REUTERS, PRESS TV

Σε μια νέα πυροσβεστική παρέμβαση προχώρησε χθες ο Ντόναλντ Τραμπ, καθώς τα πλήγματα εναντίον τριών εμπορικών πλοίων στα Στενά του Ορμούζ ενίσχυσαν τις ανησυχίες των αγορών για τις επιπτώσεις του πολέμου κατά του Ιράν στην παγκόσμια οικονομία, ενώ η αυξανόμενη δυσαρέσκεια των Αμερικανών καταναλωτών αποσταθεροποιεί την εκλογική βάση των Ρεπουμπλικανών.

Υπό την πίεση στενών συνεργατών του, οι οποίοι του συνιστούν να επικεντρωθεί περισσότερο στα θέματα εσωτερικής πολιτικής και στις ανησυχίες των πολιτών για το κόστος διαβίωσης, ο Αμερικανός πρόεδρος πραγματοποίησε χθες περιοδεία στις πολιτείες Κεντάκι και Οχάιο. Στις δύο προγραμματισμένες δημόσιες ομιλίες του και σε ισάριθμες συνεντεύξεις σε τοπικά Μέσα εμφανίστηκε καθησυχαστικός για τις προοπτικές της αμερικανικής οικονομίας, σε μια προσπάθεια συσπείρωσης των Ρεπουμπλικανών ενόψει των εκλογών του φθινόπωρου για το Κογκρέσο.

Τα ποσοστά υποστήριξης των Αμερικανών στον πόλεμο ΗΠΑ – Ισραήλ κατά του Ιράν αντιπροσωπεύουν αρνητικό ιστορικό ρεκόρ σε σύγκριση με όλες τις προηγούμενες εμπλοκές της χώρας τους σε στρατιωτικές επιχειρήσεις. Σχεδόν ταυτόσημες δημοσκοπήσεις του Πανεπιστημίου Quinnipiac, του CNN και του Fox News δείχνουν ότι μόλις τρεις στους δέκα Αμερικανούς επικροτούν τον πόλεμο, ενώ έξι στους δέκα δεν εμπιστεύονται τον Τραμπ αναφορικά με τη διαχείριση της σύγκρουσης.

Καθησυχαστικός

Σε μια προσπάθεια να καθησυχάσει τόσο τους ψηφοφόρους όσο και τις αγορές, ο Αμερικανός πρόεδρος δήλωσε, στη διάρκεια πεντάλεπτης επικοινωνίας του με την ιστοσελίδα Axios, ότι ο πόλεμος θα τερματιστεί «σύντομα», καθώς ο αμερικανικός στρατός έχει ήδη πετύχει σχεδόν το σύνολο των στόχων που περιλαμβάνονταν στον αρχικό σχεδιασμό των έξι εβδομάδων. «Πρακτικά δεν έχει απομείνει κάτι για να βομβαρδίσουμε», ισχυρίστηκε ο Τραμπ, για να προσθέσει: «Οποιαδήποτε στιγμή κρίνω ότι πρέπει να τελειώσει, θα τελειώσει». Τη Δευτέρα, είχε στείλει αντιφατικά μηνύματα για το χρονοδιάγραμμα και τους στόχους της επιχείρησης «Επική Οργή». Αρχικά μίλησε για «ολιγοήμερη εκδρομή» και άνοιξε το ενδεχόμενο να συνομιλήσει με την υπάρχουσα ιρανική ηγεσία, ενώ στη συνέχεια επισήμανε ότι «μένουν ακόμη αρκετά πράγματα να επιτευχθούν» και απείλησε το Ιράν με κλιμάκωση του πολέμου αν δεν ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ. Την ίδια ημέρα αναγνώρισε ότι ο αντιπρόεδρός του Τζέι Ντι Βανς είναι «πιο συγκρατημένος» από τον ίδιο στο θέμα του Ιράν.

