Ανοιχτά της Κάσου και της Καρπάθου έχει μετακινηθεί από τα μεσάνυχτα Τετάρτης προς Πέμπτη του γαλλικό ερευνητικό πλοίο Abeille Marengo για να ξεκινήσει τις έρευνες βυθού για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Κρήτης. Με πρώτο ζητούμενο τις αντιδράσεις Τουρκίας επί του πεδίου η κυπριακή πλευρά επί του παρόντος περιορίζεται στις απολύτως αναγκαίες παρεμβάσεις οι οποίες κινούνται στο ίδιο μήκος κύματος με τις ελληνικές. Ωστόσο σε δεύτερο στάδιο η κυπριακή πλευρά θα πρέπει να ασχοληθεί και με διαδικαστικά θέματα υλοποίησης του έργου διασύνδεσης όπως η καταβολή οικονομικών υποχρεώσεων της Κύπρου προς τον Φορέα Υλοποίησης του Έργου. Μια τέτοια υποχρέωση είναι η πρώτη από τις πέντε δόσεις των €25 εκατ. που αφορούν την ανάκτηση εξόδων του έργου και επιβαρύνουν με ένα ποσοστό τους καταναλωτές σε Κύπρο και Ελλάδα. Οι δόσεις είναι ετήσιες και καταβάλλονται στο τέλος κάθε χρονιάς αρχής γενομένης από το 2025. Σε ό,τι αφορά την Κύπρο η πρώτη δόση του 2025 αν και έχει εγκριθεί από την ΡΑΕΚ δεν έχει εκταμιευθεί μετά και τις έντονες απόψεις που είχε εκφράσει ο Υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραυνός για τη βιωσιμότητα του έργου. Η τοποθέτηση του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη ότι η εκταμίευση θα ολοκληρωθεί μόλις το έργο εισέλθει και πάλι σε φάση κινητικότητας (εκδοθεί η ελληνική Navtex) μείωσε τις αντιδράσεις ωστόσο η καταβολή τους να καθυστερήσει ακόμα περισσότερο.

Ξεκινούν οι διαδικασίες

Μετά την έκδοση της Navtex από τις ελληνικές αρχές κυβερνητικές πηγές έλεγαν στην «Κ» πως θα ξεκινήσουν οι διαδικασίες εκείνες προκειμένου να καταβληθεί στον ΑΔΜΗΕ η πρώτη δόση των €25 εκατ. σύμφωνα με τις προεδρικές διαβεβαιώσεις. Ωστόσο παραμένει άγνωστος ο χρόνος καταβολής της δόσης. Ένα ζήτημα που ενδεχομένως να προκύψει και να περιπλέξει την καταβολή της δόσης είναι η συμβατική υποχρέωση της Κύπρου να σκοντάψει στην Διεύθυνση Ανταγωνισμού της Ε.Ε. Όπως σημείωναν στην «Κ» πηγές με γνώση των σχετικών διαδικασιών υπάρχει ορατός κίνδυνος η καταβολή των €25 εκατ. σε μια ιδιωτική εταιρεία να θεωρηθεί κρατική ενίσχυση με την Διεύθυνση Ανταγωνισμού να παρεμβαίνει και να την μπλοκάρει. Οι ίδιες πηγές σημείωναν πως ήδη θα έπρεπε να είχε επιβληθεί το ποσοστό τέλους στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος με ταυτόχρονη επιδότηση όπως έχει εξαγγείλει η κυβέρνηση για να μην επιβαρυνθούν οι καταναλωτές. Αυτό σημαίνει πως η κυπριακή πλευρά είτε θα ζητήσει μια παράταση έναρξης καταβολής των δόσεων για το καλώδιο είτε θα επιβάλει αυξημένο τέλος στους λογαριασμούς του ηλεκτρικού ρεύματος το επόμενο διάστημα, το οποίο θα επιδοτηθεί, για να συγκεντρώσει το ποσό των δυο πρώτων δόσεων (2025-2026).

Εμπόδια και στη Λευκωσία

Οι διαδικασίες στις οποίες παρέπεμπαν κυβερνητικές πηγές για τα €25 εκατ. έχουν να κάνουν και με τα βήματα που πρέπει να γίνουν σε επίπεδο εθνικών αρχών προκειμένου να ανοίξει ο δρόμος καταβολής. Επί του θέματος καθοριστικό ρόλο θα διαδραματίσει ο Έφορος Κρατικών Ενισχύσεων ο οποίος θα πρέπει να αποφανθεί αν η εκταμίευση κρατικών πόρων σε μια ιδιωτική εταιρεία συνιστά κρατική ενίσχυση και έρχεται σε σύγκρουση με το ευρωπαϊκό κεκτημένο.