Οι ελέφαντες στο Ορος Ελγκον της Κένυας φαίνεται πως έχουν βρει στο δάσος το δικό τους φυσικό «φαρμακείο». Νέα μελέτη δείχνει ότι τα ζώα αυτά χρησιμοποιούν δεκάδες διαφορετικά είδη φυτών για να αντιμετωπίσουν ασθένειες και τραυματισμούς, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις οι μητέρες φαίνεται να χορηγούν φαρμακευτικά φυτά και στα μικρά τους.

Το συμπέρασμα προκύπτει από έρευνα που βασίστηκε σε συνεντεύξεις με ανθρώπους οι οποίοι ζουν και εργάζονται κοντά στους ελέφαντες στην περιοχή.

Οι συγκεκριμένοι ελέφαντες έχουν εδώ και χρόνια προσελκύσει το ενδιαφέρον των επιστημόνων για την ιδιαίτερη συμπεριφορά τους. Είναι γνωστοί ως «ελέφαντες εξόρυξης αλατιού», καθώς επισκέπτονται σπηλιές και χρησιμοποιούν τους χαυλιόδοντές τους για να ξύνουν τα πετρώματα και να εξασφαλίζουν μέταλλα που χρειάζονται στη διατροφή τους. Η νέα μελέτη, ωστόσο, δείχνει ότι το δάσος μπορεί να τους προσφέρει κάτι περισσότερο από τα απαραίτητα μέταλλα.

Μία από τις επικεφαλής της έρευνας, η δρ Ελοντί Φρέιμαν από το Πανεπιστήμιο Μπράουν στις ΗΠΑ επεσήμανε μιλώντας στο BBC ότι τα ευρήματα εγείρουν ένα ευρύτερο ερώτημα: εάν η καταστροφή των δασικών οικοτόπων στερεί από τα ζώα, αλλά και από τους ανθρώπους, πρόσβαση σε φυτά που μπορεί να έχουν σημαντικές φαρμακευτικές ιδιότητες.

Συνολικά 35 διαφορετικά είδη φυτών

Για τη διεξαγωγή της μελέτης, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Scientific Reports, οι επιστήμονες συνεργάστηκαν με το Mount Elgon Foundation, μια οργάνωση που δραστηριοποιείται στην προστασία της φύσης. Πήραν συνεντεύξεις από κατοίκους της περιοχής, μεταξύ των οποίων ανιχνευτές άγριας ζωής και ηλικιωμένα μέλη της κοινότητας.

Από τις μαρτυρίες τους, οι ερευνητές κατέγραψαν συνολικά 35 διαφορετικά είδη φυτών που, σύμφωνα με τις περιγραφές, χρησιμοποιούν οι ελέφαντες. Τα 25 από αυτά είναι γνωστά στην τοπική κοινότητα για τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες.

Ben Curtis / AP

Μία από τις πιο ενδιαφέρουσες μαρτυρίες αφορά ένα φυτό γνωστό ως Angurweet. Ενας παρατηρητής άγριας ζωής περιέγραψε ότι είχε δει μητέρες ελέφαντες να το χρησιμοποιούν «ως φάρμακο για να το δώσουν στα μωρά τους».

Το Angurweet χρησιμοποιείται από τους ανθρώπους για την αντιμετώπιση παθήσεων όπως ο στομαχόπονος. Σύμφωνα με τον παρατηρητή, οι μητέρες ελέφαντες αφαιρούσαν τα φύλλα και μασούσαν το φυτό μέχρι να γίνει λείο, μαζί με τις ρίζες άλλων δέντρων. Στη συνέχεια, όπως περιέγραψε, αναμείγνυαν το φυτικό υλικό με το γάλα τους και το έδιναν στα μικρά. «Το δίνουν στα μωρά, τα οποία το μασούν μόνα τους και φτύνουν τα στερεά», αναφέρεται στη μαρτυρία.

Η συγκεκριμένη παρατήρηση είναι ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα, αλλά δεν αρκεί από μόνη της για να αποδείξει ότι οι ελέφαντες παρέχουν εξατομικευμένη ιατρική φροντίδα στα μικρά τους. Ο καθηγητής Μάικλ Χάφμαν, πρωτευοντολόγος με έδρα την Ιαπωνία και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ναγκασάκι, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη, χαρακτήρισε τη μαρτυρία «δελεαστική», σημειώνοντας ωστόσο ότι χρειάζονται περισσότερα στοιχεία.

Το επόμενο στάδιο της έρευνας περιλαμβάνει τη χρήση καμερών, με τοπικούς ειδικούς στην άγρια ζωή να καταγράφουν συστηματικά τη συμπεριφορά των ελεφάντων και τις επιλογές τους όταν εμφανίζουν προβλήματα υγείας. Παράλληλα, οι ερευνητές αναλύουν τα φυτά που φαίνεται να επιλέγουν οι ελέφαντες, αναζητώντας πιθανές φαρμακευτικές ουσίες και νέα φυσικά προϊόντα που μπορεί να έχουν εντοπίσει τα ίδια τα ζώα.