Ο Στάρμερ ανακοίνωσε σήμερα, Δευτέρα, την παραίτησή του από την πρωθυπουργία, υπό την πίεση της εσωκομματικής αμφισβήτησης και των χαμηλών δημοσκοπικών επιδόσεων, ανοίγοντας τον δρόμο για εκλογή νέου ηγέτη των Εργατικών και νέου πρωθυπουργού μέσα στις επόμενες εβδομάδες.

Σε εμφανώς φορτισμένη δήλωση έξω από την Ντάουνινγκ Στριτ, ο απερχόμενος πρωθυπουργός ανέφερε ότι ενημέρωσε τον βασιλιά Κάρολο Γ΄ για την απόφασή του και ότι θα παραμείνει προσωρινά στο αξίωμα ώστε να διασφαλιστεί η «ομαλή μεταβίβαση εξουσίας».

Η εσωκομματική διαδικασία για την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος αναμένεται να ξεκινήσει σύντομα, με στόχο η χώρα να έχει νέο πρωθυπουργό έως τα μέσα Ιουλίου ή, σε περίπτωση πλήρους διαδικασίας, έως τον Σεπτέμβριο.

Στην ηγεσία πιθανόν χωρίς αναμέτρηση

Ωστόσο, οι πολιτικές εξελίξεις επιταχύνονται, καθώς ο Μπέρναμ έχει ήδη λάβει σημαντική στήριξη από στελέχη του κόμματος, συμπεριλαμβανομένου του Γουές Στρίτινγκ, ο οποίος θεωρούνταν ο βασικός του αντίπαλος. Η εξέλιξη αυτή καθιστά πιθανή μια διαδικασία χωρίς ουσιαστική εσωκομματική αναμέτρηση.

Σύμφωνα με πηγές του κόμματος, η ηγεσία των Εργατικών εξετάζει ταχύτερο χρονοδιάγραμμα, το οποίο θα μπορούσε να οδηγήσει στην ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον νέο ηγέτη ήδη γύρω στις 17–18 Ιουλίου.

Η πολιτική αναταραχή έρχεται έπειτα από περίοδο έντονων πιέσεων για τον Στάρμερ, που μεταξύ άλλων «σημαδεύτηκε» από εκλογικές ήττες σε τοπικές αναμετρήσεις, πτώση δημοτικότητας και εσωτερικές διαφωνίες για πολιτικές επιλογές, που αποδυνάμωσαν σημαντικά τη θέση του.

Ο Μπέρναμ, πρώην δήμαρχος του Μάντσεστερ, ενισχύθηκε πολιτικά μετά την πρόσφατη εκλογική νίκη που του επέτρεψε να επανέλθει στο πολιτικό προσκήνιο και να διεκδικήσει την ηγεσία του κόμματος.

Η αποχώρηση του Στάρμερ σηματοδοτεί πιθανόν μία νέα φάση της πολιτικής αβεβαιότητας για τη Βρετανία. Η χώρα αναμένεται να αποκτήσει τον έβδομο πρωθυπουργό της μέσα σε δέκα χρόνια.

Από την περιφερειακή σκηνή στο επίκεντρο

Ο ίδιος ο Aντι Μπέρναμ αρνήθηκε να κάνει δηλώσεις σε δημοσιογράφους μεταβαίνοντας με τρένο προς το Λονδίνο, ενόψει της ορκωμοσίας του ως βουλευτή αργότερα μέσα στην ημέρα.

Σύμφωνα με δημοσιογράφο που επέβαινε στο δρομολόγιο από Μάντσεστερ προς Λονδίνο, ο Μπέρναμ βρισκόταν σε κοντινή καμπίνα του τρένου και απέφυγε να απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με την ανακοίνωσή του να διεκδικήσει την ηγεσία του Εργατικού Κόμματος, δίνοντας την ίδια απάντηση και σε άλλους δημοσιογράφους που τον πλησίασαν.

