Νέο Σχέδιο Υποβοήθησης Εθελούσιου Επαναπατρισμού Οικογενειών στη Συρία για το 2026, το οποίο προβλέπει οικονομικά κίνητρα για επιστροφή και δυνατότητα προσωρινής παραμονής ενός ενήλικου μέλους της οικογένειας στην Κύπρο για εργασία, παρουσίασε την Τρίτη ο Υφυπουργός Μετανάστευσης και Διεθνούς Προστασίας, Νικόλας Ιωαννίδης. Η εφαρμογή του Σχεδίου αρχίζει στις 9 Ιουνίου 2026 και θα ολοκληρωθεί στις 30 Οκτωβρίου 2026.

Το νέο Σχέδιο αφορά οικογένειες υπηκόων Συρίας, περιλαμβανομένων και ζευγαριών χωρίς τέκνα, όπου τουλάχιστον ο ένας εκ των δύο συζύγων έχει υποβάλει αίτημα διεθνούς προστασίας ή έχει λάβει καθεστώς διεθνούς προστασίας πριν από την 31η Δεκεμβρίου 2024.

Στο πλαίσιο του Σχεδίου, ένα ενήλικο μέλος της οικογένειας θα μπορεί να παραμείνει στην Κύπρο για σκοπούς απασχόλησης, με ειδική άδεια διαμονής διάρκειας δύο ετών και ελεύθερη πρόσβαση στην αγορά εργασίας μέχρι την 31η Αυγούστου 2028. Η υπόλοιπη οικογένεια θα μπορεί να επαναπατριστεί στη Συρία, λαμβάνοντας χρηματικά κίνητρα.

Συγκεκριμένα, θα παρέχεται ποσό €2.000 για τον σύζυγο ή τη σύζυγο που θα επιστρέφει, €1.500 για κάθε τέκνο και επιπλέον ποσό €1.000 ανά οικογένεια για όσες οικογένειες έχουν ήδη καθεστώς διεθνούς προστασίας και όχι απλώς εκκρεμούσα αίτηση ασύλου.

Οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλλουν αίτηση στα γραφεία της Υπηρεσίας Ασύλου, στα Επαρχιακά Κλιμάκια της Υπηρεσίας Αλλοδαπών και Μετανάστευσης της Αστυνομίας και στο Κέντρο Ελέγχου, Διαλογής, Υποδοχής και Ταυτοποίησης «Πουρνάρα».

Η παρουσίαση έγινε στο Αμφιθέατρο «Θεόφιλος Γεωργιάδης» του Γραφείου Τύπου και Πληροφοριών, στην παρουσία εκπροσώπων αρμόδιων υπηρεσιών και φορέων της οικονομίας.

Ο Υφυπουργός ανέφερε ότι το Σχέδιο συνδέει τη διαχείριση της μετανάστευσης, τις επιστροφές, τη νόμιμη απασχόληση και τις ανάγκες της αγοράς εργασίας, σημειώνοντας ότι η πολιτική κατεύθυνση της Κυβέρνησης είναι «άσυλο μόνο σε όσους πραγματικά το δικαιούνται, επαναπατρισμός όσων δεν έχουν νόμιμο λόγο παραμονής και χορήγηση αδειών παραμονής μέσω νόμιμων οδών μετανάστευσης».

Όπως είπε, μετά την αλλαγή Κυβέρνησης στη Συρία τον Δεκέμβριο του 2024, περίπου 5.000 Σύροι έχουν αποσύρει την αίτηση ασύλου τους ή έχουν παραιτηθεί από το καθεστώς επικουρικής προστασίας και έχουν επιστρέψει οικειοθελώς στη Συρία. Πρόσθεσε ότι έχουν δοθεί οδηγίες για επανέναρξη της εξέτασης αιτήσεων ασύλου Σύρων υπηκόων, με βάση τα νέα δεδομένα.

Σύμφωνα με τον κ. Ιωαννίδη, μέχρι σήμερα έχουν απορριφθεί πέραν των 1.500 αιτήσεων Σύρων για άσυλο, ενώ το Διοικητικό Δικαστήριο Διεθνούς Προστασίας απέρριψε τις πρώτες προσφυγές που εκδίκασε και επικύρωσε αποφάσεις της Υπηρεσίας Ασύλου.

Ανέφερε ακόμη ότι έχει ήδη αρχίσει η ανάκληση καθεστώτος ασύλου από Σύρους για τους ίδιους λόγους για τους οποίους απορρίπτονται αιτήσεις ασύλου. «Θα πρέπει να αναχωρήσουν από την Κύπρο υποχρεωτικά εκείνοι, των οποίων οι αιτήσεις ασύλου έχουν απορριφθεί ή έχει ανακληθεί το καθεστώς ασύλου», είπε.

Οι συνολικές εκκρεμούσες αιτήσεις ασύλου στη Δημοκρατία είναι σήμερα λιγότερες από 14.000, εκ των οποίων οι εκκρεμούσες αιτήσεις Σύρων υπηκόων είναι λιγότερες από 10.000, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε.

Ο Υφυπουργός είπε ότι τα οικονομικά κίνητρα που δίδονται με το νέο Σχέδιο προέρχονται από ευρωπαϊκά προγράμματα και εντάσσονται στην ευρύτερη πολιτική επιστροφών της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία χρηματοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Απαντώντας σε ερώτηση, ο κ. Ιωαννίδης είπε ότι στο περσινό πιλοτικό σχέδιο συμμετείχαν περίπου 900 άτομα, κυρίως μέλη οικογενειών, και ότι δεν καταγράφηκαν περιστατικά επιστροφής στην Κύπρο για επανένωση με οικογένειες.

Σε ερώτηση για τους συλληφθέντες σε σχέση με ζητήματα τρομοκρατίας, είπε ότι το επιχειρησιακό σκέλος το χειρίζεται η Αστυνομία, με την οποία το Υφυπουργείο συνεργάζεται στενά. Πρόσθεσε ότι ο ρόλος του Υφυπουργείου είναι να παρακολουθεί πρόσωπα που έχουν άδεια παραμονής ή διεθνή προστασία και, σε περίπτωση παραβίασης υποχρεώσεων, να προχωρεί στις ανάλογες ενέργειες.

Ο κ. Ιωαννίδης ανέφερε ότι το Σχέδιο υπηρετεί την οργανωμένη, εθελοντική, ασφαλή και αξιοπρεπή επιστροφή οικογενειών Σύρων, τη νόμιμη και ελεγχόμενη προσωρινή παραμονή ενός ενήλικου μέλους για εργασία, τη μείωση της πίεσης στο σύστημα ασύλου και την ενίσχυση τομέων της κυπριακής οικονομίας που χρειάζονται εργατικό δυναμικό.

«Όσοι δεν δικαιούνται άσυλο θα πρέπει να αναχωρήσουν αμέσως από την Κυπριακή Δημοκρατία. Όσοι επιλέξουν να ενταχθούν στο παρόν Σχέδιο μπορούν να το πράξουν με στήριξη, με σαφείς διαδικασίες και με αξιοπρέπεια», κατέληξε.