Αφού πρώτα απείλησε τους Ιρανούς με ακόμη πιο συντριπτικές επιθέσεις, τελικώς έκανε πίσω (ξανά). Μόλις την περασμένη Τετάρτη, ο πρόεδρος Τραμπ διεμήνυε ότι «κάθε φορά που η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν θα βάλλει κατά κάποιου πλοίου στα Στενά του Ορμούζ, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα βομβαρδίζουν και θα καταστρέφουν μια γέφυρα ή έναν σταθμό παραγωγής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένων όσων βρίσκονται κοντά ή μέσα στην Τεχεράνη». Την περασμένη Παρασκευή ωστόσο, ο ίδιος ανέστειλε μέχρι νεωτέρας τα αμερικανικά πλήγματα κατά του Ιράν. Κι αυτό, χωρίς η Τεχεράνη να έχει προηγουμένως συνθηκολογήσει ή να έχουν ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ.

Κίνηση ανάγκης και ομολογία αποτυχίας από την πλευρά του Αμερικανού προέδρου; Κίνηση καλής θελήσεως και αλλαγή στρατηγικής; Ολα τα παραπάνω μαζί; Οπως και αν επιλέξει κανείς να την ερμηνεύσει, αυτή η νέα στροφή 180 μοιρών εκ μέρους του Ντόναλντ Τραμπ ήρθε να ωθήσει τη σύγκρουση σε μια νέα φάση αβεβαιότητας, ενώ σήμερα συμπληρώνονται ακριβώς πέντε μήνες από την έναρξή της (28 Φεβρουαρίου – 28 Ιουλίου).

Εν τω μεταξύ, ακολουθώντας το «παράδειγμα» των ΗΠΑ, οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης (IRGC) ανέστειλαν κι εκείνοι –μέχρι νεωτέρας– τα ιρανικά πλήγματα κατά των Αμερικανών και των Αράβων συμμάχων τους, με αποτέλεσμα να μεσολαβήσει ένα μάλλον ήσυχο Σαββατοκύριακο στον Κόλπο, το οποίο «πριμοδότησε» παράλληλα με ανάσες αποκλιμάκωσης και τις τιμές του πετρελαίου.

Αμφιβολίες

Ο Μάικ Γουόλτς, πρέσβης των ΗΠΑ στα Ηνωμένα Εθνη, δήλωσε την περασμένη Κυριακή, μιλώντας στο τηλεοπτικό δίκτυο Fox News, ότι με την απόφασή του να διακόψει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις ο Ντόναλντ Τραμπ πλέον «δίνει χώρο στις διαπραγματεύσεις», ενώ όμως «διατηρεί όλες τις επιλογές στο τραπέζι». Ειρήσθω εν παρόδω, το υπουργείο Εξωτερικών του Ιράν παραδέχθηκε ότι είχε τις περασμένες ημέρες συνομιλίες που συνεχίζονται με το Ομάν σε σχέση με τα Στενά του Ορμούζ. Επικαλούμενος Αμερικανούς «αξιωματούχους» τους οποίους δεν κατονομάζει, ο ανταποκριτής των New York Times στον Λευκό Οίκο, Ντέιβιντ Σάνγκερ, παρουσιάζει ωστόσο (και) μια άλλη πτυχή των γεγονότων.

«Αφού όλη την περασμένη εβδομάδα δήλωνε ότι προετοιμαζόταν για μεγάλες πολεμικές επιχειρήσεις στο Ιράν, την Παρασκευή έκανε πίσω. Συνεργάτες του (σ.σ. Αμερικανού) προέδρου εξέφρασαν αμφιβολίες για το αν μια μαζική επιχείρηση βομβαρδισμών θα έκανε το Ιράν να επιστρέψει κατά τρόπο ουσιαστικό στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων», γράφει ο Σάνγκερ στους NY Times.

Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο Μπαράκ Ραβίντ στον ιστοχώρο Axios, ο ναύαρχος Μπραντ Κούπερ, επικεφαλής της Κεντρικής Διοίκησης CENTCOM των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων στην περιοχή ευθύνης της οποίας εντάσσεται η Μέση Ανατολή, ήταν εκείνος που πρότεινε την παύση των βομβαρδισμών με το επιχείρημα ότι αυτός ο νέος γύρος επιθέσεων εκ μέρους των ΗΠΑ «είχε ήδη αγγίξει τα όρια της αποτελεσματικότητάς του».

