ΠΗΓΗ: CNN
Είναι ένα από τα πιο περιζήτητα οπλικά συστήματα στον κόσμο. Κι όμως, παραμένει αδρανές μέσα σε ένα χωράφι με καλαμπόκια, με τους εκτοξευτές του άδειους. Η τελευταία φορά που χρησιμοποιήθηκε από την Ουκρανία ήταν πριν από δέκα εβδομάδες.
Οι αμερικανικής κατασκευής πύραυλοι αναχαίτισης Patriot βρίσκονται στο επίκεντρο μιας παγκόσμιας κρίσης επάρκειας, καθώς δεκάδες χώρες σπεύδουν να ενισχύσουν την αεράμυνά τους. Πρόκειται για ένα από τα ελάχιστα όπλα που μπορούν να καταρρίψουν βαλλιστικούς πυραύλους – τόσο στον Κόλπο, που ταλανίζεται από τον πόλεμο με το Ιράν, όσο και -κυρίως- στην Ουκρανία, η οποία δέχεται σχεδόν κάθε βράδυ κύματα ρωσικών επιθέσεων. Ο Ιούλιος ήταν ο πιο φονικός μήνας για τους αμάχους από τον Μάιο του 2022.
Το CNN έγινε το πρώτο μέσο ενημέρωσης που απέκτησε πρόσβαση σε σύστημα Patriot επί ουκρανικού εδάφους, καθώς Ουκρανοί αξιωματούχοι θέλησαν να καταδείξουν μια κρίσιμη πραγματικότητα: η χώρα έχει ουσιαστικά ξεμείνει από πυραύλους αναχαίτισης. Το CNN συμφώνησε να μη δημοσιοποιήσει λεπτομέρειες για το συγκεκριμένο μοντέλο Patriot ή για την τοποθεσία του.
WATCH: CNN gained first-ever media access to a Ukrainian Patriot launcher, sitting idle in a cornfield near Kyiv with all 16 tubes empty.
— Clash Report (@clashreport) August 17, 2026
It hasn't fired in roughly 10 weeks.
Its chief engineer:
Ballistic missiles are flying over your head and you are not able to do anything… pic.twitter.com/eMPitzHpOZ
Οι 16 σωλήνες εκτόξευσης του συστήματος που είδε το CNN φέρουν εμφανή σημάδια συχνής χρήσης. Ωστόσο, ο αρχιμηχανικός της μονάδας στην Ουκρανία, ο οποίος για λόγους ασφαλείας έδωσε μόνο το μικρό του όνομα, Ντμίτρο, είπε ότι δεν έχει δει εκτοξευτή Patriot να ανοίγει πυρ εδώ και έξι εβδομάδες.
Η Ουκρανία αποφεύγει να διευκρινίσει πόσοι πύραυλοι αναχαίτισης της έχουν απομείνει – εάν της έχουν απομείνει. Ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι έχει δηλώσει ότι η χώρα χρειάζεται το 5% των αμερικανικών αποθεμάτων για να μπορέσει να επιβιώσει τον χειμώνα, ενώ σήμερα διαθέτει μόλις το 1%.
«Είναι πραγματικά σπαρακτικό να έχεις τον εξοπλισμό, αλλά να μην μπορείς να αναχαιτίσεις κανέναν πύραυλο», είπε ο Ντμίτρο, εμφανώς συγκινημένος. «Βαλλιστικοί πύραυλοι περνούν πάνω από το κεφάλι σου και δεν μπορείς να κάνεις τίποτα. Και πίσω σου υπάρχουν άμαχοι».
Η πρώτη φορά που βρέθηκε χωρίς πυραύλους αναχαίτισης για να εκτοξεύσει ήταν τον Δεκέμβριο του 2025.
«Είναι δύσκολο να το περιγράψεις – πολύ έντονα και άσχημα συναισθήματα», είπε. «Είναι σαν να έχεις μάθει να περπατάς, αλλά να μην μπορείς να περπατήσεις. Να ξέρεις πώς να αναπνέεις, αλλά να μην μπορείς να αναπνεύσεις».
