Με περιορισμένες ελπίδες για επίτευξη συμφωνίας και με την ένταση στον Περσικό Κόλπο να παραμένει σε επικίνδυνα υψηλά επίπεδα, ξεκινάει σήμερα στη Γενεύη ο δεύτερος γύρος διαπραγματεύσεων μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, σε συνέχεια εκείνων που έλαβαν χώρα στο Ομάν, στις 6 Φεβρουαρίου.

Οι διαβουλεύσεις θα είναι και αυτή τη φορά έμμεσες, με τον υπουργό Εξωτερικών του Ομάν, Μπαντρ αλ Μπουσάιντι, στον ρόλο του μεσολαβητή, ο οποίος θα συναντιέται χωριστά με κάθε αντιπροσωπεία και θα μεταφέρει τις θέσεις της στους συνομιλητές της άλλης πλευράς. Τις Ηνωμένες Πολιτείες θα εκπροσωπήσουν και πάλι ο ειδικός απεσταλμένος του Λευκού Οίκου Στιβ Γουίτκοφ και ο γαμπρός του Αμερικανού προέδρου, Τζάρεντ Κούσνερ, ενώ της ιρανικής αντιπροσωπείας θα ηγείται ο υπουργός Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί. Ενόψει της σημερινής διαπραγμάτευσης, ο επικεφαλής της ιρανικής διπλωματίας συναντήθηκε χθες με τον γενικό διευθυντή της Διεθνούς Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΙΑΕΑ), Ραφαέλ Γκρόσι. «Βρίσκομαι στη Γενεύη με πραγματικές ιδέες για μια δίκαιη και ισότιμη συμφωνία», έγραψε ο Αραγκτσί στην πλατφόρμα Χ για να προσθέσει: «Αυτό που δεν βρίσκεται στο τραπέζι είναι η υποταγή (του Ιράν) στις απειλές».

Ο Ντόναλντ Τραμπ απειλεί την Τεχεράνη με εκτεταμένα στρατιωτικά πλήγματα εάν δεν υπάρξει συμφωνία. Ηδη έχει αναπτυχθεί στην Αραβική Θάλασσα, κοντά στην είσοδο του Περσικού Κόλπου, το αμερικανικό αεροπλανοφόρο «Αβραάμ Λίνκολν» με την αρμάδα του, ενώ έχουν μεταφερθεί στις αμερικανικές βάσεις της περιοχής μαχητικά αεροσκάφη F-35 και άλλες στρατιωτικές ενισχύσεις. Σε μια προσπάθεια ενίσχυσης της διαπραγματευτικής του θέσης, ο Αμερικανός πρόεδρος διέταξε και δεύτερο αεροπλανοφόρο, το «Τζέραλντ Φορντ», να μετακινηθεί από την Καραϊβική στη Μέση Ανατολή.

«Ευφυής έλεγχος»

Από την πλευρά του, το Ιράν ξεκίνησε χθες μεγάλης κλίμακας ναυτικά γυμνάσια στις νότιες ακτές της χώρας υπό τον εύγλωττο τίτλο «Ευφυής έλεγχος των Στενών του Ορμούζ». Η Τεχεράνη απειλεί ότι σε περίπτωση αμερικανικής ή ισραηλινής επίθεσης θα κλείσει τα Στενά απ’ όπου διέρχεται κάθε μέρα το 20% της παγκόσμιας κατανάλωσης πετρελαίου, εκτοξεύοντας στα ύψη τις διεθνείς τιμές του «μαύρου χρυσού». Την Κυριακή, ο αρχηγός των ιρανικών ενόπλων δυνάμεων, στρατηγός Αμπντολραχίμ Μουσαβί, προειδοποίησε: «Ο Τραμπ οφείλει να γνωρίζει ότι αν εμπλακεί σε σύγκρουση μαζί μας, θα αποκομίσει σκληρά μαθήματα και το αποτέλεσμα θα είναι να μην μπορεί πλέον να εκτοξεύει απειλές στον κόσμο».

Την ίδια στιγμή, όμως, η ιρανική διπλωματία έστελνε μηνύματα διαλλακτικότητας σε σχέση με το πυρηνικό πρόγραμμα της χώρας. «Είμαστε έτοιμοι να συζητήσουμε όλα τα θέματα που αφορούν το πυρηνικό μας πρόγραμμα, εφόσον και αυτοί (οι Αμερικανοί) είναι έτοιμοι να συζητήσουν το ζήτημα των κυρώσεων», δήλωσε σε συνέντευξη που παραχώρησε στο βρετανικό τηλεοπτικό δίκτυο BBC ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Ματζίντ – Ταχτ Ραβαντσί. «Το μπαλάκι βρίσκεται τώρα στην πλευρά της Αμερικής. Πρέπει να αποδείξουν ότι όντως επιθυμούν συμφωνία», προσέθεσε.

Το μεγαλύτερο εμπόδιο στις διαπραγματεύσεις είναι οι αξιώσεις των ΗΠΑ και του Ισραήλ για σοβαρούς περιορισμούς στο βεληνεκές των ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων και για διακοπή της ιρανικής βοήθειας προς φιλικές πολιτοφυλακές, όπως η Χαμάς στην Παλαιστίνη και η Χεζμπολάχ στον Λίβανο. Το Ιράν έχει ξεκαθαρίσει ότι δεν είναι διατεθειμένο να ξεκινήσει οποιαδήποτε συζήτηση για αυτά τα ζητήματα και ότι τα μόνα προς διαπραγμάτευση θέματα είναι το πυρηνικό του πρόγραμμα και οι αμερικανικές κυρώσεις.

Επιφυλάξεις

Στη διάρκεια της χθεσινής επίσκεψής του στην Ουγγαρία, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο εμφανίστηκε επιφυλακτικός σε ό,τι αφορά τις πιθανότητες διπλωματικής επίλυσης της κρίσης. «Πιστεύω ότι υπάρχει μια ευκαιρία επίτευξης διπλωματικής συμφωνίας, που θα απαντά στις ανησυχίες μας. Είμαστε πολύ ανοιχτοί και θα καλωσορίζαμε μια συμφωνία. Αλλά δεν θέλω να υπερτονίσω τις δυνατότητες. Θα είναι δύσκολο. Είναι πολύ δύσκολο να φτάσει κανείς σε συμφωνίες με το Ιράν, γιατί έχουμε να κάνουμε με ριζοσπάστες σιίτες κληρικούς, οι οποίοι λαμβάνουν αποφάσεις με θεολογικά και όχι με γεωπολιτικά κριτήρια».

Από την πλευρά του, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου τόνισε ότι οποιαδήποτε συμφωνία πρέπει να προβλέπει «τη διάλυση των εξοπλισμών και των υποδομών που επιτρέπουν τον εμπλουτισμό ουρανίου» από το Ιράν, τον περιορισμό των βαλλιστικών πυραύλων του και «τη διάλυση του άξονα της τρομοκρατίας» με Χαμάς και Χεζμπολάχ. Ρεπορτάζ του τηλεοπτικού δικτύου CBS ανέφερε ότι, στην πρόσφατη συνάντησή του με τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, ο Ντόναλντ Τραμπ του δήλωσε ότι θα υποστηρίξει ισραηλινές επιδρομές στο βαλλιστικό πρόγραμμα του Ιράν εάν δεν υπάρξει συμφωνία με τις ΗΠΑ.