Kathimerini.com.cy
Την πιθανότητα προσφυγής στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετικά με την ενδεχόμενη εκ των υστέρων νομιμοποίηση των αυθαίρετων κατασκευών της Ιεράς Μητρόπολης Κωνσταντίας και Αμμοχώστου στην προστατευόμενη περιοχή Natura 2000 του Κάβο Γκρέκο, εκφράζει η Ελεγκτική Υπηρεσία. Η Ελεγκτική υπενθυμίζει τα ευρήματα της Ειδικής Έκθεσης της σχετικά με τη λειτουργία του ΣΥΜΕΠΑ, στην οποία ανέδειξε σοβαρούς κινδύνους αποδυνάμωσης του πολεοδομικού σχεδιασμού μέσω της εκ των υστέρων νομιμοποίησης αυθαίρετων αναπτύξεων. Σύμφωνα με τν έκθεση, είχαν εντοπιστεί περιπτώσεις διαφοροποίησης εισηγήσεων χωρίς επαρκή αιτιολόγηση, καθώς και περίπτωση εισήγησης για έγκριση χωρίς να έχει προηγηθεί η απαιτούμενη περιβαλλοντική αξιολόγηση.
Αυτούσια η ανακοίνωση
Η Ελεγκτική Υπηρεσία παρακολουθεί με ιδιαίτερη ανησυχία τις εξελίξεις αναφορικά με την ενδεχόμενη εκ των υστέρων νομιμοποίηση των αυθαίρετων κατασκευών της Ιεράς Μητρόπολης Κωνσταντίας και Αμμοχώστου στην προστατευόμενη περιοχή Natura 2000 του Κάβο Γκρέκο.
Υπενθυμίζουμε ότι η προστασία των περιοχών Natura 2000 αποτελεί δεσμευτική υποχρέωση της Κυπριακής Δημοκρατίας, η οποία απορρέει από το ενωσιακό δίκαιο. Η εκ των υστέρων υποβολή τροποποιημένων σχεδίων ή περιβαλλοντικών μελετών δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως μέσο παράκαμψης της νομοθεσίας ή ως μηχανισμός νομιμοποίησης τετελεσμένων παρανομιών. Οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να αξιολογήσουν το σύνολο των επεμβάσεων που έχουν ήδη πραγματοποιηθεί, τις επιπτώσεις τους στο προστατευόμενο περιβάλλον και τις υποχρεώσεις αποκατάστασης, διασφαλίζοντας την πλήρη εφαρμογή της εθνικής και ενωσιακής νομοθεσίας.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η ίδια η Περιβαλλοντική Αρχή, με επιστολή της ημερομηνίας 4.9.2026 προς το Συμβούλιο Μελέτης Παρεκκλίσεων (ΣΥΜΕΠΑ), εκτιμά ότι το έργο έχει ήδη προκαλέσει επιπτώσεις στην ακεραιότητα της προστατευόμενης περιοχής Natura 2000. Συγκεκριμένα, επισημαίνει την όχληση από τις κατασκευαστικές εργασίες, την κατάληψη και σφράγιση του εδάφους και την ανθρώπινη δραστηριότητα, χωρίς να έχει προηγηθεί η απαιτούμενη περιβαλλοντική αξιολόγηση και χωρίς την εφαρμογή μέτρων μετριασμού των επιπτώσεων κατά την κατασκευή. Στο πλαίσιο αυτό, η Περιβαλλοντική Αρχή έχει ήδη εισηγηθεί την απόρριψη της αιτούμενης παρέκκλισης.
Παράλληλα, υπενθυμίζουμε τα ευρήματα της Ειδικής Έκθεσης της Υπηρεσίας μας ημερομηνίας 21/10/2026 σχετικά με τη λειτουργία του ΣΥΜΕΠΑ, στην οποία αναδείξαμε σοβαρούς κινδύνους αποδυνάμωσης του πολεοδομικού σχεδιασμού μέσω της εκ των υστέρων νομιμοποίησης αυθαίρετων αναπτύξεων. Μεταξύ άλλων, εντοπίσαμε περιπτώσεις διαφοροποίησης εισηγήσεων χωρίς επαρκώς καταγεγραμμένη αιτιολόγηση, καθώς και περίπτωση εισήγησης για έγκριση χωρίς να έχει προηγηθεί η απαιτούμενη περιβαλλοντική αξιολόγηση.
Η συγκεκριμένη περίπτωση είναι ενδεικτική μιας ευρύτερης παθογένειας στη λειτουργία του κράτους. Πολύτιμος χρόνος και σημαντικοί διοικητικοί και άλλοι δημόσιοι πόροι αναλώνονται επί μακρόν για τη διαχείριση των συνεπειών μιας οικοδομής που ανεγέρθηκε παράνομα, αντί η νομιμότητα να είχε διασφαλιστεί εξαρχής. Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η αδυναμία των αρμόδιων αρχών να επιβάλουν έγκαιρα και αποτελεσματικά τη νομιμότητα, ακόμη και μετά την έκδοση ειδοποιήσεων επιβολής και την απόρριψη από το Δικαστήριο αιτήματος αναστολής της εκτέλεσής τους. Η παρατεταμένη αυτή κατάσταση δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα των μηχανισμών επιβολής της νομοθεσίας και ενέχει τον κίνδυνο εμπέδωσης της αντίληψης ότι η δημιουργία τετελεσμένων μπορεί να οδηγήσει τελικά στη νομιμοποίησή τους.
Η Ελεγκτική Υπηρεσία καθιστά σαφές ότι, εφόσον διαπιστωθούν ενδείξεις νομιμοποίησης κατά παράβαση των υποχρεώσεων που απορρέουν από το ενωσιακό δίκαιο, προτίθεται να υποβάλει τεκμηριωμένη καταγγελία στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ζητώντας τη διερεύνηση ενδεχόμενης παράβασης από την Κυπριακή Δημοκρατία.
Παράλληλα, η Υπηρεσία εξετάζει, στη βάση των μέχρι σήμερα διαπιστώσεων, κατά πόσο συντρέχουν ήδη λόγοι για ενημέρωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ανεξαρτήτως της τελικής απόφασης που θα ληφθεί για την εκκρεμούσα αίτηση αδειοδότησης.
Η προστασία του περιβάλλοντος, η ισονομία και ο σεβασμός στη νομιμότητα δεν μπορούν να υποχωρούν έναντι τετελεσμένων γεγονότων. Η εφαρμογή της νομοθεσίας οφείλει να είναι ενιαία και αμερόληπτη, ανεξαρτήτως της ταυτότητας ή της ιδιότητας του φορέα που προβαίνει στις αυθαίρετες επεμβάσεις.




























