ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...

Τραμπ – Σι – Πούτιν: Το διπλωματικό παρασκήνιο στη Σενζέν

Ο Αμερικανός πρόεδρος επενδύει στις προσωπικές σχέσεις με τους ηγέτες της Κίνας και της Ρωσίας, την ώρα που στην Ουάσιγκτον εντείνονται οι επικρίσεις για τη στάση του

Kathimerini.gr

Σε μια σύνοδο κορυφής που επισκιάζεται από πολέμους και οικονομική αβεβαιότητα, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε ένα πιο απλό μήνυμα για τον Βλαντιμίρ Πούτιν και τον Σι Τζινπίνγκ: είμαστε φίλοι.

Την τελευταία ημέρα της φετινής συνόδου κορυφής της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας – Ειρηνικού (APEC), ο Αμερικανός πρόεδρος φρόντισε να δείξει πόσο στενές θεωρεί τις σχέσεις του με τον Σι και τον Πούτιν. Εξέφρασε επανειλημμένα τη συμπάθειά του προς τους δύο ηγέτες, τους αγκάλιασε και, σε μια χαρακτηριστική στιγμή, συνόδευσε τον Σι μέχρι την κυλιόμενη σκάλα. Αφησε, μάλιστα, να εννοηθεί ότι οι προσωπικές σχέσεις τους θα μπορούσαν να συμβάλουν στην επίλυση ορισμένων από τα πιο δυσεπίλυτα προβλήματα του κόσμου.

«Είσαι φίλος μου και έχουμε μια πολύ ιδιαίτερη σχέση», είπε στον Σι πριν από τη συνάντησή τους. «Και πιστεύω ότι όσο βρισκόμαστε εμείς οι δύο στο τιμόνι, δεν θα έχουμε ποτέ κανένα πρόβλημα».

Λίγες ώρες νωρίτερα, στις δημόσιες δηλώσεις του πριν από την κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Πούτιν, η οποία διήρκεσε λιγότερο από ένα λεπτό, ο Τραμπ είχε αναφερθεί εκτενώς στη σχέση τους. «Εχουμε εξαιρετικές σχέσεις εδώ και πολλά χρόνια. Γνωριζόμαστε πολύ καιρό και πιστεύω ότι μπορούν να προκύψουν πολλά θετικά από αυτή τη σχέση ή, τουλάχιστον, να γίνει μια αρχή προς αυτή την κατεύθυνση».

Η προσωπική διπλωματία του Τραμπ και τα όριά της

Ο Τραμπ θεωρεί πλεονέκτημα το γεγονός ότι είναι πρόθυμος να συνομιλεί με αυταρχικούς ηγέτες, τους οποίους άλλες δυτικές κυβερνήσεις αποφεύγουν. Υποστηρίζει ότι η προσωπική επαφή μαζί τους είναι απαραίτητη για την επίτευξη συμφωνιών. Οι επικριτές του, ωστόσο, εκτιμούν ότι αυτή η προσέγγιση θολώνει τα όρια ανάμεσα στη διπλωματία και τις υποχωρήσεις, δίνοντας σε ηγέτες όπως ο Πούτιν και ο Σι την ευκαιρία να εκμεταλλεύονται την ανάγκη του Τραμπ να τον κολακεύουν και να τον θαυμάζουν, ενώ παράλληλα προωθούν τα δικά τους στρατηγικά συμφέροντα, σχολιάζει η Washington Post. 

Ο Σι «ανταπέδωσε με στρατηγικό τρόπο» τον σεβασμό που του είχε δείξει ο Τραμπ κατά την επίσημη επίσκεψή του στην Ουάσιγκτον τον Σεπτέμβριο, δήλωσε ο Γουίλιαμ Γιανγκ, ανώτερος αναλυτής για τη Βορειοανατολική Ασία στη Διεθνή Ομάδα Κρίσεων (International Crisis Group).

«Ωστόσο, πρέπει να διακρίνουμε μια κίνηση που υπαγορεύεται από τη σκοπιμότητα από την πραγματική εκτίμηση μιας προσωπικής σχέσης», πρόσθεσε.

Ο Κινέζος πρόεδρος υποδέχθηκε προσωπικά τον Τραμπ στη Σενζέν, αγκαλιάζοντάς τον κατά την άφιξή του, σε μια κίνηση χωρίς προηγούμενο στη διάρκεια της θητείας του. Ηταν η πρώτη φορά που ο Σι πήγε ο ίδιος στο αεροδρόμιο για να υποδεχθεί ξένο ηγέτη. Η υποδοχή συνοδεύτηκε από την παρουσία εκατοντάδων χορευτών αλλά και από χαμηλές διελεύσεις μαχητικών αεροσκαφών.

