Επισημοποιήθηκε σήμερα μια σημαντική επιτυχία της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση, για ένα θέμα που εκκρεμεί εδώ και 10 χρόνια. Οι μόνιμοι αντιπρόσωποι των κρατών μελών της ΕΕ ενέκριναν τη συμφωνία που επιτεύχθηκε με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης της πανευρωπαϊκό επίπεδο, μέσω της «Αναθεώρησης των Κανονισμών για τον Συντονισμό των Συστημάτων Κοινωνικής Ασφάλειας (ΕΚ) αριθ. 883/2004 και του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 987/2009 για τον καθορισμό της διαδικασίας εφαρμογής του Κανονισμού (ΕΚ) αριθ. 883/2004 (Social Security coordination)»

Η συμφωνία αφορά αναθεώρηση της υπάρχουνσας ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τον συντονισμό των συστημάτων, καθιστώντας την πιο ξεκάθαρη, πιο δίκαιη, αλλα και πιο εφαρμόσιμη.

Ο υπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων της Κύπρου Μαρίνος Μουσιούττας δήλωσε ότι «αυτή η συμφωνία φέρνει την πολυαναμενόμενη σαφήνεια στον συντονισμό της κοινωνικής ασφάλισης σε ολόκληρη την ΕΕ. Οι αναθεωρημένοι κανόνες θα καταστήσουν πιο εύκολο, για τα άτομα που ζουν ή εργάζονται σε άλλη χώρα της ΕΕ, να κατανοούν, να διεκδικούν και να έχουν πρόσβαση στα δικαιώματα και τις παροχές που δικαιούνται, χωρίς περιττά εμπόδια ή αβεβαιότητα. Το αποτέλεσμα είναι μεγαλύτερη ελευθερία μετακίνησης, ισχυρότερες αγορές εργασίας και μια πιο ανταγωνιστική και κοινωνικά δίκαιη Ευρώπη για όλους».

Τί είναι ο κανονισμος 883/2004

Ο Κανονισμός 883/2004 αποτελεί το βασικό νομικό πλαίσιο της ΕΕ για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης και την διασφάλιση της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων εντός της ΕΕ. Ο Κανονισμός διασφαλίζει, μέσω συντονισμού και όχι εναρμόνισης, ότι οι πολίτες που μετακινούνται εντός της ΕΕ, του ΕΟΧ (Ισλανδίας, Λιχτενστάιν, Νορβηγίας) και της Ελβετίας δεν χάνουν τα δικαιώματα κοινωνικής ασφάλισης. Καλύπτει όλους τους παραδοσιακούς κλάδους κοινωνικής ασφάλισης και βασίζεται σε τέσσερις θεμελιώδεις αρχές: την ίση μεταχείριση, την εφαρμογή μιας και μόνο νομοθεσίας, τον συνυπολογισμό περιόδων ασφάλισης, εργασίας ή διαμονής που έχουν διανυθεί σε άλλα κράτη μέλη για τη θεμελίωση δικαιωμάτων, και την εξαγωγή παροχών στο κράτος μέλος κατοικίας του δικαιούχου.

Όλοι οι υπήκοοι της ΕΕ, καθώς και τα μέλη των οικογενειών τους, που υπάγονται στη νομοθεσία κοινωνικής ασφάλισης ενός κράτους μέλους, μπορούν να επωφελούνται από τους εν λόγω κανόνες συντονισμού. Οι κανόνες εφαρμόζονται σε μισθωτούς και αυτό-απασχολούμενους, δημόσιους υπαλλήλους, σπουδαστές και συνταξιούχους, καθώς και σε ανέργους και άτομα που δεν έχουν ακόμη εισέλθει ή έχουν παύσει να εργάζονται.

Επιπλέον, οι κανόνες ισχύουν και για υπηκόους τρίτων χωρών, καθώς και για τα μέλη των οικογενειών τους, υπό την προϋπόθεση ότι διαμένουν νόμιμα στην ΕΕ.

Σημασία της αναθεώρησης

• Επιτυγχάνεται η συμφωνία για ένα θέμα που εκκρεμεί εδώ και 10 χρόνια.
• Με την αναθεώρηση του σχετικού κανονισμού πλέον οι υφιστάμενοι κανόνες θα ανταποκρίνονται στο σύγχρονο νομικό και κοινωνικό πλαίσιο.
• Εκσυγχρονίζεται ουσιαστικά η νομοθεσίας της ΕΕ για τον συντονισμό των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης, ενισχύοντας την άσκηση των δικαιωμάτων των πολιτών και διασφαλίζοντας τη νομική σαφήνεια, τη διοικητική απλότητα και την αποτελεσματική εφαρμογή των κανόνων που αποτελούν θεμέλιο της δίκαιης κινητικότητας των εργαζομένων.
• Η αναθεώρηση επικαιροποιεί, μεταξύ άλλων, τους κανόνες για τα επιδόματα ανεργίας των μετακινούμενων εργαζομένων, και την εξαγωγή τους για άτομα που αναζητούν εργασία σε άλλο κράτος μέλος.
• Αποσαφηνίζεται το πλαίσιο για τη μακροχρόνια φροντίδα και τα οικογενειακά επιδόματα, ενισχύονται οι μηχανισμοι συντονισμού και επιβολής για τους αποσπασμένους εργαζομένους και βελτιώνεται η σαφήνεια ως προς τον καθορισμό του αρμόδιου κράτους σε περιπτώσεις που ο εργαζόμενος εργάζεται σε δύο ή περισσότερα κράτη μέλη.
• Η αναθεώρηση θεωρείται πολύ σημαντική και ενόψει του Πακέτου για τη Δίκαιη Κινητικότητα των Εργαζομένων, το οποίο αναμένεται να παρουσιαστεί από την Επιτροπή εντός του 2026.