Πρόταση νέου χρηματοδοτικού «εργαλείου» ύψους 115 εκατομμυρίων ευρώ με την ονομασία AGILE, με στόχο την ταχύτερη μεταφορά τεχνολογιών άμυνας από το «εργαστήριο» στο πεδίο δράσης κατέθεσε σήμερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Πρόκειται, πάντως, για πιλοτικό πρόγραμμα που στοχεύει στην επιτάχυνση της ανάπτυξης και δοκιμής καινοτομιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη, η κβαντική τεχνολογία και τα drones, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στη στήριξη μικρομεσαίων επιχειρήσεων (ΜΜΕ), συμπεριλαμβανομένων start-ups και scale-ups.

Η κίνηση αυτή έρχεται σε μια περίοδο που η σύγκρουση της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχει αναδείξει ότι η επιτυχία στο σύγχρονο πεδίο μάχης εξαρτάται πλέον από σύντομους κύκλους καινοτομίας. Η Ουκρανία πρωτοπορεί στην κατασκευή ανεπτυγμένης τεχνολογίας μη επανδρωμένων αεροσκαφών, ένα «μοντέλο» που αρκετά κράτη μέλη της Ε.Ε επιδιώκουν να ακολουθήσουν.

Σε κάθε περίπτωση, στις Βρυξέλλες αναγνωρίζουν ότι η δυνατότητα ανάπτυξης, δοκιμής και εφαρμογής νέων τεχνολογιών μέσα σε λίγες μόνο εβδομάδες ή μήνες, αντί για χρόνια, καθίσταται κρίσιμη.

Η ψηφιακή και τεχνολογική μετάβαση στο πλαίσιο ενίσχυσης της ευρωπαϊκής άμυνας απαιτεί ταχύτερα, πιο ευέλικτα εργαλεία στήριξης, όπως το AGILE, που απευθύνεται στους «παίκτες της Νέας Αμυνας» – δηλαδή τις start-ups και τις τεχνολογικές επιχειρήσεις που κινούνται με υψηλή ταχύτητα.

Συγκεκριμένα, το πρόγραμμα θα παρέχει ταχύτερη και πιο ευέλικτη χρηματοδότηση σε μεμονωμένες εταιρείες και θα επιτρέπει την όσο το δυνατόν ταχύτερη αξιοποίηση των καινοτομιών.

Στόχος είναι το νέο «εργαλείο» να χρειάζεται χρόνο έγκρισης μόλις τεσσάρων μηνών, ενώ οι τεχνολογίες θα μπορούν να φτάνουν στις ευρωπαϊκές δυνάμεις εντός 1–3 ετών.

Το AGILE πρόκειται να υποστηρίξει 20–30 έργα, καλύπτοντας το 100% των επιλέξιμων δαπανών και θα περιλαμβάνει μια «ρήτρα» αναδρομικής χρηματοδότησης για δαπάνες έως τρεις μήνες πριν την προθεσμία υποβολής αιτήσεων, διευκολύνοντας την ταχεία καινοτομία.

Το πρόγραμμα θα επικεντρωθεί σε δύο βασικές δραστηριότητες: την ανάπτυξη τεχνολογιών άμυνας με στόχο συγκεκριμένες αποστολές και την παραγωγή τους, καθώς και τη διευκόλυνση της πρόσβασης στην αγορά.

Φιλοδοξία των Βρυξελλών είναι να ανταποκριθεί στις πιεστικές ανάγκες των κρατών-μελών της Ε.Ε, διασφαλίζοντας δηλαδή ότι η ευρωπαϊκή άμυνα δεν θα είναι μόνο καινοτόμο.ς, αλλά και έτοιμη να ανταποκριθεί άμεσα σε κάθε απειλή.

«Αυτές οι αλλαγές αναδιαμορφώνουν τη δυναμική των πεδίων μάχης, όπου η προστιθέμενη αξία των μικρών παικτών είναι εμφανής. Μπορούν να φέρουν καινοτομία, ευελιξία και οικονομικά αποδοτικές λύσεις, μαζί με νέες επιχειρησιακές ιδέες» σχολίασε ο επίτροπος Άμυνας Άντριους Κουμπίλιους.

«Είναι επομένως κρίσιμο να δοκιμάζουμε, να επικυρώνουμε και να ενσωματώνουμε γρήγορα αυτές τις τεχνολογίες στις δυνατότητες άμυνας μας, διασφαλίζοντας ότι η ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία παραμένει σύμφωνη με τη ραγδαία μεταβαλλόμενη φύση της σύγχρονης πολεμικής τέχνης» σημείωσε ο Λιθουανός επίτροπος.

Σε κάθε περίπτωση, το νέο χρηματοδοτικό «εργαλείο» AGILE συμπληρώνει τις ήδη υπάρχουσες προσπάθειες της Ε.Ε. για την ενίσχυση της έρευνας και ανάπτυξης στον τομέα της άμυνας, όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Αμυνας (EDF), που προωθεί διασυνοριακά έργα συνεργασίας, το πρόγραμμα αμυντικής καινοτομίας EU Defence Innovation Scheme (EUDIS), που υποστηρίζει start-ups και ΜΜΕ, και τον «κόμβο» αμυντικής καινοτομίας Hub for EU Defence Innovation (HEDI), που ενισχύει τη συνεργασία μεταξύ κρατών-μελών και ενδιαφερομένων φορέων.

Η Κομισιόν προγραμματίζει να παρουσιάσει αυτή την πρόταση Κανονισμού για την καθιέρωση του AGILE στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο, με στόχο την έναρξη λειτουργίας του εργαλείου στις αρχές του 2027, διασφαλίζοντας την ταχεία ενσωμάτωση νέων τεχνολογιών στις ευρωπαϊκές ένοπλες δυνάμεις.