Η τεράστια συγκέντρωση πλαστικών απορριμμάτων στον Βόρειο Ειρηνικό Ωκεανό ενδέχεται να έχει αρχίσει να επηρεάζει ακόμη και το χρώμα της θάλασσας, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη. Οι ερευνητές εντόπισαν μέσω δορυφόρων μια σταδιακή μεταβολή προς κυανές αποχρώσεις, η οποία θα μπορούσε να συνδέεται με την παρουσία μικροπλαστικών.
Η Μεγάλη Κηλίδα Σκουπιδιών του Ειρηνικού (Great Pacific Garbage Patch), μια τεράστια, κινούμενη συγκέντρωση πλαστικών απορριμμάτων η οποία καλύπτει έκταση περίπου διπλάσια από το μέγεθος της πολιτείας του Τέξας, φαίνεται πως βρίσκεται στο επίκεντρο του προβλήματος.
Τα θαλάσσια ρεύματα μεταφέρουν και συγκεντρώνουν τα απορρίμματα σε αυτή την περιοχή, ωστόσο δεν σχηματίζουν μια ενιαία μάζα σκουπιδιών. Αντίθετα, είναι τόσο διάσπαρτα ώστε δεν μπορούν να εντοπιστούν σε δορυφορικές εικόνες από το διάστημα.
Τώρα, όμως, νέα μελέτη επιστημόνων από το Πανεπιστήμιο του Μπέργκεν στη Νορβηγία υποδεικνύει ότι η συγκέντρωση μικροπλαστικών ενδέχεται να έχει αυξηθεί τόσο, ώστε να επηρεάζει το χρώμα του ωκεανού. «Μείναμε έκπληκτοι αλλά και λίγο ανήσυχοι όταν είδαμε την ίδια μεταβολή στο χρώμα του ωκεανού στον χάρτη, αφού αναλύσαμε τα πρώτα δορυφορικά δεδομένα για την περιοχή», δήλωσε η ερευνήτρια Σι Τσίθαμ.
Η αλλαγή στο χρώμα του ωκεανού
Η Μεγάλη Κηλίδα Σκουπιδιών βρίσκεται μέσα σε ένα τεράστιο κυκλικό σύστημα θαλάσσιων ρευμάτων στον Βόρειο Ειρηνικό, γνωστό ως ωκεάνια δίνη, το οποίο λειτουργεί ως «παγίδα» πλαστικών απορριμμάτων.
Ερευνα του 2018 εκτίμησε ότι στην περιοχή βρίσκονται περίπου 1,8 τρισεκατομμύρια κομμάτια πλαστικού, συνολικού βάρους περίπου 79.000 μετρικών τόνων. Μεγάλο μέρος της μάζας αποτελείται από εγκαταλελειμμένο αλιευτικό εξοπλισμό, ενώ τα μικροσκοπικά θραύσματα πλαστικού αντιστοιχούν περίπου στο 94% των απορριμμάτων – αν και αποτελούν μόλις το 8% του συνολικού βάρους τους.
Η ερευνητική ομάδα μελέτησε αρχικά τον τρόπο με τον οποίο τα μικροπλαστικά απορροφούν και διαχέουν το φως στο θαλάσσιο περιβάλλον, συγκρίνοντας τις οπτικές τους ιδιότητες με εκείνες φυσικών υλικών, όπως το φυτοπλαγκτόν και τα ορυκτά που βρίσκονται στο θαλασσινό νερό.
Οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα μικροπλαστικά διαχέουν και απορροφούν το φως με διαφορετικό τρόπο, δημιουργώντας ενδεχομένως ένα χαρακτηριστικό οπτικό αποτύπωμα που μπορεί να ανιχνευθεί σε ορισμένα θαλάσσια περιβάλλοντα.
Στη συνέχεια, χρησιμοποίησαν προσομοιώσεις για να εξετάσουν εάν αυτή η επίδραση θα μπορούσε να εντοπιστεί με τις σημερινές δορυφορικές δυνατότητες. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι το φαινόμενο ενδέχεται να εμφανίζεται σε συγκεντρώσεις μικροπλαστικών που πιθανώς υπάρχουν ήδη στη Μεγάλη Κηλίδα Σκουπιδιών.
Ετσι, οι ερευνητές εξέτασαν δορυφορικά δεδομένα για την περίοδο 2002-2022. Εντόπισαν μια μικρή αλλά στατιστικά σημαντική αύξηση της φωτεινότητας του ωκεανού σε μπλε και πράσινα μήκη κύματος, κοντά στην περιοχή της κηλίδας, με αποτέλεσμα μια σταδιακή μετατόπιση προς κυανές αποχρώσεις.
Η μεταβολή αυτή αντιστοιχεί στο οπτικό αποτύπωμα που, σύμφωνα με τις προσομοιώσεις, θα μπορούσαν να προκαλέσουν τα μικροπλαστικά.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν, ωστόσο, πως δεν μπορεί ακόμη να αποδειχθεί με ακρίβεια ότι τα μικροπλαστικά ευθύνονται για την αλλαγή του χρώματος. Το θαλασσινό νερό περιέχει πολλά διαφορετικά σωματίδια και διαλυμένες ουσίες, που επίσης επηρεάζουν την εμφάνισή του.
Για παράδειγμα, το φυτοπλαγκτόν απορροφά μπλε και κόκκινο φως, κάνοντας το νερό να φαίνεται πιο πράσινο, ενώ η οργανική ύλη που βρίσκεται σε διάλυση απορροφά περισσότερο μπλε φως, δίνοντας στη θάλασσα πιο σκούρα ή καφετιά απόχρωση.
Αντίθετα, τα μικροπλαστικά δεν απορροφούν σημαντικές ποσότητες φωτός στο ορατό φάσμα, αλλά το διαχέουν έντονα, αυξάνοντας τη φωτεινότητα του ωκεανού, κυρίως στα μπλε και πράσινα μήκη κύματος.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζονται επιτόπιες μετρήσεις και αναλύσεις δειγμάτων νερού από τη Μεγάλη Κηλίδα Σκουπιδιών, ώστε να επιβεβαιωθεί εάν τα μικροπλαστικά προκαλούν πράγματι τη μεταβολή.
Παράλληλα, προειδοποιούν ότι τα μικροπλαστικά αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις για τον καθαρισμό της περιοχής. Ενώ τα μεγαλύτερα απορρίμματα μπορούν να απομακρυνθούν, η συλλογή των μικροσκοπικών θραυσμάτων από το νερό είναι ουσιαστικά αδύνατη.
Επιπλέον, τα μικροπλαστικά μπορούν να εισέλθουν στη βάση της θαλάσσιας τροφικής αλυσίδας και τελικά να καταλήξουν στα τρόφιμα που καταναλώνει ο άνθρωπος. «Προς το παρόν, ο μόνος τρόπος να περιορίσουμε τη ρύπανση από μικροπλαστικά είναι να εμποδίσουμε εξαρχής την είσοδό τους στο νερό», σημείωσε η Τσίθαμ.
Με πληροφορίες από CBS News, sciencealert.com
