Τον περασμένο Απρίλιο η κυβέρνηση Τραμπ προχώρησε σε μια αδιανόητη κίνηση απέναντι σε ένα θεωρητικά σύμμαχο κράτος: ανέστειλε τη ροή δολαρίων προς το Ιράκ, κατακρατώντας ποσά που ανήκαν στην αραβική χώρα, μια και προέρχονταν από πωλήσεις ιρακινού πετρελαίου μέσω αμερικανικών τραπεζών – κάτι που ισοδυναμούσε με ανοιχτή ληστεία. Το τιμωρητικό αυτό μέτρο είχε δύο στόχους. Πρώτον, να πιέσει τη Βαγδάτη να χαλιναγωγήσει τις φιλοϊρανικές, σιιτικές πολιτοφυλακές που έβαλλαν εναντίον αμερικανικών στόχων στο πλαίσιο του πολέμου ΗΠΑ – Ιράν και, δεύτερον, να αποτρέψει τον διορισμό ενός φιλοϊρανού πολιτικού ως νέου πρωθυπουργού του Ιράκ.

Από χθες η ροή δολαρίων προς τη Βαγδάτη αποκαταστάθηκε, όπως ανακοίνωσε ο Χάιντερ αλ Αμπούντι, εκπρόσωπος του νέου Ιρακινού πρωθυπουργού Αλι αλ Ζαΐντι, ενός επιχειρηματία χωρίς πολιτικό παρελθόν, ο οποίος ανέλαβε καθήκοντα στα τέλη Απριλίου. Ο Τραμπ είχε βάλει βέτο στην επάνοδο του έμπειρου πρώην πρωθυπουργού Νούρι αλ Μαλίκι, θεωρώντας ότι συνδέεται πολύ στενά με το Ιράν. Ο Αλ Ζαΐντι πήρε το χρίσμα από τον σιιτικό συνασπισμό κομμάτων που κυριαρχεί στο ιρακινό κοινοβούλιο, αλλά θεωρήθηκε περισσότερο αποδεκτός από την Ουάσιγκτον.

Εν αναμονή

Οι προσδοκίες των Αμερικανών, πάντως, δεν έχουν μέχρι τώρα επιβεβαιωθεί. Παρά τις ρητορικές τοποθετήσεις του νέου πρωθυπουργού υπέρ της ένταξης των πολιτοφυλακών στις ιρακινές ένοπλες δυνάμεις, η ισχυρότερη από αυτές, η Καταΐμπ Χεζμπόλα, η οποία έπληξε κατ’ επανάληψιν αμερικανικές βάσεις τους προηγούμενους μήνες, κατέστησε σαφές ότι δεν θα δεχθεί να τεθεί υπό τον έλεγχο της κεντρικής διοίκησης.

Το προηγούμενο Σαββατοκύριακο, η επίσκεψη του Ιρανού υπουργού Εξωτερικών Αμπάς Αραγκτσί στη Βαγδάτη επιβεβαίωσε ότι οι δεσμοί μεταξύ των δύο γειτονικών σιιτικών, κατά πλειοψηφία, κρατών παραμένουν ισχυροί. Ο Αραγκτσί συζήτησε με τον πρόεδρο Νιζάρ Αμίντι και άλλους Ιρακινούς αξιωματούχους το μελλοντικό καθεστώς των Στενών του Ορμούζ. Επιπλέον εξασφάλισε τη συνεργασία των ιρακινών αρχών για το λαϊκό προσκύνημα στη σορό του δολοφονημένου Ιρανού ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, που θα οργανωθεί τις επόμενες ημέρες σε δύο ιερές πόλεις του Ιράκ, την Καρμπάλα και τη Νάτζαφ.

Η σορός του ανθρώπου που ηγείτο του Ιράν από το 1989 μέχρι τις 28 Φεβρουαρίου 2026, οπότε και δολοφονήθηκε από ισραηλινό βομβαρδισμό την πρώτη ημέρα του πολέμου, θα εκτεθεί σε λαϊκό προσκύνημα αύριο Σάββατο, στο τέμενος Μασάλα της Τεχεράνης. Θα ακολουθήσουν τριήμερες τελετές στην πρωτεύουσα, από τους δρόμους της οποίας θα περάσει η νεκρώσιμη πομπή τη Δευτέρα. Οι Αρχές υπολογίζουν ότι πάνω από 10 εκατ. Ιρανοί θα πάρουν μέρος στις επιμνημόσυνες τελετές, που θα λάβουν χώρα σε πολλές πόλεις σε διάστημα έξι ημερών, με κατάληξη τον ενταφιασμό του Αλί Χαμενεΐ στην ιερή πόλη Μαχσάντ, τη γενέτειρά του, στο βορειοανατολικό Ιράν, την ερχόμενη Πέμπτη.

Ενόψει των τελετών, ο εκπρόσωπος του ιρανικού γενικού επιτελείου Αλί Αμπντολαχί απηύθυνε «αυστηρή προειδοποίηση στους εχθρούς του Ιράν και ιδίως στις ΗΠΑ και στο σιωνιστικό καθεστώς (Ισραήλ) να αποφύγουν οποιονδήποτε εσφαλμένο υπολογισμό και να σκεφθούν τη σκληρή απάντηση των ενόπλων δυνάμεών μας απέναντι σε οποιαδήποτε επίθεση». Η δήλωση αυτή συνδέεται, πιθανότατα, με την πρόσφατη απειλή του Ισραηλινού υπουργού Αμυνας Ισραελ Κατς ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, που διαδέχθηκε τον πατέρα του στο ύπατο αξίωμα, είναι στόχος προς εκτέλεση. Ο γιος του δολοφονημένου ηγέτη, ο οποίος τραυματίστηκε στη διάρκεια της μοιραίας επίθεσης, δεν έχει εμφανιστεί από τότε δημοσίως και δεν είναι γνωστό αν σχεδιάζει να εμφανιστεί στην κηδεία του πατέρα του.

Αναβολή συνομιλιών

Ενόψει των επιμνημόσυνων τελετών ανεστάλησαν οι έμμεσες διαπραγματεύσεις ΗΠΑ – Ιράν στην Ντόχα, με το Κατάρ στον ρόλο του μεσολαβητή. Οι διήμερες διαβουλεύσεις δεν κατέληξαν σε χειροπιαστά αποτελέσματα, αλλά θα συνεχιστούν αμέσως μετά τις τελετές του ερχόμενου εξαημέρου.

Στο μεταξύ, ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών Ασαντ αλ Σιμπάνι επισκέφθηκε χθες τη Βηρυτό, όπου είχε συναντήσεις με τον πρόεδρο Μισέλ Αούν, τον πρόεδρο του κοινοβουλίου και σύμμαχο της Χεζμπολάχ Ναμπίχ Μπέρι και άλλους αξιωματούχους του Λιβάνου. Προ ημερών, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ρίξει στο τραπέζι την ιδέα να αναλάβουν οι συριακές ένοπλες δυνάμεις το έργο του αφοπλισμού της Χεζμπολάχ, αντί του Ισραήλ, αλλά ο Σύρος πρόεδρος Αχμεντ αλ Σάρα απέρριψε αυτό το ενδεχόμενο. Χθες ο Σύρος υπουργός Εξωτερικών εμφανίστηκε διατεθειμένος να συναντηθεί με εκπροσώπους της Χεζμπολάχ, εφόσον αυτό κριθεί αναγκαίο.