Αντίθετα, τον πρωθυπουργό της Ιαπωνίας υποδέχθηκε στο αεροδρόμιο ένας συνταξιούχος Κινέζος διπλωμάτης, χωρίς να πραγματοποιηθεί κάποια αεροπορική επίδειξη.

Η σύνοδος ανέδειξε με σαφήνεια το είδος διπλωματίας που προτιμά ο Τραμπ: προσωπική, γεμάτη θέαμα και βασισμένη στην πεποίθηση ότι ακόμη και οι πιο ανταγωνιστικοί ηγέτες του κόσμου μπορούν να προσεγγιστούν μέσω της προσωπικής τους σχέσης με τον Αμερικανό πρόεδρο.

Το κατά πόσο, όμως, αυτή η θερμή ατμόσφαιρα μπορεί να οδηγήσει σε ουσιαστικές παραχωρήσεις είναι άλλο ζήτημα. Ο Πούτιν και ο Σι έχουν δείξει επανειλημμένα ότι είναι πρόθυμοι να ανταποκρίνονται στις κινήσεις προσέγγισης του Τραμπ, χωρίς απαραίτητα να του προσφέρουν όσα εκείνος επιδιώκει.

Οι αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον

Η συνάντηση στη Σενζέν έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το κλίμα καχυποψίας που περιμένει τον Τραμπ στην Ουάσιγκτον, όπου η στάση του απέναντι στη Μόσχα και το Πεκίνο προκαλεί αντιδράσεις και στα δύο κόμματα.

Το «σεξουαλικό» σκάνδαλο κατασκοπείας στο οποίο φέρεται να εμπλέκεται ο πρώην διευθύνων σύμβουλος της Nvidia, Τζένσεν Χουάνγκ, έχει εντείνει την πίεση προς τους Ρεπουμπλικανούς βουλευτές για την επιβολή αυστηρότερων περιορισμών στις εξαγωγές αμερικανικών μικροτσίπ. Ορισμένα στελέχη των Ρεπουμπλικανών που τάσσονται υπέρ μιας πιο σκληρής εξωτερικής πολιτικής είχαν ήδη εκφράσει ανησυχίες ότι η κυβέρνηση Τραμπ τηρεί υπερβολικά ήπια στάση απέναντι στην Κίνα.

Παράλληλα, οι Δημοκρατικοί έχουν δεσμευτεί να διερευνήσουν τυχόν σχέσεις του Τραμπ με τη Ρωσία, στο πλαίσιο της δεδηλωμένης προσήλωσής τους στην καταπολέμηση της διαφθοράς.

Ενόψει της συνόδου, οι Δημοκρατικοί ανέβασαν ακόμη περισσότερο τους τόνους, καλώντας τον Αμερικανό πρόεδρο να αντιμετωπίζει τις δύο χώρες ως αντιπάλους και όχι ως φίλους, όπως έκανε με τους ηγέτες τους.

Την Τετάρτη, ο επικεφαλής της μειοψηφίας των Δημοκρατικών στη Γερουσία, Τσακ Σούμερ, δήλωσε ότι ο Πούτιν και ο Σι «κάνουν ό,τι θέλουν με τον Τραμπ».

«Ο Σι και ο Πούτιν γνωρίζουν ότι, αν κολακεύσουν τον εγωισμό του Τραμπ, του αποσπάσουν την προσοχή με μεγαλοπρεπείς τελετές και του πουν μερικά καλά λόγια, θα υποχωρήσει στα ζητήματα που έχουν τη μεγαλύτερη σημασία για τους Αμερικανούς», υποστήριξε.

Καθώς οι Δημοκρατικοί ετοιμάζονται να αναλάβουν τον έλεγχο και των δύο σωμάτων του Κογκρέσου τον Ιανουάριο, έχουν προαναγγείλει έρευνες τόσο για τις σχέσεις του Χουάνγκ με μια γυναίκα που φέρεται να είναι Κινέζα κατάσκοπος όσο και για τους χειρισμούς της κυβέρνησης Τραμπ. Την περασμένη εβδομάδα, Δημοκρατικοί στη Βουλή των Αντιπροσώπων και στη Γερουσία κάλεσαν τον πρόεδρο να διασφαλίσει ότι θα διατηρηθούν όλα τα έγγραφα που σχετίζονται με την Nvidia.

Διαφορετική στάση από τους προκατόχους του

Οι προκάτοχοι του Τραμπ στον Λευκό Οίκο είχαν εντελώς διαφορετική στάση απέναντι στον Πούτιν και τον Σι.

Ο πρώην πρόεδρος Τζο Μπάιντεν είχε αποκαλέσει τον Ρώσο ηγέτη «δολοφόνο», «εγκληματία πολέμου» και «χασάπη», ενώ το 2024 τον είχε χαρακτηρίσει «τρελό κάθαρμα». Είχε επίσης αποκαλέσει τον Σι δικτάτορα, ακόμη και λίγο μετά την τετράωρη συνάντησή τους το 2023.