Η διαφαινόμενη μεταστροφή του Τραμπ απειλεί να ανοίξει ένα χάσμα ανάμεσα στην κυβέρνησή του και στο Ισραήλ, καθώς ο Μπέντζαμιν Νετανιάχου επιμένει στη συνέχιση του πολέμου μέχρις ότου συντριβεί το Ιράν και καλεί τους Ιρανούς να ανατρέψουν το καθεστώς. Σε αντίθεση με την ατμόσφαιρα που επικρατεί στις ΗΠΑ, η μεγάλη πλειονότητα των Ισραηλινών επικροτεί τη στρατιωτική επιχείρηση. Χθες ο Ισραηλινός υπουργός Αμυνας Ισραελ Κατς είπε ότι ο πόλεμος θα συνεχιστεί «χωρίς κανένα χρονικό περιορισμό, για όσο διάστημα χρειαστεί, μέχρις ότου πετύχουμε όλους τους στόχους μας και καταγάγουμε αποφασιστική νίκη».

Σε πείσμα της ελπίδας που δημιουργούν οι (μισές από τις) πρόσφατες δηλώσεις Τραμπ περί γρήγορης αποκλιμάκωσης, τίποτε από αυτά δεν έχει αντανάκλαση στα πεδία των στρατιωτικών συγκρούσεων, καθώς οι αμερικανικοί και ισραηλινοί βομβαρδισμοί γίνονται σφοδρότεροι και, ολοένα και περισσότερο, πλήττουν ενεργειακές υποδομές και άλλους πολιτικούς στόχους, όπως τράπεζες, σχολεία και νοσοκομεία. Το γεγονός αυτό προκαλεί φόβους για σοβαρή αύξηση των θυμάτων στις γραμμές των αμάχων.

Οπως ανέφεραν χθες οι New York Times, η προκαταρκτική έρευνα του Πενταγώνου έδειξε ότι ο αμερικανικός στρατός είναι υπεύθυνος για την εξόντωση τουλάχιστον 165 αμάχων, κυρίως μαθητριών του δημοτικού, την πρώτη ημέρα του πολέμου, στην πόλη Μινάμπ. Το πόρισμα της έρευνας ήταν καθ’ όλα αναμενόμενο, αφού από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη μόνον οι Αμερικανοί διαθέτουν πυραύλους Tomahawk, σαν και αυτόν που προκάλεσε το χτύπημα. Σύμφωνα με την αμερικανική εφημερίδα, επρόκειτο για γκάφα του στρατού, που είχε στόχο γειτονική στρατιωτική βάση του Ιράν.

«Θεμιτοί στόχοι»

Απαντώντας στα αμερικανικά και ισραηλινά πλήγματα εναντίον πολιτικών υποδομών της χώρας του, ο εκπρόσωπος του ιρανικού στρατού Εμπραχίμ Ζολφακαρί προειδοποίησε πως η Δύση πρέπει «να προετοιμάζεται για την εκτόξευση του πετρελαίου στα 200 δολάρια το βαρέλι» και κάλεσε τους πολίτες των γειτονικών αραβικών κρατών να μένουν «τουλάχιστον 1.000 μέτρα μακριά» από τράπεζες που κάνουν δουλειές με τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ. Από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης ανακοίνωσαν ότι στοχοθέτησαν αμερικανικές βάσεις στο Μπαχρέιν και στο Κουβέιτ, όπως και διπλωματική αποστολή των ΗΠΑ στο Ιράκ, ενώ επανέλαβαν ότι τα πλοία των ΗΠΑ, του Ισραήλ και των συμμάχων τους που περνούν τα Στενά του Ορμούζ θεωρούνται «θεμιτοί στόχοι».

Στο εσωτερικό μέτωπο, ο αμερικανοϊσραηλινός πόλεμος έχει μουδιάσει, τουλάχιστον προσωρινά, την αντιπολίτευση, που δεν διακινδυνεύει αντικαθεστωτικές διαδηλώσεις όσο η χώρα βομβαρδίζεται, ενώ το αντίθετο συμβαίνει με τους υποστηρικτές της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Η τελευταία επίδειξη δύναμης ήρθε χθες, με τεράστια πλήθη να συνωστίζονται στο κέντρο της Τεχεράνης για τη δημόσια κηδεία ανωτάτων αξιωματικών που σκοτώθηκαν από τους βομβαρδισμούς.