Ο Μπαράκ Ραβίντ του Axios υποστηρίζει, επικαλούμενος δύο πηγές που δεν κατονομάζονται, ότι αυτό το επιχείρημα, που αναγνωρίζει ότι «υπάρχουν όρια σε ό,τι μπορεί να επιτευχθεί μέσω μιας αεροπορικής εκστρατείας», ήταν εκείνο που έκανε τον Τραμπ να αλλάξει στάση ήδη από το βράδυ της περασμένης Πέμπτης. Σύμφωνα με τον Ντέιβιντ Σάνγκερ των New York Times, όμως, «ο δισταγμός του Τραμπ μπορεί στην πραγματικότητα να προέρχεται από το γεγονός ότι αυτός ο πόλεμος έχει εξαντλήσει τα πυραυλικά αποθέματα αεράμυνας των ΗΠΑ».

Υπενθυμίζεται ότι ήδη από τις πρώτες εβδομάδες του πολέμου –που υποτίθεται ότι θα διαρκούσε μόνο λίγες εβδομάδες και σήμερα συμπλήρωσε πέντε μήνες– πολλοί στις ΗΠΑ έκρουαν τον κώδωνα του κινδύνου υποστηρίζοντας ότι τα αποθέματα της χώρας σε πυραύλους (Patriot κ.ά.) και πυρομαχικά δεν είναι ανεξάντλητα.

Το θέμα επανήλθε στο προσκήνιο την περασμένη εβδομάδα, αφού όμως είχαν προηγηθεί 13 συναπτές νύχτες επιθέσεων και αντεπιθέσεων στον άξονα ΗΠΑ – Ιράν – Αράβων. Οταν ρωτήθηκε σχετικά, ο Μάικ Γουόλτς επιχείρησε να υποβαθμίσει αυτή τη διάσταση της επαπειλούμενης εξάντλησης των αμερικανικών πυραυλικών αποθεμάτων. Ο αμερικανικός στρατός διαθέτει «όλα όσα χρειάζεται ώστε να είναι αποτελεσματικός», δήλωσε ο Γουόλτς.

Ωστόσο, σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα (New York Times, Axios κ.ά.), ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων πτέραρχος Νταν Κέιν φέρεται να έθεσε το θέμα σε κατ’ ιδίαν επαφές που είχε με τον υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ και τον ίδιο τον Τραμπ. «Αμερικανοί αξιωματούχοι τώρα ανησυχούν ότι ο Βλαντιμίρ Πούτιν και ο Σι Τζινπίνγκ θα μπορούσαν να σχεδιάσουν τις επόμενες κινήσεις τους σε Ουκρανία, Ευρώπη και Ταϊβάν, λαμβάνοντας υπόψη αυτές τις (σ.σ. αμερικανικές αντιπυραυλικές, αντι-drone, αντιαεροπορικές) ελλείψεις», αναφέρει ο Ντέιβιντ Σάνγκερ στους New York Times.

Ο ίδιος ο Τραμπ εξάλλου υποστήριξε χθες, μιλώντας στον ιστοχώρο Axios, ότι πήρε την απόφαση να «παγώσει» προσωρινά τις στρατιωτικές επιχειρήσεις επειδή του το ζήτησαν χώρες που λειτουργούν ως μεσολαβητές μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν. Αν και δεν τις κατονόμασε, θα μπορούσε κανείς να υποθέσει ότι αναφερόταν στο Ομάν, το Κατάρ και το Πακιστάν, μεταξύ άλλων.

Χαμόγελα στην Τεχεράνη

Η Τεχεράνη πάντως από την πλευρά της χθες πανηγύριζε, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ «έχουν κολλήσει», ότι «δυσκολεύονται» και ότι είναι το Ιράν εκείνο που θα αποφασίσει πότε η σύρραξη αυτή πρόκειται να τελειώσει και πώς. «Ο Τραμπ μοιάζει παγιδευμένος, αν και κρατάει το μεγαλύτερο σφυρί στον κόσμο», σχολιάζει, από την πλευρά του, ο Ντέιβιντ Σάνγκερ. «Ο Ντόναλντ Τραμπ έφτασε σε ακόμη ένα σταυροδρόμι στο θέμα του Ιράν αλλά κάθε φορά που φτάνει σε ένα τέτοιο σημείο, οι επιλογές του περιορίζονται και το κόστος αυξάνεται», γράφει ο Στίβεν Κόλινσον σε ανάλυσή του στο CNN, υποστηρίζοντας ότι οι πιθανές οδοί διεξόδου «χειροτερεύουν» για τον Αμερικανό ηγέτη.