Ο πρώην δήμαρχος του Μάντσεστερ συνοδευόταν από περίπου έξι συνεργάτες, ενώ είχε και συνοδεία ασφαλείας.

Ο Μπέρναμ μεταβαίνει από την περιφερειακή πολιτική σκηνή στο επίκεντρο της εθνικής εξουσίας της Βρετανίας, όπου το πολιτικό σκηνικό παραμένει ιδιαίτερα ρευστό μετά την παραίτηση του πρωθυπουργού.

Πριν από τέσσερα χρόνια, ο Μπέρναμ είχε παραπονεθεί ότι του στερούσαν επανειλημμένα μια θέση στο κεντρικό βήμα του συνεδρίου του Εργατικού Κόμματος, επί ηγεσίας Κιρ Στάρμερ, θεωρώντας το ένδειξη έλλειψης σεβασμού προς τον τότε ρόλο του ως δημάρχου του Μάντσεστερ.

Τότε υπήρξε κάποια συμπάθεια προς έναν από τους πιο δημοφιλείς πολιτικούς των Εργατικών, όμως σήμερα, καθώς διεκδικεί να γίνει ο έβδομος πρωθυπουργός της Βρετανίας μέσα σε μία δεκαετία, καλείται να αποδείξει ότι μπορεί να σταθεί στο επίκεντρο της πολιτικής σκηνής, να κερδίσει τους απογοητευμένους ψηφοφόρους και να υπερβεί τους οικονομικούς περιορισμούς που δυσκόλεψαν τους προκατόχους του.

Η πολιτική πρότασή του

Η πολιτική πρότασή του βασίζεται στο ότι μόνο ο ίδιος διαθέτει το πολιτικό χάρισμα και το όραμα μέσα στο Εργατικό Κόμμα ώστε να συνδεθεί με τους ψηφοφόρους και να νικήσει το λαϊκιστικό, αντιμεταναστευτικό κόμμα Reform UK, υπό τον Νάιτζελ Φάρατζ, το οποίο προηγείται στις δημοσκοπήσεις από τις αρχές του περασμένου έτους.

Η πρόσφατη καθαρή νίκη του σε εκλογική αναμέτρηση για κοινοβουλευτική έδρα, όπου το Reform είχε προηγουμένως ισχυρή παρουσία στις τοπικές εκλογές, έχει κερδίσει την υποστήριξη αρκετών βουλευτών των Εργατικών, μετά την ανακοίνωση της παραίτησης του Στάρμερ.

Οπως δήλωσε ο βουλευτής των Εργατικών Αλεξ Σόμπελ, ο Μπέρναμ «έχει αποδείξει την αξία του παρουσιάζοντας ένα όραμα των Εργατικών στο οποίο οι ψηφοφόροι μπορούν να ανταποκριθούν».

«Βασιλιάς του Βορρά»

Οι υποστηρικτές του Αντι Μπέρναμ τον επαινούν ως πολιτικό που έχει ουσιαστικό έργο και ισχυρό αποτύπωμα, ιδιαίτερα για τον ρόλο του κατά την αντιμετώπιση της πανδημίας COVID-19, γεγονός που του χάρισε το προσωνύμιο «King of the North» («Βασιλιάς του Βορρά»).

Θεωρούν πως πρόκειται για τον ηγέτη που κατάφερε να ξεχωρίσει τα τελευταία χρόνια, μέσα σε ένα πολιτικό περιβάλλον που συχνά θεωρείται συγκεντρωτικό και λονδρεζο-κεντρικό.

Αντίθετα, οι επικριτές του τον κατηγορούν για έλλειψη συνέπειας στις πολιτικές του θέσεις, υποστηρίζοντας ότι κατά καιρούς έχει μετακινηθεί πολιτικά και ότι επιχειρεί να παρουσιάζεται ως «απλός άνθρωπος του λαού», παρά το γεγονός ότι είναι επαγγελματίας πολιτικός με υψηλή πανεπιστημιακή εκπαίδευση.

