Στην τουρκική πρωτεύουσα συγκεντρώθηκαν χθες οι ηγέτες του ΝΑΤΟ ελπίζοντας να κατευνάσουν τον απρόβλεπτο Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς η Ουάσιγκτον συνεχίζει να πιέζει τους συμμάχους της για αύξηση των αμυντικών τους δαπανών.

Τη Δευτέρα ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, κάλεσε τους συμμάχους να παρουσιάσουν «σαφή, συγκεκριμένα και αξιόπιστα σχέδια» για την επίτευξη των στόχων για τις αμυντικές δαπάνες. «Ο πρόεδρος Τραμπ αναμένει ότι όλοι οι σύμμαχοι θα εντείνουν άμεσα τις προσπάθειές τους και θα μπουν σε τροχιά προς το 5%, με αίσθηση του κατεπείγοντος», δήλωσε ο Ρούτε.

Κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ θα ανακοινώσουν στη σύνοδο δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ σε νέες συμβάσεις εξοπλισμών σε βιομηχανικό αμυντικό φόρουμ στο περιθώριο της συνόδου, σε μια προσπάθεια να αποδείξουν στον Τραμπ ότι τηρούν τις δεσμεύσεις τους. Η διήμερη σύνοδος στην τουρκική πρωτεύουσα αναμένεται να συμφωνήσει ότι οι σύμμαχοι θα δεσμεύσουν ποσό ύψους 70 δισ. ευρώ σε στρατιωτική βοήθεια προς την Ουκρανία για φέτος και του χρόνου, παρότι αυτό αποτελεί δεσμεύσεις που έχουν ήδη συμφωνηθεί.

Οι συμφωνίες στο περιθώριο της συνόδου κορυφής δεν αναμένεται να προκαλέσουν τον ενθουσιασμό του Ντόναλντ Τραμπ, όπως η συμφωνία του περασμένου έτους. Τότε, τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη του ΝΑΤΟ και ο Καναδάς δεσμεύτηκαν να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες στο 5% του ΑΕΠ τους – 3,5% άμεσα και 1,5% για έργα υποδομών, όπως δρόμους, γέφυρες και λιμάνια, προκειμένου να διευκολυνθούν οι μετακινήσεις στρατευμάτων και εξοπλισμού.

«Κίνητρό μας δεν είναι να ικανοποιήσουμε κάποιον ηγέτη, αλλά να εμφανίσουμε αποτελέσματα», δήλωσε ο Μαρκ Ρούτε κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Λονδίνο την περασμένη εβδομάδα. «Και αυτό που περιμένει ο Ντόναλντ Τραμπ, φυσικά, είναι αποτελέσματα».

Οταν ο Ρούτε συνάντησε τον Τραμπ στο Οβάλ Γραφείο τον περασμένο μήνα έφερε μαζί του μεγάλα πάνελ από χαρτόνι, που απεικόνιζαν τις αμυντικές δαπάνες κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, μετά τα παράπονα του Τραμπ ότι η Ευρώπη ωφελείται δωρεάν από τις αμυντικές δαπάνες των ΗΠΑ.

Ο Ρούτε έδωσε τότε έμφαση σε γράφημα που αναφερόταν στο «τρισεκατομμύριο του Τραμπ» – το σωρευτικό ποσό που δαπανήθηκε για την άμυνα από τα ευρωπαϊκά κράτη-μέλη και τον Καναδά από τότε που ο Τραμπ ανέλαβε για πρώτη φορά τα καθήκοντά του το 2017.

Η οπτικά υποβοηθούμενη αυτή παρουσίαση είχε σκοπό να δείξει, σύμφωνα με τον Ρούτε, ότι ο Τραμπ «πετυχαίνει να κάνει τους Ευρωπαίους να δαπανούν περισσότερα». Ωστόσο, με τις διατλαντικές σχέσεις να βρίσκονται ήδη σε κακό σημείο και με τις ΗΠΑ να επιθυμούν διακαώς να διασφαλιστεί η τήρηση της δέσμευσης του 3,5%, μια διπλωματικά αρμονική σύνοδος δεν μπορεί να θεωρηθεί δεδομένη.

Την Παρασκευή ο Τραμπ ανάρτησε ένα γράφημα στην πλατφόρμα του Truth Social, που έδειχνε τους αμυντικούς προϋπολογισμούς των μελών του ΝΑΤΟ, συγκρίνοντας τις τεράστιες αμερικανικές δαπάνες ύψους 999 δισ. δολαρίων με μικρότερα ποσά από ευρωπαϊκά κράτη, συμπεριλαμβανομένων της Βρετανίας και της Γαλλίας. Κάτω από το γράφημα, έγραψε: «Είναι γελοίο για τις ΗΠΑ να συνεχίζουν σε αυτό το μονόπλευρο μονοπάτι, όταν η σχέση δεν είναι αμοιβαία».

Από την αρχή του έτους, όταν απείλησε να προσαρτήσει τη Γροιλανδία, ο Τραμπ συνέχισε να δοκιμάζει τις σχέσεις με τους συμμάχους των ΗΠΑ. Απέφυγε να συμβουλευτεί τους Ευρωπαίους ηγέτες πριν οι ΗΠΑ και το Ισραήλ εξαπολύσουν την επίθεσή τους στο Ιράν, ενώ στη συνέχεια παραπονέθηκε όταν εκείνοι δεν επέτρεψαν σε αμερικανικά μαχητικά να βομβαρδίσουν το Ιράν από το έδαφός τους. Οι ΗΠΑ σχεδιάζουν επίσης να μειώσουν τον αριθμό των στρατευμάτων και του στρατιωτικού υλικού που διαθέτουν στην Ευρώπη σε περίπτωση πολέμου με τη Ρωσία, μειώνοντας τον αριθμό των μαχητικών F-15 και F-16 κατά το ένα τρίτο. Τον περασμένο μήνα ο υπουργός Πολέμου των Ηνωμένων Πολιτειών, Πιτ Χέγκσεθ, δήλωσε ότι θα διενεργήσει περαιτέρω αξιολόγηση, εξετάζοντας τις τρέχουσες αμερικανικές δυνάμεις στην Ευρώπη και απειλώντας να μειώσει περισσότερο τους αριθμούς αυτούς σε χώρες που δαπανούν τα λιγότερα.