Ο Μπαράκ Ομπάμα, από την άλλη, είχε επιδιώξει να διατηρήσει διαύλους επικοινωνίας με τον Πούτιν και τον Σι, χωρίς όμως να συγχέει τη διπλωματική ευγένεια με τη στρατηγική φιλία. Είχε περιγράψει τον Ρώσο πρόεδρο ως «σχολαστικά ευγενικό» στις μεταξύ τους συναντήσεις, προειδοποιώντας παράλληλα ότι τον καθοδηγεί ένας εθνικισμός προσκολλημένος στο παρελθόν.

Οι δημόσιες εκδηλώσεις φιλίας των τελευταίων ημερών σημειώνονται σε μια περίοδο κατά την οποία οι βασικοί στόχοι της κυβέρνησης Τραμπ στην εξωτερική πολιτική και την εθνική ασφάλεια συγκρούονται με τις επιδιώξεις της Μόσχας και του Πεκίνου.

Οι ελιγμοί της Μόσχας και του Πεκίνου

Ο Σι έχει αξιοποιήσει τον έλεγχο που ασκεί η Κίνα σε κρίσιμες αλυσίδες εφοδιασμού, προκειμένου να εξασφαλίσει παραχωρήσεις από την Ουάσιγκτον.

Μετά την ευρεία επιβολή δασμών από τον Τραμπ το 2025, το Πεκίνο περιόρισε τις εξαγωγές σπάνιων γαιών, οι οποίες είναι απαραίτητες για την αμερικανική βιομηχανία. Η αντιπαράθεση που ακολούθησε ανάγκασε την Ουάσιγκτον να χαλαρώσει τους περιορισμούς στις εξαγωγές λογισμικού σχεδιασμού μικροεπεξεργαστών, καθώς και στις πωλήσεις επεξεργαστών τεχνητής νοημοσύνης της Nvidia, με αντάλλαγμα τη συνεργασία της Κίνας στις εξαγωγές ορυκτών.

«Το Πεκίνο διαχειρίστηκε αρκετά αποτελεσματικά αυτή την περίοδο, διατηρώντας τον ασφυκτικό έλεγχο στις σπάνιες γαίες και ενισχύοντας, σε κάποιο βαθμό, τη θέση του έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών σε διεθνές επίπεδο», δήλωσε ο Γιανγκ.

Ακόμη και σε ένα τόσο ευαίσθητο ζήτημα, όπως οι καταγγελίες για κινεζική κατασκοπεία, ο Τραμπ φάνηκε απρόθυμος να ασκήσει πίεση στον Σι. Σε συνέντευξή του στο Fox News, δήλωσε ότι αναφέρθηκε στο θέμα μόνο «εν συντομία» κατά τη διάρκεια του δείπνου τους. Αργότερα, μάλιστα, υποβάθμισε τις καταγγελίες, παρουσιάζοντας την κατασκοπεία ως συνήθη πρακτική μεταξύ ανταγωνιστικών δυνάμεων.

«Εμείς κατασκοπεύουμε την Κίνα και εκείνοι εμάς. Επομένως, δεν πρόκειται να τους ζητήσεις να σταματήσουν να το κάνουν. Δεν έχει νόημα», είπε.

Απέναντι στον Πούτιν, ο Τραμπ έχει εκφράσει κατά καιρούς την ενόχλησή του για το γεγονός ότι ο Ρώσος πρόεδρος δεν έχει τηρήσει τις υποσχέσεις του για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία.

«Ο Πούτιν μάς λέει πολλές ανοησίες», είχε δηλώσει ο Τραμπ σε συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου στον Λευκό Οίκο τον Ιούλιο του 2025. «Είναι πάντα πολύ ευγενικός, αλλά τελικά όλα αυτά αποδεικνύονται χωρίς κανένα αντίκρισμα».

Μία εβδομάδα αργότερα, ο Αμερικανός πρόεδρος είχε γίνει ακόμη πιο επικριτικός:

«Ο Πούτιν εξέπληξε πραγματικά πολλούς. Μιλάει όμορφα και μετά, το ίδιο βράδυ, βομβαρδίζει τους πάντες».

ΣΧΕΤΙΚΑ TAGS

NEWSROOM

Άλλα άρθρα συγγραφέα

Kathimerini.gr

Κόσμος: Τελευταία Ενημέρωση

X

Μπες στο μυαλό των
αγαπημένων σου αρθρογράφων

Λάβε στο email σου το τελευταίο τους άρθρο τη στιγμή που δημοσιεύεται.

ΑΠΟΚΤΗΣΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗ

Απόκτησε συνδρομή με €50 τον χρόνο για πρόσβαση στην έντυπη έκδοση.

ΑΠΟΚΤΗΣΕ ΣΥΝΔΡΟΜΗ