Tα μισά παιδιά στον κόσμο εκτίθενται σε τουλάχιστον τρεις κλιματικούς κινδύνους που απειλούν την υγεία, την εκπαίδευση και την επιβίωσή τους, σύμφωνα με έκθεση της UNICEF.

Σε παγκόσμιο επίπεδο, τα παιδιά αντιμετωπίζουν αυξανόμενες απειλές από καύσωνες, καταιγίδες, πλημμύρες και ξηρασίες καθώς η κλιματική κρίση επιδεινώνεται, με περισσότερα από ένα δισεκατομμύριο να αντιμετωπίζουν τουλάχιστον τρεις από αυτούς ταυτόχρονα.

Η έκθεση διαπιστώνει ότι σχεδόν όλα τα παιδιά σε όλο τον κόσμο (περίπου 2,3 δισ.), συμπεριλαμβανομένων εκείνων από χώρες υψηλού εισοδήματος, εκτίθενται πλέον σε τουλάχιστον έναν κίνδυνο, δύο δισεκατομμύρια παιδιά σε τουλάχιστον δύο, 364 εκατ. σε τουλάχιστον τέσσερις, 53 εκατ. σε τουλάχιστον πέντε, τέσσερα εκατομμύρια παιδιά σε τουλάχιστον έξι κινδύνους και 123.000 σε τουλάχιστον επτά κινδύνους (από τα οποία 46.000 στη Μιανμάρ).

«Οι ζωές των παιδιών συνεχίζουν να ανατρέπονται από τις επιπτώσεις των καυσώνων, των πυρκαγιών, των ξηρασιών και των πλημμυρών», δήλωσε η εκτελεστική διευθύντρια της UNICEF, Κάθριν Ράσελ. «Τα μισά παιδιά του κόσμου ζουν πλέον με τουλάχιστον τρεις αλληλεπικαλυπτόμενες κλιματικές απειλές που διαμορφώνουν την καθημερινότητά τους».

Η UNICEF ανέλυσε την έκθεση των παιδιών σε οκτώ κλιματικούς κινδύνους: τις παράκτιες πλημμύρες, τις ξηρασίες, την ακραία ζέστη, τις πυρκαγιές, τους καύσωνες, τις πλημμύρες ποταμών, τις αμμοθύελλες, τη σκόνη και τις τροπικές καταιγίδες.

Διαπίστωσε ότι η περιοχή Σαχέλ της Αφρικής είναι μία από τις πιο πληγείσες παγκοσμίως, με περισσότερα από τέσσερα εκατομμύρια παιδιά να αντιμετωπίζουν την τριπλή απειλή καύσωνα, ακραίας ζέστης και αμμοθυελλών και σκόνης. Εν τω μεταξύ, τα παιδιά σε ασιατικές χώρες όπως το Μπαγκλαντές, η Μιανμάρ και το Πακιστάν βρέθηκαν να εκτίθενται σε περισσότερους κλιματικούς κινδύνους από οπουδήποτε αλλού στον κόσμο.

Οι χώρες υψηλού εισοδήματος δεν είναι άτρωτες. Στην Ιταλία, για παράδειγμα, περισσότερα από έξι εκατομμύρια παιδιά εκτίθενται σε παρατεταμένους καύσωνες και ξηρασία.

Η UNICEF παρουσίασε ένα σχέδιο για την καλύτερη προστασία των παιδιών, καλώντας τις κυβερνήσεις και τις επιχειρήσεις να μειώσουν τις εκπομπές και να βελτιώσουν την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, με έμφαση στις υπηρεσίες στις οποίες βασίζονται τα παιδιά.

Η Ράσελ δήλωσε: «Αυτή η ανάλυση μπορεί να βοηθήσει τις κυβερνήσεις και τους υπεύθυνους λήψης αποφάσεων να σχεδιάζουν καλύτερα και να επενδύουν πιο αποτελεσματικά σε ανθεκτικές υπηρεσίες. Όταν ενισχύουμε τα συστήματα υγείας και εκπαίδευσης και βελτιώνουμε τις υποδομές έχοντας κατά νου τα παιδιά, τα προστατεύουμε από τις σημερινές κλιματικές απειλές και βοηθάμε στη διασφάλιση του μέλλοντός τους».

Δεν είναι όλα ίσα

Ποια είναι λοιπόν η χειρότερη χώρα για ένα παιδί στη Γη; «Δεν υπάρχει σύντομη απάντηση», σημείωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Τομ Σλέιμεϊκερ, εκ των συγγραφέων του κειμένου.

Με δεδομένο τον αριθμό των παιδιών σε κίνδυνο, είναι εκτεθειμένα λίγο ως πολύ παντού, σε φτωχές και σε πλούσιες χώρες. «Αλλά δεν είναι ίσα» απέναντι στους κινδύνους, επισήμανε.

