Τον πρώην πρόεδρο του Ιράν Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ φαίνεται πως είχε κατά νου ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ όταν δήλωνε δημόσια ότι θα ήταν καλύτερο «κάποιος εκ των έσω» να αναλάβει τα ηνία της χώρας, όπως αποκαλύπτουν σε δημοσίευμά τους οι NYT.

Οπως αναφέρει χαρακτηριστικά το δημοσίευμα, «αποδεικνύεται ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ μπήκαν στη σύγκρουση έχοντας στο μυαλό τους ένα συγκεκριμένο πρόσωπο που θα προκαλούσε έκπληξη. Το πρόσωπο αυτό δεν ήταν άλλο από τον Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ, τον πρώην Ιρανό πρόεδρο που ήταν γνωστός για τις σκληροπυρηνικές, αντι-ισραηλινές και αντιαμερικανικές απόψεις του».

Ωστόσο, το τολμηρό σχέδιο, που ανέπτυξαν οι Ισραηλινοί και για το οποίο είχε ενημερωθεί ο Αχμαντινετζάντ, γρήγορα ναυάγησε, σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους.

Και αυτό γιατί όπως δήλωσαν οι Αμερικανοί αξιωματούχοι και ένας συνεργάτης του Αχμαντινετζάντ, ο Ιρανός πρώην πρόεδρος τραυματίστηκε την πρώτη ημέρα του πολέμου από μία ισραηλινή επίθεση στο σπίτι του στην Τεχεράνη, η οποία ουσιαστικά είχε σχεδιαστεί για να τον απαλλάξει από τον κατ’ οίκον περιορισμό. Επέζησε, αλλά μετά το χτύπημα απογοητεύτηκε από το σχέδιο αλλαγής καθεστώτος. Εκτοτε, δεν έχει εμφανιστεί δημόσια και παραμένει άγνωστο που βρίσκεται.

Γιατί ήταν μια ασυνήθιστη επιλογή

Πάντως ο Αχμαντινετζάντ ήταν κάτι παραπάνω από μια ασυνήθιστη επιλογή. Ενώ συγκρούονταν ολοένα και περισσότερο με τους ηγέτες του καθεστώτος και τελούσε υπό στενή παρακολούθηση από τις ιρανικές αρχές, ήταν γνωστός κατά τη διάρκεια της θητείας του ως πρόεδρος, από το 2005 έως το 2013, για τις εκκλήσεις του να «σβήσει το Ισραήλ από τον χάρτη». Ηταν ένθερμος υποστηρικτής του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και σφοδρός επικριτής των Ηνωμένων Πολιτειών.

Σημειώνεται ακόμη ότι τα τελευταία χρόνια ο Αχμαντινετζάντ είχε συγκρουστεί με ηγέτες του καθεστώτος κατηγορώντας τους για διαφθορά, ενώ αποκλείστηκε από πολλές προεδρικές εκλογές, οι βοηθοί του συνελήφθησαν και οι κινήσεις του περιορίστηκαν ολοένα και περισσότερο στο σπίτι του στην περιοχή Ναρμάκ της ανατολικής Τεχεράνης.

Πάντως, το εγχείρημα, που είναι η πρώτη φορά που έρχεται στη δημοσιότητα, ήταν μέρος ενός σχεδίου με πολλά στάδια που ανέπτυξε το Ισραήλ για την ανατροπή της θεοκρατικής κυβέρνησης του Ιράν. Υπογραμμίζει μάλιστα το ότι ο Τραμπ και ο Νετανιάχου μπήκαν στον πόλεμο όχι μόνο υποτιμώντας λανθασμένα πόσο γρήγορα θα μπορούσαν να επιτύχουν τους στόχους τους, αλλά και στοιχηματίζοντας σε κάποιο βαθμό πάνω σε ένα επικίνδυνο σχέδιο για την αλλαγή ηγεσίας στο Ιράν, το οποίο ακόμη και ορισμένοι από τους βοηθούς του Τραμπ θεωρούσαν απίθανο. Μάλιστα, ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι ήταν ιδιαίτερα επιφυλακτικοί σε ό,τι αφορά την επιστροφή του Αχμαντινετζάντ στην εξουσία.