«Βλέπεις τους πυραύλους να έρχονται, αλλά δεν μπορείς να κάνεις τίποτα»
Ο ίδιος ο εκτοξευτής αποτελεί μόνο ένα τμήμα ενός σύνθετου συστήματος από ραντάρ και κέντρα ελέγχου. Η λειτουργία του γίνεται εξ αποστάσεως και τα μέλη της μονάδας βρίσκονται μακριά από τον εκτοξευτή τη στιγμή που αυτός πυροδοτείται.
Ακόμη ένα μέλος του πληρώματος, ο Χεόρχι, ο οποίος εργάζεται στο κέντρο διοίκησης, εξήγησε ότι η απόφαση για το ποιος εισερχόμενος πύραυλος πρέπει να αναχαιτιστεί «έρχεται με την εμπειρία» και λαμβάνεται από τον διοικητή της μονάδας.
«Είναι δύσκολο, επειδή βλέπεις στόχους να πλησιάζουν, οι οποίοι απειλούν τον άμαχο πληθυσμό, κρίσιμες υποδομές, αλλά και τις οικογένειες των συναδέλφων μου και τη δική μου οικογένεια», είπε.
Περιέγραψε μάλιστα τη στιγμή της εκτόξευσης ενός Patriot ως «κάτι μαγικό».
Πώς ο πόλεμος με το Ιράν επιδείνωσε την παγκόσμια έλλειψη
Η παγκόσμια κρίση στην προμήθεια πυραύλων αναχαίτισης Patriot επιδεινώθηκε σημαντικά από την εκτεταμένη χρήση τους στον Κόλπο τον Μάρτιο και τον Απρίλιο, συχνά ακόμη και για την αντιμετώπιση σχετικά φθηνών ιρανικών drones.
Πλούσια κράτη του Κόλπου εκτιμάται ότι χρησιμοποίησαν δεκάδες Patriot, με τον Ντμίτρο να λέει ότι γνώριζε πως ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα είχε τελικά άμεσο αντίκτυπο στην Ουκρανία.
«Προβλέψαμε ότι θα βρισκόμασταν σε δύσκολη θέση. Μείναμε άναυδοι από το πόσους πυραύλους εκτόξευσαν ταυτόχρονα… τους ίδιους πυραύλους που εμείς θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσουμε εναντίον ρωσικών βαλλιστικών πυραύλων», ανέφερε.
Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Ερευνας Εξωτερικής Πολιτικής (Foreign Policy Research Institute), οι δυνάμεις του συνασπισμού χρησιμοποίησαν κατά μέσο όρο 225 πυραύλους αναχαίτισης την ημέρα κατά τις πρώτες τέσσερις ημέρες του πολέμου με το Ιράν.
Το Ινστιτούτο σημειώνει ότι η Lockheed Martin κατασκεύασε συνολικά 620 τέτοιους πυραύλους το 2025 – δηλαδή περίπου 1,7 την ημέρα. Αυτό σημαίνει ότι, εκείνη την περίοδο, η χρήση ξεπερνούσε την παραγωγή με αναλογία περίπου 132 προς 1.
Τον Ιανουάριο, το Πεντάγωνο υπέγραψε επταετή συμφωνία με τη Lockheed Martin, με στόχο η παραγωγή να φτάσει τους 2.000 πυραύλους ετησίως έως το 2030. Μέχρι τότε, ωστόσο, ο πόλεμος στην Ουκρανία θα έχει συμπληρώσει οκτώ χρόνια.
Ο Ζελένσκι ζητά παραγωγή Patriot στην Ουκρανία
Δεν είναι σαφές πόσους πυραύλους αναχαίτισης έχουν υποσχεθεί οι ΗΠΑ στην Ουκρανία, ούτε πόσο μεγάλο είναι το συνολικό αμερικανικό απόθεμα, από το οποίο ο Ζελένσκι λέει ότι σήμερα η χώρα του διαθέτει το 1%.