Η UNICEF επισημαίνει την «ευαλωτότητα» παιδιών ανάλογα με την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες, υποδομές και αγαθά (υγεία, τροφή, νερό, εκπαίδευση, προστασία). Και δίνει στη δημοσιότητα τα δεδομένα που χρησιμοποίησε, για να βοηθήσει τις κυβερνήσεις να προετοιμαστούν για την αναμενόμενη επιδείνωση της κλιματικής αλλαγής.

«Καυτά σημεία»

Υπάρχουν ωστόσο ορισμένα «καυτά σημεία», επισήμανε ο κ. Σλέιμεϊκερ, αναφερόμενος σε κράτη στην υποσαχάρια Αφρική, σε τμήματα της νότιας Ασίας και μικρά νησιωτικά κράτη.

Όσον αφορά τον συνδυασμό τουλάχιστον τριών κινδύνων, δεν προκαλεί «έκπληξη» το ότι οι χώρες με τα περισσότερα παιδιά κατατάσσονται στην κορυφή της κατάταξης (Μπανγκλαντές, Ινδία, Νιγηρία, Πακιστάν…).

Αλλά σε όρους ποσοστών των παιδιών σε κίνδυνο ανά χώρα, είναι η υποσαχάρια Αφρική, ειδικά τα κράτη του Σαχέλ, που βρίσκονται στην κορυφή, και στην Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, το Τσαντ, το Μαλί, ο Νίγηρας, όπως και το Νότιο Σουδάν, όπου οι συνέπειες επιδεινώνονται από τη δυσκολία των αρχών να αντιμετωπίσουν τέτοιες καταστάσεις.

Στο Τσαντ, για παράδειγμα, χώρα που ζει ανθρωπιστική κρίση και αντιμετωπίζει δυσκολίες ως προς την πρόσβαση στο πόσιμο νερό, στο ηλεκτρικό ρεύμα, στην τροφή, «πάνω από το 95% των παιδιών» απειλείται από τουλάχιστον τρεις κλιματικούς κινδύνους (ξηρασία, ακραία ζέστη και καύσωνας). Το ποσοστό αυτό είναι από τα υψηλότερα στην υφήλιο.

Η UNICEF τονίζει τον κίνδυνο του «φαύλου κύκλου» στις πιο ευάλωτες χώρες. Η ξηρασία προκαλεί μείωση της σοδειάς, άρα περισσότερη διατροφική ανασφάλεια, οι περιοχές που αντιμετωπίζουν ξηρασία είναι πιο επιρρεπείς σε πυρκαγιές, ή πλημμύρες, που καταστρέφουν σπίτια και σχολεία, κι αναγκάζουν πληθυσμούς να εκτοπιστούν. Τα εκτοπισμένα παιδιά είναι πολύ πιο ευάλωτα στην επόμενη καταστροφή και έχουν λιγότερα εφόδια για το μέλλον, ελλείψει σχολικής εκπαίδευσης. Χωρίς καν να λογαριάζονται ασθένειες όπως η ελονοσία, ή η χολέρα.

Ιδιαίτερα ευάλωτες χαρακτηρίζονται επίσης 39 νησιωτικές χώρες, που έχουν δομικούς περιορισμούς. Την απομόνωση, τη μικρή έκταση της επικράτειας, που μπορεί να υποστεί εκτεταμένες καταστροφές από τυφώνα ή κυκλώνα, χωρίς τη δυνατότητα διαφυγής, την έλλειψη πόσιμου νερού, την εξάρτηση από τις εισαγωγές.

Χώρες καταφύγια;

Τα δεδομένα δεν επιτρέπουν την εκτίμηση πως κάποια χώρα είναι στα αλήθεια απαλλαγμένη από τους κινδύνους.

«Σε πολλές χώρες, υπάρχουν μικρές μερίδες του πληθυσμού που δεν είναι εκτεθειμένες σε αυτούς τους κινδύνους», ανέφερε ο Τομ Σλέιμεϊκερ, εξηγώντας πως τείνουν να ζουν στο βόρειο ημισφαίριο, κυρίως στη Σκανδιναβία.

Όμως αυτό οφείλεται στο ότι η έκθεση καταπιάνεται με τους οκτώ πιο συχνούς κινδύνους σε παγκόσμια κλίμακα, επέμεινε. Τα παιδιά και σε αυτές τις χώρες μπορεί να αντιμετωπίσουν κλιματικούς κινδύνους, οι οποίοι δεν θίγονται στην έκθεση -για παράδειγμα, την τήξη των πάγων ή των μόνιμων στρωμάτων πάγου.

Με πληροφορίες από ΑΠΕ-ΜΠΕ, Guardian