Τον Τραμπ συνοδεύει στην Αγκυρα κουστωδία 1.400 ατόμων, μεταξύ τους και οι υπεύθυνοι για την αποθήκευση του περιεχομένου της χημικής τουαλέτας του – δεδομένο πρωτόκολλο για να αποτραπεί η ανάλυσή τους από άλλες χώρες για την άντληση πληροφοριών σχετικά με την υγεία του προέδρου. Η πολυπληθής συνοδεία του Τραμπ προκάλεσε ανακούφιση σε ηγέτες του ΝΑΤΟ, που θεώρησαν ότι αυτό αποτελούσε ένδειξη της πρόθεσης του Αμερικανού προέδρου να διατηρήσει τη χώρα του στη Συμμαχία.

Το τελικό προσχέδιο κειμένου, το οποίο αναμένεται να εγκριθεί από τους συγκεντρωμένους ηγέτες, επιβεβαιώνει εκ νέου την «απόλυτη δέσμευση» στο άρθρο 5 του ΝΑΤΟ, σύμφωνα με το οποίο η επίθεση σε ένα κράτος-μέλος θεωρείται επίθεση σε όλα.

Η πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία απειλεί την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, προειδοποίησε ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου

Προειδοποίηση Νετανιάχου για τα F-35

Η πώληση μαχητικών αεροσκαφών F-35 στην Τουρκία απειλεί την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, προειδοποίησε ο πρωθυπουργός του Ισραήλ Μπέντζαμιν Νετανιάχου λίγες ώρες αφότου ο Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι εξετάζει αυτή την πιθανότητα. Η πώληση των F-35 στην Αγκυρα «θα κατέστρεφε την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή επειδή η Τουρκία έχει επιθετικές βλέψεις», εκτίμησε ο Ισραηλινός πρωθυπουργός. Ο Νετανιάχου είπε ακόμη ότι ενόψει της επίσκεψης του Αμερικανού προέδρου στην Aγκυρα συζήτησε επανειλημμένως με τον Τραμπ σχετικά με την ανάγκη να παραμείνει η Τουρκία εκτός του προγράμματος F-35. «Oλοι κατανοούν ότι παρά την προσωπική φιλία που συνδέει τον πρόεδρο Τραμπ με τον Ερντογάν, αυτό δεν καθιστά την Τουρκία φιλική χώρα προς τις Ηνωμένες Πολιτείες», δήλωσε ο Νετανιάχου.

Συμβάσεις για συμπαραγωγή οπλικών συστημάτων

Associated Press

Σειρά συμφωνιών για συμπαραγωγή οπλικών συστημάτων υπέγραψαν οι ηγέτες του ΝΑΤΟ, με στόχο τη μετατόπιση της παραγωγής αμερικανικά σχεδιασμένων όπλων στην Ευρώπη.

FIM-92 Stinger. Γερμανία και Ολλανδία σχεδιάζουν συμπαραγωγή του φορητού αντιαεροπορικού συστήματος με τις ΗΠΑ.

AIM-120C. Τον πύραυλο μέσου βεληνεκούς της Raytheon θα κατασκευάσει κοινοπραξία Βελγίου, Καναδά, Φινλανδίας, Ολλανδίας, Νορβηγίας και Γερμανίας.

PAC-3 Patriot. Τα δαπανηρά βλήματα αναχαίτισης του αντιπυραυλικού συστήματος Patriot πρόκειται να κατασκευάσουν από κοινού Γερμανία, Πολωνία, Σουηδία, Ολλανδία και ΗΠΑ, κατόπιν σύμβασης με τη Lockheed Martin.

Πρωτοβουλία πυραύλων πεδίου μάχης. Η αμερικανική Lockheed Martin και η γερμανική Rheinmetall σχεδιάζουν την κοινή κατασκευή πυραύλων ATACMS, με δραστικό βεληνεκές 300 χλμ., που έχουν αποδείξει την αξία τους στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Αντιδράσεις

Οι συμφωνίες έχουν προκαλέ-σει αντιδράσεις, με την αντιπολίτευση σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες να κατηγορεί τις κυβερνήσεις για αμυντική υποδούλωση στις ΗΠΑ. Οι μεγάλες ελλείψεις σε πυρομαχικά που πλήττουν το αξιόμαχο του ουκρανικού στρατού και απειλούν με κατάρρευση την ουκρανική άμυνα καθιστούν αναπόφευκτη, όμως, την εμπλοκή των ΗΠΑ στον εξοπλισμό της Ευρώπης.

Τα φιλόδοξα σχέδια των μεγάλων ευρωπαϊκών κρατών για στρατιωτικό απογαλακτισμό από την Ουάσιγκτον δεν συνοδεύονται, τουλάχιστον για την ώρα, από δεσμεύσεις δραστικής ενίσχυσης της δυναμικότητας της ευρωπαϊκής αμυντικής βιομηχανίας.