Ολοκληρώθηκε και επίσημα σήμερα 30 Ιουνίου η θητεία της Κυπριακής Προεδρίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η ικανοποίηση από πλευράς Κυβέρνησης, ήταν έκδηλη κατά τη διάρκεια του απολογισμού. Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης, μετά την ολοκλήρωση του τελευταίου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, κατά τη διάρκεια της εξάμηνης θητείας της Κύπρου, έκανε λόγο για μια αποστολή, την οποία, η Κύπρος έφερε εις πέρας με αποτελέσματα. Τα εύσημα τους, έδωσαν και οι Ευρωπαίοι ηγέτες ανάμεσά τους και η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα καθώς και η Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα.

Στο πλαίσιο της Κυπριακής Προεδρίας του Συμβουλίου της ΕΕ, η Κύπρος αποτέλεσε επίκεντρο της διπλωματίας, με αποκορύφωμα την Άτυπη Σύνοδο Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που έλαβε χώρα στις 23-24 Απριλίου, στη Μαρίνα της Αγίας Νάπας και στο Συνεδριακό Κέντρο Φιλοξενία στη Λευκωσία. Στο νησί έφτασαν μεταξύ άλλων, ο Έλληνας Πρωθυπουργός, Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Γάλλος Πρόεδρος, Εμανουέλ Μακρόν, η Πρωθυπουργός της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, ο Πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντιμίρ Ζελένσκι καθώς και ο Καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντιχ Μέρτς.

Σε δηλώσεις της στην «Κ» η Υφυπουργός Ευρωπαϊκών Θεμάτων, Μαριλένα Ραουνά επεσήμανε πως, καταγράφηκαν σημαντικά αποτελέσματα και στους πέντε πυλώνες των προτεραιοτήτων της Κυπριακής Προεδρίας. Όπως ανέφερε, η Κύπρος ηγήθηκε των εργασιών του Συμβουλίου με υπερηφάνεια, αλλά και με υψηλό αίσθημα ευθύνης. Σύμφωνα με την ίδια τεθηκε ο στόχος, η Κύπρος να συμβάλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση για μια Ένωση πιο ισχυρή, πιο αυτόνομη και πιο ικανή να ανταποκρίνεται στις μεγάλες προκλήσεις της εποχής. «Και το πετύχαμε».

Την ίδια ώρα, η κ. Ραουνά κάνει λόγο για μετρήσιμα και ουσιαστικά αποτελέσματα, τα οποία, όπως αναφέρει βρίσκονται σε άμεση συνάφεια με τους στόχους που τέθηκαν ανά πυλώνα.

Αυτό επιβεβαιώνει, συνεχίζει η κ. Ραουνά, την πολύ σημαντική και συστηματική προεργασία που προηγήθηκε για σχεδόν δύο χρόνια, «υπό τη συνεχή καθοδήγηση του Προέδρου της Δημοκρατίας, αλλά και τη σοβαρότητα, την αποτελεσματικότητα, το συναινετικό πνεύμα και τον συντονισμό με τα οποία η Κύπρος άσκησε τον θεσμικό της ρόλο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Συμφωνίες κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας

Οι περισσότερες ευρωπαϊκές πολιτικές και νομοθετικές πρωτοβουλίες που προωθήθηκαν κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας είχαν ήδη δρομολογηθεί σε προηγούμενο στάδιο από θεσμικά όργανα της ΕΕ. Ωστόσο, η Κύπρος πέτυχε να προωθήσει σημαντικούς νομοθετικούς φακέλους και να συμβάλει στην επίτευξη συμφωνιών. Όσα έχουν συμφωνηθεί ισχύουν σε προσωρινή βάση μέχρι την επικύρωσή τους.

Προσωρινή συμφωνία για τον Κανονισμό περί Κρίσιμων Φαρμάκων (Critical Medicines Act)

Μια από τις σημαντικότερες συμφωνίες, η οποία επετεύχθη, αφορά τον τομέα της υγείας. Συγκεκριμένα, η κυπριακή Προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ κατέληξε σε προσωρινή συμφωνία με το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο σχετικά με νέο κανονισμό που αποσκοπεί στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της ΕΕ όσον αφορά την αντιμετώπιση των συνεχιζόμενων προκλήσεων για την ασφάλεια του εφοδιασμού με φάρμακα κρίσιμης σημασίας στην Ευρώπη.