«Εμφύλιος» μεταξύ Ρεπουμπλικανών και MAGA

Στην πλειονότητά τους οι Ισραηλινοί ψηφοφόροι παρουσιάζονταν από την πρώτη στιγμή να επιδοκιμάζουν τις πολεμικές επιχειρήσεις κατά του Ιράν, γεγονός το οποίο ενδέχεται να ευνοήσει τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου και το κόμμα του, Λικούντ, ενόψει των ισραηλινών βουλευτικών εκλογών του ερχόμενου Οκτωβρίου. Στις ΗΠΑ, ωστόσο, τα δεδομένα είναι πολύ διαφορετικά, αφού η πλειονότητα των Αμερικανών παρουσιάζεται να αποδοκιμάζει αυτόν τον πόλεμο, ενώ η χώρα οδεύει προς τις εξαιρετικά κρίσιμες ενδιάμεσες εκλογές του ερχόμενου Νοεμβρίου, που πρόκειται να κρίνουν τις νέες πλειοψηφίες στο Κογκρέσο, με τα επίπεδα της δημοτικότητας του Ντόναλντ Τραμπ να απέχουν πολύ από το να μπορούν να θεωρηθούν ιδανικά.

Για τους Αμερικανούς ψηφοφόρους, που απέχουν γεωγραφικά από τα μέτωπα του πολέμου, τα θέματα που ανακύπτουν στη σκιά της νέας μεσανατολικής σύρραξης είναι κυρίως οικονομικής φύσεως. Το κόστος ζωής αποτελεί κεντρικό ζήτημα ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών και εκτιμάται ότι θα μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά το εκλογικό αποτέλεσμα. Για αυτό και πολλοί Αμερικανοί, όχι μόνο Δημοκρατικοί αλλά και Ρεπουμπλικανοί, τώρα αντιδρούν βλέποντας τις τιμές της ενέργειας να ανεβαίνουν στις ΗΠΑ λόγω του πολέμου.

Ο ίδιος ο Τραμπ παραδέχθηκε την περασμένη Δευτέρα ότι ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς ήταν «λιγότερο ενθουσιώδης» με αυτόν τον πόλεμο και ότι η προσέγγισή του ήταν «φιλοσοφικά διαφορετική» από την προσέγγιση του ιδίου του Τραμπ. Ο Βανς ανήκει στην πτέρυγα των καλούμενων «απομονωτιστών» που θα ήθελαν να δουν τις ΗΠΑ να αποδεσμεύονται από εξωτερικές πολεμικές περιπέτειες και να περιορίζονται στα του οίκου τους. Ο Ντόναλντ Τραμπ προεκλογικά μιλούσε κι εκείνος για αυτήν την ανάγκη απεμπλοκής από «ατέρμονους» πολέμους σε «μέρη που δεν έχει ακούσει κανείς», ωστόσο τώρα πρωταγωνιστεί σε μια νέα, πρωτοφανούς έντασης πολεμική περιπέτεια που προκαλεί αντιδράσεις μεταξύ των υποστηρικτών του MAGA (Make America Great Again) κινήματος. Ο γνωστός συντηρητικός Αμερικανός δημοσιογράφος Τάκερ Κάρλσον βγήκε ανοιχτά και επέκρινε αυτό που χαρακτήρισε ως πρόσδεση της αμερικανικής κυβέρνησης στο άρμα του Ισραήλ, με αποτέλεσμα πολιτικοί του Ρεπουμπλικανικού Κόμματος, όπως ο Τεντ Κρουζ, να αντεπιτεθούν κατηγορώντας τον για «αντισημιτισμό».

Αντιδράσεις

Στις τάξεις της αμερικανικής ρεπουμπλικανικής Δεξιάς έχει ξεσπάσει παράλληλα κι ένας άλλος εμφύλιος, καθώς προσωπικότητες του MAGA κινήματος επιτίθενται στον Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή –και μεγάλο υποστηρικτή της αμερικανικής στρατιωτικής επέμβασης στο Ιράν– Λίντσεϊ Γκρέιχαμ. «Πότε έγινε πρόεδρός μας ο Λίντσεϊ Γκρέιχαμ; Το πρόβλημα με αυτόν δεν είναι απλώς ότι είναι ένας μανιακός με τις δολοφονίες, είναι ότι ο Τραμπ τον συμπαθεί και τον ακούει», ανέφερε χαρακτηριστικά σε ανάρτησή της η πρώην παρουσιάστρια του Fox News Μέγκιν Κέλι. «Υπάρχουν κάποιοι στη Γερουσία που υποστηρίζουν τον πόλεμο παντού. Ο Λίντσεϊ Γκρέιχαμ είναι ένας από αυτούς», ανέφερε σε δική της ανάρτηση η Ρεπουμπλικανή βουλευτής Αννα Πολίνα Λούνα.