Σύμφωνα με τους NY Times, ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει πια μπροστά τους τρεις βασικές επιλογές σε σχέση με τον πόλεμο στο Ιράν, τις οποίες φέρεται να έχει μάλιστα συζητήσει με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, τον υπουργό Πολέμου Πιτ Χέγκσεθ, τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου Στρατού, πτέραρχο Νταν Κέιν, τον γαμπρό του, Τζάρεντ Κούσνερ, και τον ειδικό απεσταλμένο του Λευκού Οίκου στη Μέση Ανατολή Στιβ Γουίτκοφ.

Αυτές οι επιλογές είναι: 1) η περαιτέρω στρατιωτική κλιμάκωση, 2) η αυστηροποίηση των κυρώσεων και η συνέχιση του ναυτικού αποκλεισμού, 3) η (αυτο)ανακήρυξη νίκης και η αποχώρηση. Σε ανάλυσή του, το CNN προσθέτει και μια τέταρτη επιλογή: την αναβίωση του μνημονίου κατανόησης (MoU) που είχαν υπογράψει Ουάσιγκτον και Τεχεράνη τον περασμένο Ιούνιο. Ολες αυτές οι επιλογές ωστόσο φαντάζουν πια ανησυχητικά προβληματικές, για διαφορετικούς λόγους η καθεμία.

Πλήγματα δι’ αντιπροσώπων στις χώρες του Κόλπου

Τα όπλα μπορεί να σίγησαν μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών το περασμένο Σαββατοκύριακο στον Κόλπο, πλην όμως η αμερικανοϊρανική σύγκρουση συνεχίστηκε –και συνεχίζεται– δι’ αντιπροσώπων σε άλλα μέτωπα, από τον Λίβανο έως το Ιράκ και την Υεμένη. Η –σύμμαχος των ΗΠΑ– Σαουδική Αραβία βρέθηκε, επί παραδείγματι, τα περασμένα 24ωρα στο στόχαστρο επιθέσεων που προήλθαν από την Υεμένη και το Ιράκ. Το υπουργείο Εξωτερικών του σουνιτικού βασιλείου επανέλαβε χθες, εν είδει προειδοποίησης, ότι διατηρεί το δικαίωμα να απαντήσει με αντίποινα σε όσους το βάζουν στο στόχαστρο, φωτογραφίζοντας ως «ένοχες» ένοπλες ομάδες που θα μπορούσαν να θεωρηθούν proxies/πληρεξούσιοι του Ιράν.

Η Ιορδανία και το Κατάρ έσπευσαν, μεταξύ άλλων, να πάρουν θέση στο πλευρό του Ριάντ αποδοκιμάζοντας τις επιθέσεις, ενώ ο Τραμπ υποστήριξε, μιλώντας στον ιστοχώρο Axios, ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες πρόκειται να αναλάβουν εκ νέου «πολύ ισχυρή στρατιωτική δράση» κατά του Ιράν εάν οι συνομιλίες με την Τεχεράνη, που έχουν αποκτήσει «μεγάλο βάθος» όπως είπε, δεν αποδώσουν καρπούς. Οταν ρωτήθηκε για το δυνητικό χρονοδιάγραμμα των από εδώ και πέρα εξελίξεων, ο Αμερικανός πρόεδρος προειδοποίησε ότι πια «δεν υπάρχει πολύς χρόνος» και ότι όλα θα πρέπει να γίνουν γρήγορα.

Εν τω μεταξύ, σήμερα όλα τα βλέμματα αναμένεται να στραφούν στην Ουάσιγκτον και πιο συγκεκριμένα στον Λευκό Οίκο, όπου ο Τραμπ πρόκειται να υποδεχθεί τον Ισραηλινό πρωθυπουργό Μπέντζαμιν Νετανιάχου. «Θα συζητήσουμε όλα τα θέματα που είναι στην ατζέντα και κυρίως το θέμα του Ιράν. Στόχος μας είναι να προστατεύσουμε την ασφάλειά μας και να διευρύνουμε τον κύκλο ειρήνης γύρω μας», δήλωσε ο Ισραηλινός ηγέτης κατά την αναχώρησή του για τις ΗΠΑ.