηση του κόστους τόκων κατά 0,3% του ΑΕΠ στην Ιταλία και στη Γαλλία μετά από δύο έτη. Σύμφωνα με την τελευταία πρόβλεψη της ΕΚΤ, οι πληρωμές τόκων στη Ζώνη του ευρώ θα αυξηθούν κατά 0,5 ποσοστιαίες μονάδες του ΑΕΠ μεταξύ 2025 και 2028.
«Τα κράτη της Ευρωζώνης με υψηλό χρέος και αυξημένο κόστος τόκων, όπως η Γαλλία και η Ιταλία, αντιμετωπίζουν παρατεταμένους κινδύνους βιωσιμότητας του χρέους», όπως τονίζει η Fitch. Η αύξηση των αποδόσεων αυξάνει τις δαπάνες για τόκους και τις δημοσιονομικές πιέσεις, ενώ το υψηλότερο χρέος μπορεί να ωθήσει τις αποδόσεις ακόμη υψηλότερα, όπως επισημαίνει.
