ΣΤΟΚΧΟΛΜΗ. Σοβαρό πρόβλημα αντιμετωπίζει η Σουηδία, με τη χώρα να αναζητεί τρόπους προκειμένου να διαχειρισθεί το κύμα εγκληματικότητας που προκαλεί ο πόλεμος συμμοριών, με ανταλλαγές πυρών και βομβιστικές ενέργειες, πολλές από αυτές με δράστες ανηλίκους. Κρίσιμο ερώτημα για τις δικαστικές αρχές είναι τι να κάνουν με ανηλίκους που έχουν διαπράξει ανθρωποκτονίες.

Η εγκληματικότητα έχει καταλάβει κεντρική θέση στην προεκλογική συζήτηση ενόψει των εκλογών του Σεπτεμβρίου, με την κυβέρνηση να εκτιμά πως η ανεκτική πολιτική του παρελθόντος απέναντι στην εγκληματικότητα των νέων έχει αποτύχει. Ανήλικοι κάτω των 15 ετών θα πρέπει έτσι να εκτίουν ποινές κάθειρξης και όχι να παραπέμπονται στις κοινωνικές υπηρεσίες, όπως γινόταν μέχρι σήμερα. Ειδικοί και μερίδα του κοινοβουλίου προειδοποιούν ότι η προσέγγιση αυτή είναι εσφαλμένη και κοινωνικά επικίνδυνη.

Η Σουηδία αντιμετωπίζει κύμα βίας εξαιτίας εκτεταμένου και χρόνιου πολέμου συμμοριών για τον έλεγχο της διακίνησης ναρκωτικών, το επίκεντρο του οποίου βρίσκεται στην τρίτη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, το Μάλμο. Τα εγκληματικά δίκτυα στηρίζουν, μεταξύ άλλων, την κερδοφορία τους σε ευρείας κλίμακας απάτες, ένοπλες ληστείες και τράφικινγκ, με ετήσια έσοδα άνω των 15 δισ. ευρώ.

Η αστυνομία εκτιμά πως στη Σουηδία ζουν 17.500 ενεργά μέλη συμμοριών και 50.000 συνεργαζόμενα. Οι συμμορίες αξιοποιούν τα social media προκειμένου να στρατολογούν μέλη, συχνά παιδιά ακόμη και 11 ετών. Οι «στρατιώτες» αυτοί έχουν διαπράξει ανθρωποκτονίες και βομβιστικές επιθέσεις σε όλες τις σκανδιναβικές χώρες.

Ποινική ευθύνη

Νομοσχέδιο που θα καταθέσει η κυβερνητική πλειοψηφία θα μειώσει την ηλικία ποινικής ευθύνης από τα 15, που είναι σήμερα, στα 13 έτη, μία από τις χαμηλότερες στην Ευρώπη. Οι ανήλικοι που καταδικάζονται για τα σοβαρότερα εγκλήματα θα κρατούνται σε ειδικές φυλακές, μία από αυτές για κορίτσια.

«Βρισκόμαστε σε κρίση. Πέρυσι, 52 παιδιά κάτω των 15 ετών βρέθηκαν ενώπιον της Δικαιοσύνης ύποπτα για ανθρωποκτονία ή απόπειρα ανθρωποκτονίας. Δεν μιλάμε εδώ για κλοπές, ούτε και για σωματικές βλάβες ή ληστεία. Μιλάμε για δολοφονίες», δήλωσε τον Απρίλιο από το βήμα της Βουλής ο υπουργός Δικαιοσύνης Γκούναρ Στρόμερ. Η πρόταση νόμου αναμένεται να τεθεί σε ψηφοφορία στη Βουλή στις 15 Ιουνίου, με το μέτρο να επανεξετάζεται σε πέντε χρόνια.

Η μείωση της ηλικίας ποινικής ευθύνης είναι ένας από τους τρόπους με τους οποίους η συντηρητική κυβέρνηση της χώρας σχεδιάζει να αντιμετωπίσει το κύμα εγκληματικότητας συμμοριών, με την αυστηροποίηση των ποινών, τη διεύρυνση των αρμοδιοτήτων της αστυνομίας και τη δημιουργία εντατικών προγραμμάτων επιμόρφωσης να εξετάζονται ως συμπληρωματικές μέθοδοι.

Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η νέα αυστηρότητα αποδίδει καρπούς. Το 2025 οι νεκροί από πυροβολισμούς ήταν 44, από 62 το 2022, ενώ αριθμός ρεκόρ μελών συμμοριών βρίσκεται στις φυλακές.

Οι φυλακές Ρόζερσμπεργκ, βορείως της Στοκχόλμης, είναι ένα από τα τρία σωφρονιστήρια που ανακαινίζονται αυτή τη στιγμή προκειμένου να στεγάσουν τους πλέον βίαιους ανήλικους παραβάτες. Κύρια ασχολία των κρατουμένων θα είναι η σχολική παιδεία, ενώ στον ελεύθερο χρόνο τους θα μπορούν να παίζουν βιντεοπαιχνίδια ή να αθλούνται στο γυμναστήριο. Οι φυλακισμένοι ανήλικοι θα επιστρέφουν στα κελιά τους στις 8 το βράδυ. Ο διοικητής των φυλακών, Γκάμπριελ Βέσμαν, περιμένει τους πρώτους τροφίμους μετά το καλοκαίρι. «Τα παιδιά αυτά θα μεγαλώσουν εδώ μέσα και πρέπει να τα βοηθήσουμε. Τα κινητά τηλέφωνα απαγορεύονται, ενώ σκακιστικά μαθήματα θα τους βοηθούν να συγκεντρώνονται», σημειώνει.