Απαντώντας σε αίτημα για σχολιασμό σχετικά με το σχέδιο αλλαγής καθεστώτος και τον Αχμαντινετζάντ, η Αννα Κέλι, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, δήλωσε ότι «από την αρχή, ο πρόεδρος Τραμπ ήταν σαφής σχετικά με τους στόχους του για την επιχείρηση “Επική Οργή”. Αυτοί ήταν μεταξύ άλλων η καταστροφή των βαλλιστικών πυραύλων του Ιράν, η διάλυση των εγκαταστάσεων παραγωγής τους και η βύθιση του ιρανικού στόλου». Συμπλήρωσε ότι «ο στρατός των Ηνωμένων Πολιτειών πέτυχε ή ξεπέρασε όλους τους στόχους του και τώρα οι διαπραγματευτές μας εργάζονται για να καταλήξουν σε μια συμφωνία που θα τερματίσει οριστικά τις πυρηνικές δυνατότητες του Ιράν».

Εκπρόσωπος της Μοσάντ, της ισραηλινής υπηρεσίας πληροφοριών, αρνήθηκε να σχολιάσει.

Τα αναπάντητα ερωτήματα

Υπάρχουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα σχετικά με το πώς το Ισραήλ και οι Ηνωμένες Πολιτείες σχεδίαζαν να φέρουν τον Αχμαντινετζάντ στην εξουσία, καθώς και τις συνθήκες γύρω από την αεροπορική επιδρομή που τον τραυμάτισε. Αμερικανοί αξιωματούχοι δήλωσαν ότι η επιδρομή – που πραγματοποιήθηκε από την Ισραηλινή Πολεμική Αεροπορία – είχε ως στόχο να σκοτώσει τα άτομα που είχαν αναλάβει τη φύλαξη του Αχμαντινετζάντ, στο πλαίσιο ενός σχεδίου για την απελευθέρωσή του από τον κατ’ οίκον περιορισμό.

Υπενθυμίζεται, ότι την πρώτη ημέρα του πολέμου, ισραηλινές επιθέσεις σκότωσαν τον Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, τον ανώτατο ηγέτη του Ιράν, καθώς και ορισμένους αξιωματούχους τους οποίους ο Λευκός Οίκος είχε χαρακτηρίσει ως πιο πρόθυμους να διαπραγματευτούν μια αλλαγή στην κυβέρνηση από τους προϊσταμένους τους.

Επίσης, εκείνη την περίοδο υπήρχαν αναφορές στα ιρανικά μέσα ενημέρωσης ότι ο Αχμαντινετζάντ είχε σκοτωθεί κατά την επίθεση στο σπίτι του.

Η επίθεση δεν προκάλεσε σημαντικές ζημιές στην οικία του αλλά το φυλάκιο στην αρχή του δρόμου όπου βρισκόταν το σπίτι του είχε καταστραφεί. Τις επόμενες ημέρες, τα επίσημα πρακτορεία ειδήσεων διευκρίνισαν ότι ο Αχμαντινετζάντ είχε επιζήσει, αλλά ότι τα μέλη του Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης που τον φρουρούσαν και τον κρατούσαν σε κατ’ οίκον περιορισμό – είχαν σκοτωθεί.

Ενα άρθρο στο «The Atlantic» τον Μάρτιο, επικαλούμενο συνεργάτες του Αχμαντινετζάντ που μίλησαν υπό τον όρο της ανωνυμίας, είχε χαρακτηρίσει ουσιαστικά το γεγονός ως «επιχείρηση απόδρασης» αναφέροντας ότι ο πρώην πρόεδρος είχε απελευθερωθεί μετά την επίθεση στο σπίτι του.

Στον απόηχο του δημοσιεύματος, συνεργάτης του Αχμαντινετζάντ επιβεβαίωσε στους New York Times ότι ο ίδιος θεώρησε την επίθεση ως μια προσπάθεια απελευθέρωσής του. Το ίδιο άτομο είπε επίσης ότι οι Αμερικανοί έβλεπαν τον Αχμαντινετζάντ ως κάποιον που θα μπορούσε να ηγηθεί του Ιράν και είχε την ικανότητα να διαχειριστεί «την πολιτική, κοινωνική και στρατιωτική κατάσταση της χώρας».

Ο Αχμαντινετζάντ θα μπορούσε να «διαδραματίσει πολύ σημαντικό ρόλο» στο Ιράν στο εγγύς μέλλον, είπε ο συνεργάτης του, υπονοώντας ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες τον παρομοίαζαν με τη Ντέλσι Ροντρίγκεζ, ο οποίος ανέλαβε την εξουσία στη Βενεζουέλα μετά τον Μαδούρο και έκτοτε συνεργάζεται στενά με την κυβέρνηση Τραμπ.