Μέχρι στιγμής, ο Μπέρναμ έχει δώσει μόνο έμμεσες ενδείξεις για την ατζέντα του σε περίπτωση που γίνει πρωθυπουργός. Ωστόσο, το έργο του ως δημάρχου στο Μάντσεστερ, θέση που ανέλαβε το 2017, θεωρείται η πιο σαφής ένδειξη για τις πιθανές προτεραιότητές του.

Η αντιπαράθεσή του με τον τότε πρωθυπουργό Μπόρις Τζόνσον σχετικά με τα αυστηρά περιοριστικά μέτρα της πανδημίας το 2020 αύξησε τη δημοτικότητά του σε εθνικό επίπεδο. Η δημόσια άρνησή του να αποδεχθεί την κυβερνητική προσφορά αποζημίωσης 22 εκατ. λιρών, την οποία θεωρούσε ανεπαρκή, ενίσχυσε την εικόνα του ως πολιτικού που υπερασπίζεται την περιφέρειά του απέναντι στην κεντρική εξουσία.

Υπέρμαχος της αποκέντρωσης εξουσιών

Ο Μπέρναμ υποστηρίζει έντονα την περαιτέρω αποκέντρωση εξουσιών και μια πιο παρεμβατική κρατική πολιτική, με προτεραιότητα στις τοπικές κοινωνίες και όχι στα κόμματα.

Εχει επίσης υποστηρίξει ότι η μεταφορά εξουσίας από το Λονδίνο προς τις περιφέρειες είναι κρίσιμη, ώστε οι τοπικές κοινωνίες να ελέγχουν ζητήματα όπως οι μεταφορές και οι δημόσιες υπηρεσίες.

Ο Μπέρναμ, γεννημένος στο Λίβερπουλ, με πατέρα τεχνικό τηλεπικοινωνιών και μητέρα γραμματέα, σπούδασε Αγγλική Φιλολογία στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Στη συνέχεια ακολούθησε την κλασική πολιτική διαδρομή, ξεκινώντας ως ερευνητής και σύμβουλος στο κοινοβούλιο.

Υπηρέτησε ως υφυπουργός στην κυβέρνηση Τόνι Μπλερ και αργότερα ως υπουργός Πολιτισμού και Υγείας υπό τον Γκόρντον Μπράουν. Το 2010 και το 2015 διεκδίκησε χωρίς επιτυχία την ηγεσία των Εργατικών.

Στροφή στο πολιτικό Κέντρο

Οι επικριτές του τονίζουν ότι έχει αλλάξει συχνά πολιτικές θέσεις μέσα στην πορεία του. Το τελευταίο έτος είχε επικρίνει την κυβέρνηση για εξάρτηση από τις «αγορές ομολόγων», δήλωση που αργότερα υποστήριξε ότι παρερμηνεύτηκε. Εχει επίσης ταχθεί υπέρ της εθνικοποίησης βασικών τομέων και υπέρ της επιστροφής στην Ε.Ε.

Ωστόσο, πρόσφατα μετακινήθηκε προς πιο κεντρώες θέσεις, λέγοντας ότι τα δημόσια οικονομικά δεν επιτρέπουν εκτεταμένες εθνικοποιήσεις και ότι η επιστροφή στην Ε.Ε. δεν είναι ρεαλιστική στο άμεσο μέλλον.

Το 2022, ο Κιρ Στάρμερ είχε αστειευτεί για τις μεταβαλλόμενες θέσεις του Μπέρναμ, συγκρίνοντάς τον με κάποιον που αλλάζει ομάδα ανάλογα με το ποιος κερδίζει.

Για να ενισχύσει τη στήριξη στο Εργατικό Κόμμα, αρκετοί βουλευτές εκτιμούν ότι ο Μπέρναμ θα πρέπει να δείξει πιο σταθερή και αποφασιστική ηγεσία. Διαφορετικά, όπως ανέφερε βουλευτής, κινδυνεύει να χάσει την εξουσία μέσα σε δύο χρόνια.

Με πληροφορίες από Reuters, Politico