Ιράν: Ο Πεζεσκιάν θέτει όρους για τη λήξη της σύρραξης

Σειρά όρων για το τέλος του πολέμου έθεσε ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν, σύμφωνα με ανάρτηση στο X. Αφού τόνισε ότι είχε επικοινωνία με τους ηγέτες της Ρωσίας και του Πακιστάν, υπογράμμισε ότι «ο μόνος τρόπος για να τερματιστεί αυτός ο πόλεμος –που πυροδοτήθηκε από το σιωνιστικό καθεστώς και τις ΗΠΑ– είναι η αναγνώριση των νόμιμων δικαιωμάτων του Ιράν, η καταβολή αποζημιώσεων και ισχυρές διεθνείς εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξει μελλοντική επιθετική ενέργεια».

Την ίδια ώρα, ο νέος ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζτάμπα Χαμενεΐ δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως ούτε έχει απευθύνει μήνυμα προς τον ιρανικό λαό από την Κυριακή, οπότε επελέγη από τη Συνέλευση των Ειδικών για να διαδεχθεί τον πατέρα του, Αλί Χαμενεΐ, ο οποίος σκοτώθηκε στο πρώτο κύμα αμερικανο-ισραηλινών επιθέσεων στις 28 Φεβρουαρίου.

Ιρανός αξιωματούχος, χθες Τετάρτη, δήλωσε στο Reuters ότι ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ έχει τραυματιστεί ελαφρώς, αλλά παραμένει ενεργός. Η απουσία του από τη δημόσια σφαίρα είχε ενισχύσει τις φήμες ότι είχε τραυματιστεί κατά τη διάρκεια των επιθέσεων, ωστόσο ο Ιρανός αξιωματούχος δεν διευκρίνισε πότε τραυματίστηκε ούτε γιατί δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως μετά την ανάληψη των καθηκόντων του. Ο νέος ανώτατος ηγέτης θεωρείται σκληροπυρηνικός και στενά συνδεδεμένος με τους Φρουρούς της Επανάστασης. Για χρόνια είχε κεντρικό ρόλο στον μηχανισμό εξουσίας, ως επικεφαλής του γραφείου του πατέρα του, συμμετέχοντας άμεσα στη διαχείριση κρατικών υποθέσεων.

Τα πρώτα πλήγματα του πολέμου στόχευαν στην εξουδετέρωση της ιρανικής ηγεσίας. Σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση, εκτός από τον αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, σκοτώθηκαν επίσης η μητέρα, η αδελφή και η σύζυγος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ.

Σε τηλεοπτική μετάδοση, παρουσιάστρια της κρατικής τηλεόρασης δήλωσε ότι «η αυτού εξοχότης αγιατολάχ Σαγιέντ Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είναι σήμερα ο κληρονόμος του αίματος του μαρτυρικού πατέρα του, της μαρτυρικής μητέρας του, της μαρτυρικής αδελφής του και της μαρτυρικής συζύγου του».

Πρόσθεσε ότι «εκείνος, που είναι βετεράνος τραυματίας του πολέμου του Ραμαζανίου, συνεχίζει τον δρόμο των περήφανων και ανθεκτικών μαρτύρων αυτής της χώρας». Ο όρος «πόλεμος του Ραμαζανίου» χρησιμοποιείται από τις ιρανικές αρχές για να περιγράψει την τρέχουσα σύγκρουση, καθώς εξελίσσεται στη διάρκεια του μήνα της νηστείας στο Ισλάμ.

Ανώτερος Ισραηλινός αξιωματούχος δήλωσε στο Reuters ότι η εκτίμηση των ισραηλινών υπηρεσιών πληροφοριών είναι πως ο Χαμενεΐ τραυματίστηκε ελαφρώς και γι’ αυτό δεν έχει εμφανιστεί δημοσίως.