Γιώργος Σκαφιδάς
Ο μεν πόλεμος στην Ουκρανία υποτίθεται ότι θα τελείωνε μέσα σε λίγα 24ωρα (έπειτα από την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο)· ο δε πόλεμος στο Ιράν μέσα σε λίγες εβδομάδες. Σε πείσμα των τραμπικών υποσχέσεων, αμφότερες αυτές οι συγκρούσεις παραμένουν ανοιχτές, προσθέτοντας νέα –πολεμικά– επεισόδια στο κουβάρι της διεθνούς κλιμάκωσης και αποδιάρθρωσης (ή αναδιάρθρωσης) των συσχετισμών ισχύος, όπως αυτό εκτυλίσσεται στη μεν Ουκρανία από τον Φεβρουάριο του 2022, στο δε Ιράν από τον Φεβρουάριο του 2026.
Oταν οι Ουκρανοί επιτέθηκαν προ ημερών σε ιρανικό φορτηγό πλοίο στην Κασπία, πολλοί είδαν τον κίνδυνο «συνένωσης» αυτών των δύο πολεμικών μετώπων. «Η επίθεση της Ουκρανίας σε ιρανικό πλοίο θα μπορούσε να φέρει δύο πολέμους πιο κοντά», έγραφαν οι New York Times στις 28 Ιουλίου, υπενθυμίζοντας ότι η Τεχεράνη και το Κίεβο «βρίσκονται σε αντίπαλες πλευρές εδώ και χρόνια», καθώς οι Ιρανοί εξήγαν τεχνογνωσία για drones και drones (τα Shahed που έγιναν Geran) στη Ρωσία, απέναντι στα οποία όμως οι Ουκρανοί ανέπτυξαν συν τω χρόνω τις δικές τους αεράμυνες, τις οποίες τώρα εξάγουν σε αραβικές χώρες που βρέθηκαν το τελευταίο διάστημα στο στόχαστρο της Τεχεράνης. Η διεύρυνση των συγκρούσεων μέσω της Κασπίας που πολλοί φοβούνταν, τελικώς δεν έγινε πράξη. Μέσα σε λίγα 24ωρα, τα υπουργεία Εξωτερικών της Ουκρανίας και του Ιράν είχαν φροντίσει να ρίξουν τους τόνους θέτοντας υπό έλεγχο τη «φωτιά».
Νέα έκκληση Ζελένσκι στους υποστηρικτές της χώρας του να εφοδιάσουν, το συντομότερο δυνατόν, τις ένοπλες δυνάμεις του Κιέβου με συστήματα αεράμυνας
Οι πολεμικές συρράξεις σε Ιράν και Ουκρανία έχουν καταλήξει, ωστόσο, να μοιάζουν καθώς έχουν πια στον πυρήνα τους ιδίου τύπου ελλείψεις που επηρεάζουν τον ρου των στρατιωτικών επιχειρήσεων.
Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι απηύθυνε χθες νέα, αγωνιώδη έκκληση στους υποστηρικτές της Ουκρανίας να εφοδιάσουν, το συντομότερο δυνατόν, τις ουκρανικές ένοπλες δυνάμεις με συστήματα αεράμυνας και πυρομαχικά. Το βράδυ που προηγήθηκε, της Τρίτης προς Τετάρτη, η ευρύτερη περιοχή γύρω από το Κίεβο δέχθηκε μπαράζ από ρωσικά πλήγματα με drones και πυραύλους. «Η νυχτερινή επίθεση, που διήρκεσε περίπου δύο ώρες, ήταν η τελευταία σε μια σειρά από μεγάλης κλίμακας ρωσικές επιθέσεις με βαλλιστικούς πυραύλους που έχουν πια καταστεί σχεδόν ρουτίνα αυτό το καλοκαίρι», σημειώνει το Associated Press. Ο απολογισμός από αυτό το τελευταίο ρωσικό σφυροκόπημα: τουλάχιστον 17 νεκροί και περισσότεροι από 44 τραυματίες στην περιφέρεια του Κιέβου.
«Αντιβαλλιστικά συστήματα θα μπορούσαν να είχαν σώσει ζωές. Είναι πολύ σημαντικό να κατανοήσουν οι εταίροι μας ότι οι καθυστερήσεις στην προμήθειά τους ή η απροθυμία παράδοσης αντιβαλλιστικών συστημάτων οδηγούν σε τέτοιες φρικτές απώλειες και καταστροφές», διαμαρτυρήθηκε ο Ζελένσκι, υπογραμμίζοντας ότι οι προμήθειες πυραύλων αεράμυνας που έλαβε η Ουκρανία το πρώτο εξάμηνο του 2026 ήταν κατά περίπου 67% μειωμένες σε σχέση με τις αντίστοιχες του πρώτου εξαμήνου του 2025.