Η πράξη για τα συγκεκριμένα φάρμακα, αποσκοπεί στην αντιμετώπιση των ελλείψεων σε βασικά σκευάσματα, όπως τα αντιβιοτικά, η ινσουλίνη και τα παυσίπονα.

Δικαιώματα επιβατών

Στις σημαντικότερες συμφωνίες συγκαταλέγεται και αυτή των δικαιωμάτων των επιβατών. Μετά από 13 χρόνια διαπραγματεύσεων, επιτεύχθηκε η πολιτική συμφωνία επί της αναθεώρησης του Κανονισμού για τα δικαιώματα των επιβατών αεροπορικών μεταφορών. Η προσωρινή συμφωνία για την αναθεώρηση των κανόνων δικαιωμάτων αεροπορικών επιβατών, που επιτεύχθηκε από διαπραγματευτές του Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου, έλαβε την ομόφωνη έγκριση της αντιπροσωπείας του Ευρωκοινοβουλίου στη λεγόμενη «Επιτροπή Συνδιαλλαγής». Η Κύπρος βρέθηκε στο τιμόνι του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά την ολοκλήρωση της συμφωνίας, η οποία επισφραγίστηκε με την υπογραφή κοινής επιστολής από τον υπουργό Μεταφορών, Αλέξη Βαφεάδη, εκ μέρους του Συμβουλίου της Ε.Ε., και την πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα, εκ μέρους του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.

Συμφωνία για επιστροφή των παρανόμως διαμενόντων υπηκόων τρίτων χωρών

Παράλληλα, την 1^η Ιουνίου επιτεύχθηκε η προσωρινή συμφωνία μεταξύ του Συμβουλίου της ΕΕ (υπό την Κυπριακή Προεδρία) και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία στοχεύει στην επιτάχυνση των διαδικασιών για επιστροφές υπηκόων τρίτων χωρών που διαμένουν παράνομα. Όπως δήλωσε, ο Υφυπουργός Μετανάστευσης, Νικόλας Ιωαννίδης, η μετανάστευση αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα για την κυπριακή Προεδρία. Χαρακτήρισε, δε, τη συμφωνία ως ορόσημο τονίζοντας ότι, ενισχύει την αξιοπιστία της μεταναστευτικής πολιτικής της ΕΕ.

Κανονισμός για το Δάνειο Στήριξης της Ουκρανίας (Ukraine Support Loan)

Όσον αφορά τη στήριξη της Ουκρανίας, τον Απρίλιο του 2026, το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά την Κυπριακή Προεδρία, ενέκρινε το τελευταίο νομοθετικό κείμενο που απαιτείτο για τη δρομολόγηση του δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ της ΕΕ στη χώρα, όπως είχε συμφωνηθεί στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο τον Δεκέμβριο του 2025.

Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο

Αναθεωρημένο διαπραγματευτικό πλαίσιο (Nego box) με συγκεκριμένους αριθμούς παρουσίασε η Κυπριακή Προεδρία. Συγκεκριμένα, τα κράτη-μέλη της ΕΕ συμφώνησαν επί της αρχής στα βασικά μέρη του επόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού και δια των μόνιμων αντιπροσώπων τους έχουν κλειδώσει προκαταρκτική συμφωνία για βασικά μέρη του επόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού. Σύμφωνα με την Προεδρία, άναψε το πράσινο φως για τους τρεις επιμέρους κανονισμούς που συνδέονται άμεσα με το διαπραγματευτικό πλαίσιο που κατέθεσε η Κυπριακή Προεδρία- δηλαδή με τους αριθμούς στα διάφορα κεφάλαια του προτεινόμενου προϋπολογισμού της ΕΕ για την επόμενη επταετία. Μιλώντας για το ΠΔΠ, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, Νίκος Χριστοδουλίδης έκανε λόγο για ένα ώριμο διαπραγματευτικό πλαίσιο με αριθμούς.

Καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών

Έπειτα από έξι μήνες εντατικών διαπραγματεύσεων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, επιτεύχθηκε πολιτική συμφωνία μεταξύ του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου επί της αναθεωρημένης Οδηγίας για την καταπολέμηση της σεξουαλικής κακοποίησης και της σεξουαλικής εκμετάλλευσης παιδιών. Τον σχετικό φάκελο χειρίστηκε η Νομική Υπηρεσία της Κυπριακής Δημοκρατίας, εκπροσωπώντας το Συμβούλιο κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων. Όπως δήλωσε ο Υπουργός Δικαιοσύνης, Κώστας Φυτιρής, με τα νέα αυτά μέτρα, τα παιδιά θα προστατεύονται καλύτερα από τη σεξουαλική κακοποίηση και εκμετάλλευση, συμπεριλαμβανομένων των περιπτώσεων, στις οποίες οι δράστες χρησιμοποιούν αναδυόμενες τεχνολογίες, όπως η τεχνητή νοημοσύνη.

Γεωπολιτική αστάθεια

Κάνοντας αναφορά στη γεωπολιτική αστάθεια στην περιοχή της Μέσης Ανατολής, η Μαριλένα Ραουνά, τόνισε πως η Κυπριακή Προεδρία πέτυχε να διαμορφώσει συναινετικές προτάσεις ακόμη και σε δύσκολους φακέλους που απαιτούν ομοφωνία, «επιδεικνύοντας παράλληλα την απαραίτητη ευελιξία υπό το φως των διεθνών και περιφερειακών εξελίξεων».

Αναφερόμενη στο κεντρικό μήνυμα της Κυπριακής Προεδρίας, «Μια Αυτόνομη Ένωση, Ανοικτή στον Κόσμο», δήλωσε πως, αποδείχθηκε πιο επίκαιρο και αναγκαίο από ποτέ. «Η έμφαση που δώσαμε στη στρατηγική αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στη γεωπολιτική και γεωοικονομική διάσταση των εξελίξεων, στην ευρύτερη περιοχή της Μέσης Ανατολής και του Κόλπου, καθώς και σε κρίσιμα ζητήματα όπως η θαλάσσια ασφάλεια, το μεταναστευτικό, η στέγαση, ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες και προκλήσεις της Ένωση», επεσήμανε.

Η επίθεση με drone και η ρήτρα 42.7

Η επίθεση με drone που δέχθηκαν οι Βρετανικές Βάσεις, στο Ακρωτήρι της Λεμεσού, κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας, προκάλεσε την άμεση κινητοποίηση χωρών της ΕΕ, οι οποίες έσπευσαν να στείλουν μήνυμα στήριξης στην Κύπρο. Στο πλαίσιο της ενίσχυσης της ασφάλειας της χώρας, Ελλάδα και Γαλλία έστειλαν στρατιωτικά μέσα στην περιοχή, στέλνοντας μήνυμα αλληλεγγύης. Με αφορμή το περιστατικό, ο Πρόεδρος, Νίκος Χριστοδουλίδης, τόνισε την ανάγκη όπως ανοίξει η συζήτηση για να χτιστούν οι μηχανισμοί, τα πρωτόκολλα και οι διαδικασίες σχετικά με την ενεργοποίηση του άρθρου 42(7). Η εν λόγω πρόταση έγινε αποδεκτή στο πλαίσιο του Άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που πραγματοποιήθηκε στην Κύπρο τον περασμένο Απρίλιο και αναμένεται η ετοιμασία για το προσχέδιο. Υποστηρικτικός σε αυτή την προσπάθεια και ο Έλληνας Πρωθυπουργός, ο οποίος προερχόμενος στην άτυπη Σύνοδο των Αρχηγών Κρατών και Κυβερνήσεων της ΕΕ, ανέδειξε την ανάγκη ουσιαστικής αναβάθμισης και ενεργοποίησης του άρθρου.

Μένει το Υφυπουργείο Ευρωπαϊκών Υποθέσεων

Την πρόθεση του για παραμονή του Υφυπουργείου Ευρωπαϊκών Υποθέσεων και μετά τη λήξη της Κυπριακής Προεδρίας της Ε.Ε., εξέφρασε σε συνέντευξή του στην Καθημερινή της Κυριακής, ο Πρόεδρος, Νίκος Χριστοδουλίδης.

Εξηγώντας τους λόγους αυτής της κίνησης, σημείωσε πως, θεωρεί ότι η ευρωπαϊκή διάσταση επηρεάζει πλέον σχεδόν το σύνολο της κρατικής λειτουργίας και κάθε κυβερνητική πολιτική, κάτι που απαιτεί μόνιμο συντονισμό.