Η αιφνιδιαστική απόφαση του προέδρου Τραμπ να αναστείλει το λεγόμενο «Σχέδιο Ελευθερία» για την ασφαλή διέλευση των πλοίων στα Στενά του Ορμούζ, φέρεται να συνδέεται με τις πιέσεις που δέχτηκε από τη Σαουδική Αραβία, η οποία κατά πληροφορίες «μπλόκαρε» τη χρήση βάσεων και εναέριου χώρου της στις ΗΠΑ, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που επικαλείται το ΝΒC.

Το απόγευμα της Κυριακής, ο Τραμπ αιφνιδίασε τους συμμάχους του στον Κόλπο ανακοινώνοντας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης το «Project Freedom», την αμερικανική στρατιωτική πρωτοβουλία συνοδείας εμπορικών πλοίων για τον διάπλου των Στενών του Ορμούζ.

Σύμφωνα με τους δύο αξιωματούχους, η αμερικανική αυτή πρωτοβουλία προκάλεσε την οργή της ηγεσίας της Σαουδικής Αραβίας που φέρεται να ενημέρωσε τις ΗΠΑ πως δεν θα επιτρέψει στις αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις τη χρήση της αεροπορικής βάσης Prince Sultan, στα νοτιοανατολικά του Ριάντ, αλλά ούτε του εναέριου χώρου της.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, ο Τραμπ είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον διάδοχο του σαουδαραβικού θρόνου, Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν, χωρίς ωστόσο να καταφέρει να επιλύσει το ζήτημα, εξέλιξη που τον ανάγκασε, λίγες ώρες μετά την αρχική ανακοίνωση του «Project Freedom» και κόντρα στις δηλώσεις κορυφαίων στελεχών της κυβέρνησής του, να αναστείλει το σχέδιο, προκειμένου να αποκατασταθεί η πρόσβαση του αμερικανικού στρατού στον κρίσιμο σαουδαραβικό εναέριο χώρο.

Μια πηγή από τη Σαουδική Αραβία δήλωσε στο NBC News ότι ο Τραμπ και ο πρίγκιπας «βρίσκονται σε τακτική επικοινωνία». Η ίδια πηγή πρόσθεσε ότι αξιωματούχοι της Σαουδικής Αραβίας βρίσκονται επίσης σε επαφή με τον Τραμπ, τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς, την Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ στη Μέση Ανατολή και τον υπουργό Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο.

Αιφνιδιάστηκε (;) ο Κόλπος

Οπως σημειώνει το δημοσίευμα του NBC, εξαπίνης κατελήφθησαν και άλλοι στενοί σύμμαχοι των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο. Ενδεικτικό της έκπληξης είναι πως ο Τραμπ μίλησε με ηγέτες του Κατάρ αφότου η επιχείρηση είχε ήδη ξεκινήσει.

Ερωτηθείσα εάν η ανακοίνωση του «Project Freedom» αιφνιδίασε την σαουδαραβική ηγεσία, η πηγή σημείωσε πως «το πρόβλημα με αυτή την υπόθεση είναι ότι τα πράγματα εξελίσσονται με ταχύτητα, σε πραγματικό χρόνο». Σύμφωνα με το ίδιο πρόσωπο, η Σαουδική Αραβία «υποστηρίζει θερμά τις διαμεσολαβητικές προσπάθειες» του Πακιστάν για μία συμφωνία μεταξύ του Ιράν και των ΗΠΑ με στόχο τον τερματισμό του πολέμου.

Παρόλα αυτά, στο ίδιο ερώτημα, δηλαδή αν υπήρξε αιφνιδιασμός στον Κόλπο με την ανακοίνωση του Σχεδίου Ελευθερία, αξιωματούχος του Λευκού Οίκου διαψεύδει τη σαουδαραβική πηγή, σημειώνοντας πως «οι περιφερειακοί σύμμαχοι είχαν ενημερωθεί εκ των προτέρων».

Διπλωμάτης από τη Μέση Ανατολή, ωστόσο, δήλωσε ότι οι ΗΠΑ δεν συντονίστηκαν με τις αρχές του Ομάν σχετικά με το «Project Freedom» παρά μόνο αφού ο Τραμπ είχε κάνει την ανακοίνωση. «Οι ΗΠΑ έκαναν την ανακοίνωση και μετά μίλησαν μαζί μας», είπε ο διπλωμάτης, προσθέτοντας: «Δεν ενοχληθήκαμε, ούτε θυμώσαμε».

Σημειώνεται πως ο αμερικανικός στρατός διατηρεί μαχητικά αεροσκάφη, αεροσκάφη ανεφοδιασμού και συστήματα αεροπορικής άμυνας στην αεροπορική βάση «Prince Sultan» της Σαουδικής Αραβίας. Μέχρι στιγμής, οι Σαουδάραβες είχαν επιτρέψει στις ΗΠΑ πτήσεις και υπερπτήσεις από τη συγκεκριμένη βάση για την υποστήριξη του πολέμου στο Ιράν.

«Λόγω της γεωγραφίας, είναι απαραίτητη η συνεργασία των περιφερειακών εταίρων για τη χρήση του εναέριου χώρου τους κατά μήκος των συνόρων τους. Σε ορισμένες περιπτώσεις δεν υπάρχει άλλη λύση», δήλωσε Αμερικανός αξιωματούχος. Και για την αμυντική «ομπρέλα» των ΗΠΑ στο Ορμούζ στο πλαίσιο του Project Freedom ήταν απαραίτητη η χρήση της αμερικανικής αεροπορίας και άρα των εναέριων χώρων του Κόλπου.