Ζητεί βοήθεια
Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι ζητεί το προφανές: στρατιωτική βοήθεια που μπορεί να τον θωρακίσει απέναντι στις ρωσικές επιθέσεις. Αυτό το «προφανές», ωστόσο, έχει αρχίσει πια να «εξαντλείται» και να «σπανίζει» διεθνώς όχι μόνο λόγω του πολέμου στην Ουκρανία, αλλά πλέον και λόγω του πολέμου στο Ιράν που δεν τελείωσε έπειτα από λίγες εβδομάδες, όπως είχε αρχικά αναφέρει ο πρόεδρος Τραμπ. Σύμφωνα με σειρά από αμερικανικά δημοσιεύματα, έπειτα από σχεδόν πεντέμισι μήνες ανταλλαγής πυρών στο μέτωπο του Ιράν, οι Αμερικανοί έχουν πια «κάψει» μεγάλο μέρος των αποθεμάτων τους σε πυραύλους, γεγονός το οποίο δημιουργεί όμως προβληματισμό αφενός σε σχέση με την πορεία της ίδιας της ιρανικής σύρραξης (οι ελλείψεις σε πυρομαχικά ήταν, σύμφωνα με όσα είδαν το φως της δημοσιότητας στις ΗΠΑ, ένας από τους λόγους που έκαναν τον Τραμπ να «πάρει πίσω» στις 24 Ιουλίου τις κλιμακούμενης έντασης επιθέσεις που είχε προαναγγείλει κατά της Τεχεράνης) και αφετέρου αναφορικά με την ικανότητα ανταπόκρισης των ΗΠΑ σε άλλες κρίσεις που θα μπορούσαν να ανακύψουν μελλοντικά, έναντι της Κίνας στο μέτωπο της Ταϊβάν για παράδειγμα. Παράλληλα, ωστόσο, υπάρχει προβληματισμός και στις τάξεις των συμμάχων των ΗΠΑ αναφορικά με τις προμήθειες αμερικανικών οπλικών συστημάτων και το εάν οι αμερικανικές αμυντικές βιομηχανίες θα μπορούν στο κοντινό μέλλον να παραδίδουν τέτοια συστήματα χωρίς μεγάλες καθυστερήσεις.
Το αμερικανικό Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών (Center for Strategic and International Studies – CSIS) παρουσίασε προ ημερών μια σειρά στοιχείων σε σχέση με το αμερικανικό οπλοστάσιο. Σύμφωνα με αυτά, οι ΗΠΑ είχαν περίπου 2.330 πυραύλους για συστήματα Patriot πριν από τον πόλεμο στο Ιράν, από τους οποίους όμως «ξόδεψαν» το διάστημα μεταξύ Φεβρουαρίου και Ιουλίου περίπου τους 1.500, με αποτέλεσμα πλέον να έχουν μείνει με λιγότερους από 1.000.
Ομοίως και με τους πυραύλους THAAD που ήταν περίπου 452 πριν από αυτόν τον πόλεμο και πλέον έχουν μειωθεί σε λιγότερους από 300. «Τα συστήματα Patriot και THAAD εντοπίζουν και καταστρέφουν εισερχόμενους πυραύλους και είναι από τα πιο αποτελεσματικά που υπάρχουν στο οπλοστάσιο των ΗΠΑ», σημειώνει το πρακτορείο Reuters, το οποίο όμως βλέπει επαπειλούμενες ελλείψεις όχι μόνο σε αμυντικούς αλλά και σε επιθετικούς πυραύλους ακριβείας, όπως οι ATACMS και οι PrSM.
«Από την έναρξη του πολέμου στο Ιράν ο αμερικανικός στρατός έχει καταναλώσει σχεδόν τα τέσσερα πέμπτα του αποθέματος πυραύλων THAAD και περίπου τους μισούς από τους Patriot», αναφέρει το CNN σε χθεσινό δημοσίευμά του, επικαλούμενο «δύο πηγές που γνωρίζουν την τελευταία έκθεση απογραφής».
Στο φουλ οι μηχανές
«Οι αμυντικές εταιρείες μας, αυτή τη στιγμή, κατασκευάζουν περισσότερα πυρομαχικά από ποτέ και επεκτείνουν τις βιομηχανίες τους σε επίπεδα-ρεκόρ», δήλωσε πρόσφατα ο ίδιος ο Τραμπ, υποστηρίζοντας ότι οι ΗΠΑ έχουν «πολύ περισσότερα πυρομαχικά από οποιονδήποτε άλλον στον κόσμο» και «πολύ περισσότερα από όσα χρειάζονται». Επί της ουσίας, ωστόσο, οι Αμερικανοί ιθύνοντες όντως βλέπουν επαπειλούμενα κενά, τα οποία τρέχουν να καλύψουν μέσα από νέες πρωτοβουλίες: σχετικές επί παραδείγματι με την κατασκευή Patriot στην Ουκρανία («το κοιτάω, δεν είμαι σίγουρος», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο Τραμπ αναφορικά με το ενδεχόμενο να επιτραπεί στους Ουκρανούς να αρχίσουν να κατασκευάζουν τους δικούς τους Patriot), καθώς και με το λανσάρισμα μιας νέας, φθηνότερης εκδοχής πυραύλου για τα συστήματα των Patriot (η οποία, σύμφωνα με τους FT, θα μπορούσε να αρχίσει να κατασκευάζεται από τη Lockheed Martin στην Ευρώπη, εάν βέβαια δοθεί η σχετική άδεια από την αμερικανική κυβέρνηση).
