Χωρίς να καθορίσει χρονικό πλαίσιο ο ΓΓ του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ανακοίνωσε πως θα συγκαλέσει διευρυμένη συνάντηση 5+1 για το Κυπριακό. Μία ανακοίνωση που ήρθε έπειτα από τη συνάντηση που είχε με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, Τουφάν Ερχιουρμάν στο παλαιό αεροδρόμιο της Λευκωσίας το πρωί της Τετάρτης.

Στόχος του κ. Γκουτέρες, όπως ανέφεραν αρμόδιες πηγές στην «Κ», είναι η πενταμερής να έχει ως κατάληξη την επανέναρξη των συνομιλιών. Στη σημερινή διάσκεψη τύπου ο γγ του ΟΗΕ τόνισε πως για να προχωρήσει σε συνάντηση 5+1 έχει τη συναίνεση των δύο πλευρών αλλά και των εγγυητριών δυνάμεων. Σύμφωνα με πληροφορίες, το βράδυ της Κυριακής ο Αντόνιο Γκουτέρες ήρθε σε επαφή με τον Τούρκο Υπουργό Εξωτερικών, Χακάν Φιντάν, από τον οποίο όπως φαίνεται έλαβε θετική απάντηση.

Πάντως, ο κ. Γκουτέρες θέλησε να κάνει ξεκάθαρο πως, χρειάζεται επαρκής προετοιμασία όσον αφορά την οικοδόμηση εμπιστοσύνης, τη μεθοδολογία και το ουσιαστικό περιεχόμενο, τονίζοντας πως δεν επιθυμεί να γίνουν περισσότερες συναντήσεις 5+1 χωρίς αποτελέσματα. Προς αυτή την κατεύθυνση ο Γκουτέρες θεωρεί πως χρειάζεται η εντατικοποίηση των προσπαθειών και από τις δύο πλευρές.

Σημείωσε δε, ότι η επίλυση του κυπριακού προβλήματος είναι απολύτως κρίσιμη, «όχι μόνο για τη διαφύλαξη των συμφερόντων και της ειρήνης του κυπριακού λαού, αλλά και ως παράγοντας σταθερότητας σε μια περιοχή που εξελίσσεται σε επικίνδυνα ασταθή».

Η ιστορική αναδρομή Γκουτέρες

Αναφορά έκανε στις προηγούμενες προσπάθειες επίλυσης του Κυπριακού κατά τη διάρκεια της θητειας του, σημειώνοντας για άλλη μια φορά πως, τα Ηνωμένα Έθνη, δεν μπορούν να επιβάλουν την ειρήνη. «Συναντηθήκαμε στη Γενεύη και στο Κραν Μοντανά το 2017, στο Βερολίνο το 2019, στη Γενεύη το 2021 και ξανά στη Νέα Υόρκη και στη Γενεύη το 2024 και το 2025». Μάλιστα χαρακτήρισε καθήκον του να έρθει στην Κύπρο για να εκφράσει την πλήρη αλληλεγγύη του προς τον λαό της Κύπρου στην προσπάθειά του για την εξεύρεση λύσης.

«Αλλά επιτρέψτε μου να είμαι απολύτως σαφής: τα Ηνωμένα Έθνη παραμένουν πλήρως προσηλωμένα στη στήριξη του λαού της Κύπρου σε αυτή την κρίσιμη στιγμή για το νησί και την ευρύτερη περιοχή», πρόσθεσε.

Το πλαίσιο

Όπως αναφέρουν οι πληροφορίες, το πλαίσιο στο οποίο θα κινηθούν οι διαδικασίες προσανατολίζεται σε μια λογική του πλαισίου Γκουτέρες, αλλά δεν θα έχει την ίδια ονομασία.

Η διαδικασία θα κινείται εντός του πλαισίου των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας με στόχο μια λύση που θα διασφαλίζει, όπως μας αναφέρθηκε τα «three singles». Δηλαδή, μία κυριαρχία, μία διεθνής προσωπικότητα και μία ιθαγένεια.

Το ξεκάθαρο μήνυμα που θέλει να στείλει ο Γκουτέρες είναι πως δεν επιθυμεί να υπάρξει μαραθώνιος διαπραγματεύσεων αλλά μια ουσιαστική κατάληξη. Αυτό που επιδιώκεται είναι οι εξελίξεις να σημειωθούν το συντομότερο δυνατό.

Να υπενθυμίσουμε πως, η θητεία του Αντόνιο Γκουτέρες λήγει τέλος του χρόνου με τον ίδιο να θέλει να τρέξει τις διαδικασίες, ενώ σημαντικό για τον ίδιο είναι και η παρακαταθήκη που θα αφήσει στον διάδοχό του.

Η πρόταση για τα οδοφράγματα

Με στόχο την πρόοδο στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης (ΜΟΕ), ο κ. Γκουτέρες έφερε στο τραπέζι εκ νέου το θέμα των οδοφραγμάτων. Η πρόταση όπως ανέφεραν στην «Κ» αρμόδιες πηγές αφορά τη διάνοιξη της Μιας Μηλιάς και του σημείου διέλευσης της Αθηένου με διαφορετική όδευση από αυτή που είχαν καταθέσει τα ΗΕ στην πενταμερής της Νέας Υόρκης το 2025 και είχε απορριφθεί από πλευράς του Ερσίν Τατάρ.

Ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης αποδέχθηκε την πρόταση, ωστόσο ο Τουφάν Ερχιουρμάν την απέρριψε.

Στην Κύπρο ο Φίτο

Στην Κύπρο αναμένεται να αφιχθεί αύριο το βράδυ ο Ειδικός Εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Κυπριακό, Ραφαέλε Φίτο, ο οποίος θα συναντηθεί με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Νίκο Χριστοδουλίδη.

Την ίδια ώρα, ο Πρόεδρος αναμένεται να συγκαλέσει Εθνικό Συμβουλιο για να ενημερώσει του πολιτικούς αρχηγούς για τις εξελίξεις στο Κυπριακό. 

Αρνητική η πρώτη αντίδραση Τουρκίας

Κάθε άλλο παρά θετική εξέλιξη μπορεί να χαρακτηριστεί η  στάση της Τουρκίας λίγες ώρες μετά την αναχώρηση του Αντόνιο Γκουτέρες από την Κύπρο.

Σε ανακοίνωσή του το ΥΠΕΞ, αναφέρει πως, εξακολουθεί να μην υπάρχει κοινό έδαφος μεταξύ των δύο πλευρών, ενώ τονίζει πως, η πρόοδος σε ζητήματα συνεργασίας μπορεί να συμβάλει στην οικοδόμηση εμπιστοσύνης μεταξύ των δύο κοινοτήτων.

Την ίδια ώρα, η Άγκυρα εξαπολύει επίθεση κατά της ελληνοκυπριακής πλευράς, κάνοντας λόγο για «αδιάλλακτη στάση».

Το ΥΠΕΞ απορρίπτει εκ νέου τα μοντέλα λύσης που δοκιμάστηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες, αναφέροντας ότι έχουν «εξαντληθεί» και ανήκουν πλέον στο παρελθόν.

«Ως μητέρα πατρίδα και εγγυήτρια δύναμη, επαναλαμβάνουμε ότι η λύση του Κυπριακού μπορεί να επιτευχθεί στη βάση της κυριαρχικής ισότητας και του ίσου διεθνούς καθεστώτος του τουρκοκυπριακού λαού», αναφέρει η τουρκική ανακοίνωση.