Λίγες ώρες μετά τη δολοφονία του Ιρανού επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας Αλί Λαριτζανί από το Ισραήλ, στις 17 Μαρτίου, το Ιράν εκτόξευσε μια σειρά πυραύλων διασποράς προς το κεντρικό Ισραήλ.
Η νυχτερινή επίθεση περιλάμβανε πυραύλους με πολλαπλές κεφαλές, οι οποίοι έχουν τη δυνατότητα να παρακάμπτουν με μεγάλη αποτελεσματικότητα τα αμυντικά συστήματα, και σκότωσε δύο ανθρώπους στην περιοχή Ραμάτ Γκαν, κοντά στο Τελ Αβίβ.
Θραύσματα που έπεσαν προκάλεσαν τον τραυματισμό αρκετών ακόμη ανθρώπων και σημαντικές υλικές ζημιές, μεταξύ άλλων και σε σιδηροδρομικό σταθμό στο Τελ Αβίβ, σύμφωνα με ισραηλινά μέσα ενημέρωσης.
Η ανταποκρίτρια του Al Jazeera, Νίντα Ιμπραήμ, μετέδωσε τότε ότι τα δύο θύματα, ένα ζευγάρι περίπου 70 ετών, διέθεταν ασφαλές δωμάτιο στο σπίτι τους αλλά δεν πρόλαβαν να φτάσουν σε αυτό εγκαίρως, γεγονός που εγείρει ανησυχίες ότι οι σειρήνες αεροπορικής επιδρομής στο Ισραήλ δεν ήχησαν έγκαιρα ώστε να προλάβει ο κόσμος να αντιδράσει. Ωστόσο, μεγαλύτερη ανησυχία προκάλεσε στο Ισραήλ η χρήση πυρομαχικών διασποράς από την πλευρά του Ιράν.
Βόμβες διασποράς κατευθύνονται προς το Ισραήλ.
Τι είναι ένα πυρομαχικό ή μια κεφαλή διασποράς;
Αντί για ένα ενιαίο εκρηκτικό φορτίο, μια κεφαλή διασποράς διασπείρει πολλαπλά «υποπυρομαχικά» (“bomblets”) και έχει τη δυνατότητα να προκαλέσει αρκετά μεγαλύτερη ζημιά σε σύγκριση με τις συμβατικές κεφαλές.
Οι μηχανισμοί διασποράς μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε κάθε πύραυλο που έχει σχεδιαστεί να μεταφέρει μεγάλο φορτίο, όπως βαλλιστικούς ή πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς.
At least one Iranian missile carrying a cluster warhead was seen in the night sky over Jerusalem, Tel Aviv and the West Bank just after midnight on March 23. pic.twitter.com/Q7tYgbzhdb
— Reuters (@Reuters) March 23, 2026
«Η κεφαλή του πυραύλου, αντί να περιέχει ένα μεγάλο φορτίο εκρηκτικών, περιέχει έναν μηχανισμό που συγκρατεί πολλές μικρές βόμβες. Και όταν ο πύραυλος πλησιάζει τον στόχο, ανοίγει, αποσπάται το περίβλημά του, περιστρέφεται και τα υποπυρομαχικά απελευθερώνονται και πέφτουν στο έδαφος», εξήγησε ο Ούζι Ρούμπιν, διευθυντής του προγράμματος αντιπυραυλικής άμυνας του Ισραήλ.
Σύμφωνα με τον ίδιο, οι ιρανικές κεφαλές διασποράς μπορεί να περιέχουν από 20–30 έως και 70–80 τέτοια υποπυρομαχικά, ανάλογα με τον τύπο του πυραύλου. Τα υποπυρομαχικά αυτά μπορούν να βρίσκονται σε βλήματα πυροβολικού, ρουκέτες, πυραύλους ή βόμβες που ρίπτονται από αέρος.
«Σχεδιασμένα ως όπλα ευρείας επίδρασης, προορίζονται να πλήττουν στόχους όπως ελαφρά θωρακισμένα οχήματα, θέσεις αντιαεροπορικής άμυνας ή αεροσκάφη στο έδαφος», ανέφερε. «Η πρόσφατη χρήση τέτοιων κεφαλών είναι αξιοσημείωτη διότι μετατρέπει μεμονωμένους βαλλιστικούς πυραύλους σε ευρύτερες και επιχειρησιακά πιο δύσκολα αντιμετωπίσιμες απειλές για πολυεπίπεδα συστήματα αεράμυνας».
Πριν από λίγες ημέρες, μάλιστα, εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού δήλωσε ότι τα συστήματα αεράμυνας δεν κατάφεραν να αναχαιτίσουν ορισμένους ιρανικούς πυραύλους που έπληξαν τις πόλεις Αράντ και Ντιμόνα, παρότι είχαν ενεργοποιηθεί. Πρόσθεσε ότι τα όπλα του Ιράν δεν είναι «ιδιαίτερα ή άγνωστα» και ότι βρίσκεται σε εξέλιξη έρευνα. Πιστεύεται ότι ο λόγος που οι ιρανικοί πύραυλοι έχουν τόσο μεγάλη επίδραση είναι η χρήση μηχανισμών διασποράς, που τους καθιστούν πολύ πιο δύσκολους στην αναχαίτιση.
Για να ανακοπεί ένας βαλλιστικός πύραυλος με υποπυρομαχικά, πρέπει να καταρριφθεί πριν ανοίξει και απελευθερώσει το φορτίο του. Μετά το άνοιγμα κατά την πτήση, από ένα σημείο επίθεσης μετατρέπεται σε πολλαπλά, γεγονός που δυσκολεύει σημαντικά την αντιμετώπισή του.
Η χρήση πυρομαχικών διασποράς προκαλεί πολύ μεγαλύτερες ζημιές και έχει έντονο «ψυχολογικό αντίκτυπο», σύμφωνα με τον Ελιά Μανιέρ, στρατιωτικό και πολιτικό αναλυτή. «Ενας μόνο πύραυλος διασποράς που διαπερνά την άμυνα μπορεί να δημιουργήσει πολλαπλά σημεία πρόσκρουσης, πεδία θραυσμάτων, μη εκραγέντα υποπυρομαχικά, πανικό στους πολίτες και μεγάλο φόρτο εργασίας για ομάδες εξουδετέρωσης βομβών, υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και αποκατάσταση υποδομών. Σε συνθήκες περιορισμένων πόρων ή παρατεταμένων συγκρούσεων, αυτό λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής ισχύος».
Το Ιράν έχει αναπτύξει σημαντικά τη χρήση πυρομαχικών διασποράς από πέρυσι.
Είναι σαφές ότι το Ιράν έχει αναπτύξει σημαντικά τη χρήση πυρομαχικών διασποράς από πέρυσι, με τον Μανιέρ να τονίζει πως «το Ιράν παρουσίασε για πρώτη φορά δημόσια αυτή τη δυνατότητα τον Ιούνιο του 2025, όταν εκτόξευσε βαλλιστικό πύραυλο με κεφαλή διασποράς στο κεντρικό Ισραήλ. Η επαναχρησιμοποίησή του το 2026 δείχνει ότι πρόκειται για ενσωματωμένη και συνειδητή ικανότητα, όχι για αυτοσχεδιασμό».
Σε στρατιωτικό επίπεδο, αυτό αποκαλύπτει ότι το Ιράν έχει ενσωματώσει κεφαλές διασποράς σε «σημαντικό μέρος» του αποθέματος βαλλιστικών πυραύλων του, κατέληξε ο Μανιέρ.
Με πληροφορίες του aljazeera
