Το σενάριο που όλοι απεύχονταν, έγινε. Ο αφθώδης πυρετός, ξέφυγε από τα όρια της επαρχίας Λάρνακας και επεκτάθηκε πλέον στην επαρχία Λευκωσίας και συγκεκριμένα στο Δάλι και στο Γέρι, με αποτέλεσμα να δημιουργηθούν νέες μολυσμένες ζώνες των 3 και 10 χιλιόμετρων. Οι μολυσμένες μονάδες ανέρχονται πλέον στις 41 καθώς εντοπίστηκαν μία στο Δάλι, μία στο Γέρι της επαρχίας Λευκωσίας και μία στην Ορόκλινη περιοχή της επαρχίας Λάρνακας.

Η εξέλιξη αυτή γεννά φόβους για την έκταση που μπορεί να λάβει η κρίση, με πιθανές συνέπειες τόσο για τους κτηνοτρόφους όσο και για την οικονομία της χώρας. Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση της Ανώτερης Λειτουργού των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, Σωτηρίας Γεωργιάδου, πως παρόλο που το χαλλούμι έχει κατοχυρωθεί από τότε που υπήρχε το κρούσμα στα κατεχόμενα, έτσι όπως εξελίσσεται η κατάσταση, είναι άγνωστο μέχρι πότε θα είναι κατοχυρωμένο.

Η μη τήρηση των προνοιών και η αύξηση των κρουμάστων, οδήγησε την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να λάβει την απόφαση να θέσει τη Κύπρο σε επιπλέον ζώνη περιορισμού. Η διακοπή των θανατώσεων, λόγω των αντιδράσεων δυσχεραίνουν ακόμα περισσότερο την θέση της χώρας μας, όσον αφορά τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ενώ όπως τονίζεται και από την ΕΕ εάν δεν τεθούν άμεσα σε εφαρμογή τα προβλεπόμενα μέτρα τότε αυξάνεται ο κίνδυνος για εξάπλωση σε άλλες μονάδες. Προβληματισμοί δημιουργούνται γύρω από το τι θα πράξει η ΕΕ τον Μάιο που θα γίνει αναθεώρηση της κατάσταση στην Κύπρο, καθώς αν βρισκόμαστε στην ίδια ή χειρότερη κατάσταση ίσως και να επιβληθούν κυρώσεις.

Αρμόδιες πηγές, εξέφρασαν στην «Κ» την έντονη ανησυχία τους πως αν συνεχιστεί η παρεμπόδιση των αρμόδιων για θανάτωση των ζώων, δεν θα καταφέρει η χώρα μας να ξεφύγει από την κρίση και ίσως η κατάσταση να γίνει πολύ δύσκολη. Το Σαββατοκύριακο οι λειτουργοί των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών σε ορισμένες περιπτώσεις μετέβησαν στις κτηνοτροφικές μονάδες με τη συνοδεία Αστυνομικών. Υπενθυμίζεται πως, οι εξελίξεις αυτές έρχονται τέσσερις ημέρες μετά την επίσκεψη του Όλιβερ Βάρχελι, Ευρωπαίου Επίτροπου για την Υγεία και την Καλή Μεταχείριση των Ζώων, στην Κύπρο, κατά τη διάρκεια της οποίας έστειλε το ξεκάθαρο μήνυμα πως οι θανατώσεις ζώων είναι μονόδρομος για την αντιμετώπιση του ιού.

Προσπαθούν να θωρακίσουν τις νέες μολυσμένες ζώνες

Νέος πονοκέφαλος, δημιουργήθηκε στις Κτηνιατρικές Υπηρεσίες αλλά και στην Κυβέρνηση, έπειτα από την «φυγή» της ασθένειας από τη Λάρνακα και την εξάπλωσή της στη Λευκωσία, καθώς δημιουργούνται νέα δεδομένα. Μετά τον εντοπισμό κρούσματος σε Δάλι και Γέρι, δημιουργήθηκε ζώνη προστασίας 3 χιλιομέτρων και ζώνη επιτήρησης 10 χιλιομέτρων.

Δεδομένου πως πλησίον του Ιδαλίου, βρίσκονται τα Λύμπια, η Ποταμιά, το Πέρα Χωριό και η Αλάμπρα, όπου υπάρχουν αρκετές κτηνοτροφικές μονάδες, οι κτηνοτρόφοι ζουν υπό τον φόβο της εξάπλωσης της ασθένειας. Να πούμε πως σε αυτές τις περιοχές, λήφθηκαν αρκετά νωρίς μέτρα μετά από τον εντοπισμό κρούσματος σε μονάδα στη Λάρνακα, ωστόσο δυστυχώς δεν κατέστη εφικτό να μην φτάσει στην περιοχή ο ιός.

Πάντως το απόγευμα της Δευτέρας, Αστυνομία και Κτηνιατρικές Υπηρεσίες μετέβησαν στο Δάλι, όπου ανέκοψαν τον δρόμο και απολύμαναν την περιοχή. Στο μήνυμα του ο Δήμαρχος της περιοχής, Σταύρος Χατζηγιάννης κάλεσε τους κατοίκους να αποφεύγουν το σημείο Τεύκρου Ανθία με Ιδαλίου, ώστε να μην εξαπλωθεί και στις υπόλοιπες κτηνοτροφικές μονάδες.

21 ημέρες σε καραντίνα

Μετά τον εντοπισμό του κρούσματος, οι αρμόδιες υπηρεσίες προχωρούν στη θανάτωση των ζώων, στην ταφή τους και στην καύση του σανού.