Σε συνέντευξή του στο CNN, ο Ουκρανός πρόεδρος αναφέρθηκε στο ιδιαίτερα σύνθετο ζήτημα της εγχώριας παραγωγής Patriot, κατόπιν αμερικανικής άδειας και σε συνεργασία με τις κατασκευάστριες εταιρείες.
Οπως είπε, έχει ήδη προτείνει στις Raytheon και Lockheed Martin να έχουν την ιδιοκτησία και τον πλήρη έλεγχο οποιασδήποτε μονάδας παραγωγής πυραύλων αναχαίτισης που θα επέτρεπαν να δημιουργηθεί στην Ουκρανία.
«Θα είναι δική σας εταιρεία», είπε ότι είχε πει στους Αμερικανούς κατασκευαστές. «Θα είναι τα δικά μας μυαλά, τα δικά μας χέρια, οι δικοί μας μηχανικοί. Και θα κάνω ό,τι μπορώ για να χτίσω μια εξαιρετική εταιρεία για εκείνους. Γιατί δεν χρειάζεται να πουλήσω τους πυραύλους σε κανέναν άλλον. Τους χρειάζομαι για τη χώρα μου».
Ο Ζελένσκι τόνισε ότι για τον ίδιο προτεραιότητα είναι η ποσότητα της παραγωγής, προσθέτοντας ότι οι κατασκευάστριες εταιρείες μπορούν να καθορίσουν την τιμή.
Οπως είπε, έπειτα από σχεδόν πέντε χρόνια πολέμου έχει πλέον αποκτήσει πολύ βαθιά γνώση για τις στρατιωτικές δυνατότητες και τα αποθέματα άλλων χωρών.
«Γνωρίζω την παραγωγή, τις εγκαταστάσεις, τις στρατιωτικές δυνατότητες και τα αποθέματα σχεδόν όλων των χωρών της Ευρώπης, αλλά και των Ηνωμένων Πολιτειών. Οχι τα πάντα, αλλά πάρα πολλά».
Η υπόσχεση Τραμπ και οι αμφιβολίες του Λευκού Οίκου
Στο περιθώριο της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στην Αγκυρα τον Ιούνιο, ο Ντόναλντ Τραμπ προσέφερε στην Ουκρανία άδειες προκειμένου να αρχίσει να κατασκευάζει πυραύλους αναχαίτισης Patriot.
Στελέχη των Raytheon και Lockheed Martin ταξίδεψαν στη συνέχεια στο Κίεβο για να συναντήσουν τον Ζελένσκι. Λίγο αργότερα, ωστόσο, ο Τραμπ εξέφρασε αμφιβολίες για το κατά πόσο τελικά θα προχωρούσε η παραχώρηση των σχετικών αδειών.
«Θέλω να το εξασφαλίσω», δήλωσε ο Ζελένσκι. «Πιστεύω ότι ο λόγος του είναι ο λόγος του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών. Και ελπίζω ότι θα το πάρω».
Σε απάντηση στη συνέντευξη του Ζελένσκι στο CNN, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου ανέφερε ότι δεν έχουν ληφθεί αποφάσεις ούτε έχουν δοθεί εγγυήσεις σχετικά με την παραγωγή πυραύλων Patriot, υπογραμμίζοντας ότι η προστασία της αμερικανικής τεχνολογίας αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα.
Οταν το CNN ρώτησε τον Ντμίτρο εάν η Ουκρανία θα μπορούσε να κατασκευάσει άμεσα μια συστοιχία Patriot και τους πυραύλους της, εφόσον μπορούσε να παρακάμψει τα ζητήματα πνευματικής ιδιοκτησίας, η απάντησή του ήταν αποθαρρυντική:
«Οχι. Σίγουρα όχι. Είναι μια εξαιρετικά περίπλοκη διαδικασία και απαιτεί τεράστια τεχνογνωσία και πάρα πολλές τεχνικές πληροφορίες».
