Ιστορική ανακοίνωση για ανέγερση μνημείου αφιερωμένου στις γυναίκες θύματα σεξουαλικής βίας του 1974 – Έλαβε έγκριση από το Υπουργικό Συμβούλιο.

Το Ίδρυμα «Ζωή κατά της Εμπόλεμης Βίας» πραγματοποίησε εκδήλωση με τίτλο «Βιασμός ως όπλο πολέμου: μνήμη, αναγνώριση και δράση» με την ευκαιρία της 19^ης Ιουνίου, Παγκόσμιας Ημέρας για την Εξάλειψη της Σεξουαλικής Βίας σε Ένοπλες Συγκρούσεις. Η εκδήλωση, που τελούσε υπό την αιγίδα της Επιτρόπου για την Ισότητα των Φύλων, Τζόζη Χριστοδούλου, πραγματοποιήθηκε στην αίθουσα εκδηλώσεων του Προεδρικού Μεγάρου με ομιλήτρια την κα Χριστοδούλου και τον Ευρωβουλευτή Λουκά Φουρλά.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, η κα Χριστοδούλου ανακοίνωσε την ανέγερση μνημείου αφιερωμένου στις γυναίκες που υπέστησαν σεξουαλική βία σε συνθήκες πολέμου, με ιδιαίτερη αναφορά στις γυναίκες της Κύπρου, στις γυναίκες που βίωσαν βία το 1974. Η απόφαση εγκρίθηκε την περασμένη Τετάρτη από το Υπουργικό Συμβούλιο και παίρνει τον δρόμο της υλοποίησης. Το μνημείο θα ανεγερθεί σε κεντρικό σημείο της Λευκωσίας, με τη στήριξη του Δημάρχου, Χαράλαμπου Προύντζου.

«Από το 2024, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Νίκος Χριστοδουλίδης εξέφρασε έμπρακτα τη στήριξή του στο έργο και στην πρωτοβουλία του Ιδρύματος «Ζωή κατά της Εμπόλεμης Βίας» για τη δημιουργία του μνημείου», ανέφερε η κα Χριστοδούλου. «Η σιωπή και αποσιώπηση της σεξουαλικής βίας σε γυναίκες και κορίτσια σε συνθήκες πολέμου δεν προστατεύει τα θύματα - αντίθετα τις κρατά αόρατες και αποκλεισμένες από τη δημόσια μνήμη», πρόσθεσε και τόνισε ότι «η αναγνώριση των γυναικών αυτών και η αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας δεν αποτελούν πολιτική νίκη κανενός».

Ο Ευρωβουλευτής Λουλάς Φουρλάς, στη δική του τοποθέτηση αναφέρθηκε στη σημασία του ψηφίσματος για τις κακοποιημένες γυναίκες της τουρκικής εισβολής του 1974 που εγκρίθηκε από την Επιτροπή Δικαιωμάτων των Γυναικών και Ισότητας των Φύλων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (FEMM) τον περασμένο μήνα και το οποίο αναμένεται να εγκριθεί σύντομα από την ολομέλεια του Ευρωκοινοβουλίου. Η Επιτροπή FEMM, με Εισηγήτρια την Ελεωνόρα Μελέτη, συνέταξε το ψήφισμα μετά από επίσκεψη αποστολής της στην Κύπρο όπου μεταξύ άλλων άκουσε μαρτυρίες από γυναίκες που είχαν κακοποιηθεί από τον τουρκικό στρατό.

Η Πρόεδρος του Ιδρύματος «Ζωή κατά της Εμπόλεμης Βίας», κα Νατάσσα Φρειδερίκου, τονίζοντας ότι η σεξουαλική βία σε συνθήκες πολέμου δεν αποτελεί αναπόφευκτο επακόλουθο των συγκρούσεων αλλά έγκλημα πολέμου που καταστρέφει ζωές και αφήνει τραύματα που συχνά διαρκούν για μια ολόκληρη ζωή. «Όταν μιλάμε για τις γυναίκες του 1974, δεν μιλάμε μόνο για θύματα ενός εγκλήματος. Μιλάμε για γυναίκες που βρέθηκαν στο στόχαστρο μιας στρατηγικής, η οποία μετέτρεψε το γυναικείο σώμα σε πεδίο μάχης. Γνωρίζουμε ότι ο βιασμός και άλλες μορφές σεξουαλικής βίας χρησιμοποιούνται συχνά ως στρατηγική. Ως όπλο πολέμου, ως μέσο εκφοβισμού και ελέγχου πληθυσμών».

Ιδιαίτερη συγκίνηση προκάλεσε το θεατρικό αναλόγιο σε σκηνοθεσία του Αιμίλιου Χαραλαμπίδη, όπου οι ηθοποιοί Έλενα Δημητρίου και Ανδρέας Τσέλεπος με τη συνοδεία του Κώστα Χαλλούμα στο κοντραμπάσο, παρουσίασαν αποσπάσματα από μαρτυρίες γυναικών που βίωσαν σεξουαλική βία κατά την τουρκική εισβολή. Οι μαρτυρίες ανέδειξαν ένα από τα πιο απάνθρωπα εγκλήματα που διαπράχθηκαν κατά την τουρκική εισβολή, όταν ο βιασμός χρησιμοποιήθηκε ως όπλο πολέμου και τακτική εθνοκάθαρσης.

Το Ίδρυμα ΖΩΗ κατά της Εμπόλεμης Βίας είναι ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που έχει ως στόχο την ανάδειξη, αναγνώριση και καταπολέμηση όλων των μορφών έμφυλης βίας που διαπράττονται σε συνθήκες πολέμου και ένοπλων συγκρούσεων.

Η δράση επικεντρώνεται στα εγκλήματα κατά γυναικών και παιδιών, όπως οι βιασμοί, η σεξουαλική εκμετάλλευση, η παρενόχληση και άλλες μορφές βίας που εκδηλώνονται στη διάρκεια αλλά και στον απόηχο πολεμικών συρράξεων.

Από την ίδρυσή του το 2019, έχει αναλάβει δράσεις και πρωτοβουλίες για την ευαισθητοποίηση των θεσμών και της κοινωνίας για τα έμφυλα εγκλήματα πολέμου στην Κύπρο και διεθνώς.

Ένας από τους ιδρυτικούς του στόχους υπήρξε η προώθηση της ανέγερσης μνημείου αφιερωμένου στις γυναίκες και τα κορίτσια που υπέστησαν σεξουαλική βία στην Κύπρο κατά το 1974, αλλά και διεθνώς.

Από το 2024 υλοποιεί το ψυχο-εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Ζωή Ξανά» για γυναίκες που βίωσαν άμεσα ή έμμεσα τραυματικές εμπειρίες κατά τη διάρκεια της τουρκικής εισβολής και των εχθροπραξιών που προηγήθηκαν.