Στη συνέχεια ένα ειδικό φάρμακο, σε μορφή ασβέστη απολυμαίνει το έδαφος και από εκείνη την ημέρα η κτηνοτροφική μονάδα μπαίνει 21 μέρες σε καραντίνα. Όταν παρέλθουν οι 21 ημέρες, τότε λαμβάνονται δείγματα για να διαφανεί εάν ο ιός έχει εξουδετερωθεί πλήρως, ούτως ώστε να μπορέσουν να αντικατασταθούν τα ζώα που θανατώθηκαν.

Προβληματίζουν οι συγκεντρώσεις των επηρεαζόμενων

Οι κτηνοτρόφοι βλέπουν όσα έκτισαν τόσα χρόνια να γκρεμίζονται και ζουν με τη αγωνία να μην γίνει περαιτέρω διασπορά του ιού, ωστόσο οι συναθροίσεις τους προκαλούν έντονο προβληματισμό πως ίσως αποτελέσουν ακόμα μια πηγή διάδοσης του. Η συγκέντρωση των κτηνοτρόφων την περασμένη Κυριακή, από διάφορες περιοχές της Κύπρου ενέτειναν ακόμη περισσότερο την ανησυχία των αρμοδίων, για την επόμενη ημέρα και την εξέλιξη που θα έχει ο ιός.

Αυτό το οποίο προβληματίζει είναι το γεγονός πως όπως τονίζεται εξαρχής, ο αφθώδης πυρετός είναι τόσο μεταδοτικός που δεν είναι καθόλου δύσκολο να ξεφύγει από τον έλεγχο, με τους ειδικούς να τονίζουν πως οι αχρείαστες μετακινήσεις πρέπει όπως αναφέρεται και στο διάταγμα που έχει εκδοθεί να αποφεύγονται. Πάντως όπως ανακοινώθηκε εκ μέρους των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, αν δεν υπάρξει συνεργασία, τα μέτρα τα οποία θα ληφθούν αναμένεται να είναι δραστικά.

Την επικινδυνότητα αλλά και την ευκολία με την οποία μεταφέρεται ο ιός, εξήγησε στη Διασπορά Ειδήσεων και στην Οριάνα Παπαντωνίου, ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Κτηνιατρικού Συλλόγου, Δημήτρης Επαμεινώνδα. Όπως σημείωσε, μπορεί ο άνθρωπος να λειτουργήσει ως μηχανικός μεταφορέας του ιού, δηλαδή με τα ρούχα του ή με τα παπούτσια του ή με το αυτοκίνητο του να τον μεταφέρει πίσω στη δική του τη μονάδα. Ειδικότερα αν δεν λαμβάνονται και τα σοβαρά μέτρα βιοασφάλειας, δηλαδή να αλλάξει στολή, να αλλάξει παπούτσια, να κάνει μπάνιο, να φύγει ο ιός.

Εξαγωγές προϊόντων και κατανάλωση

Σε σχέση με την εξαγωγή προϊόντων από εμβολιασμένα ζώα σε χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι κάτι που δεν απαγορεύεται αλλά απαγορεύεται η εξαγωγή των ζώων. Οι εξαγωγές που γίνονται το τελευταίο διάστημα από την Κύπρο γίνονταν προς τις Αραβικές χώρες, είπε ο κ. Επαμεινώνδα. Όσον αφορά το κρέας θερμικής επεξεργασίας θα μπορεί να εξαχθεί όπως επίσης και το χαλλούμι.

Σχετικά με τα εμβολιασμένα ζώα, είπε πως είναι απολύτως ασφαλή για κατανάλωση.

Συνεργασία αλλά με ιδιωτική πρωτοβουλία με τα κατεχόμενα

Η συνεργασία που υπάρχει με τα κατεχόμενα για την αντιμετώπιση του αφθώδους πυρετού, αφορά καθαρά ιδιωτική πρωτοβουλία και ονομάζεται One Health Cyprus.

Σχετικά με την επιλογή των κατεχομένων να μην θανατώνουν τα ζώα, ο κ. Επαμεινώνδας είπε πως, δεν έχουν την υποχρέωση όπως έχει η Κυπριακή Δημοκρατία να εφαρμόζουν την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία.

Επιστημονικά, όπως εξήγησε, υπάρχει και διαφορετική στρατηγική επιλογής, ωστόσο το Κράτος οφείλει να ακολουθεί την Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία επιλέγει τη στρατηγική των θανατώσεων. «Όποια χώρα δεν ακολουθεί τις ρυθμίσεις αποκλείεται από τις εμπορικές συμφωνίες».

Αν η αντιμετώπιση δεν είναι ενιαία τότε, όπως επεσήμανε, θα υπάρχει πάντα ο κίνδυνος μετάδοσης νοσήματος από τις κατεχόμενες περιοχές, στις ελεύθερες περιοχές.

Μέτρα για στήριξη των κτηνοτρόφων

Στα 28 εκατομμύρια ευρώ αθροίζεται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου και την απόφαση της 5ης Μαρτίου το συνολικό πακέτο για τη στήριξη των κτηνοτρόφων με τα δεδομένα που έχουμε μέχρι σήμερα, ανακοίνωσε η Υπουργός Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου.

Μετά από τη συνεδρία του Υπουργικού Συμβουλίου ανακοινώθηκαν εννέα μέτρα για στήριξη των κτηνοτρόφων. Μεταξύ αυτών οι αποζημιώσεις για σανό, ζωοτροφές και ζωικά προϊόντα για όλους όσοι έχουν επηρεαστεί, η απευθείας αγορά ζώων και η πλήρης κάλυψη του κόστους απαραίτητων αναλύσεων, εργαστηριακών εξετάσεων και εμβολίων.