Γράφει ο Κωνσταντίνος Φίλης
Η Τουρκία προέβη στην αναμενόμενη κίνηση έκδοσης NAVTEX για το καλώδιο, χωρίς καν να της έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα.
Δεν είναι η πρώτη φορά που η Αγκυρα επιλέγει αυτό τον τρόπο για να καταστήσει σαφή την αντίληψή της περί «Γαλάζιας Πατρίδας» και τα όρια της υφαλοκρηπίδας της.
Στο παρελθόν έχει ακολουθήσει ανάλογες πρακτικές, που προφανώς έχουν και στοιχεία προβοκάτσιας, σε αρκετές περιπτώσεις, με αποκορύφωμα αυτήν που τουρκικό πλοίο ζήτησε από το ιταλικό πλοίο «Ievoli Relume» ενημέρωση για τις έρευνες που διεξήγε και όταν δόθηκαν οι σχετικές πληροφορίες και μόνον, αυτομάτως εξέδωσε NAVTEX.
Η συμφωνία μεταξύ Γαλλίας και Ελλάδας ήταν ότι δεν επρόκειτο να υπάρξει τίποτα περισσότερο από μία ρηματική διακοίνωση προς την Τουρκία, σε διαφορετική περίπτωση, αν η πρώτη αιτούνταν χορήγηση άδειας, αυτό θα συνιστούσε παραβίαση της συμφωνίας και αυτή θα ακυρωνόταν.
Επομένως η Τουρκία, τόσο για λόγους ουσίας όσο και εσωτερικής κατανάλωσης, αφού χθες η κυβέρνηση δέχθηκε βολές από την αξιωματική αντιπολίτευση για τη στάση της απέναντι στον GSI, ήταν υποχρεωμένη κατά παρέκκλιση, μάλλον περιφρόνηση της γαλλικής ρηματικής διακοίνωσης, να εκδώσει σχετική άδεια.
Σημειωτέον πως το Παρίσι φέρεται ρητώς να αναφέρει ότι προβαίνει σε αυτή την κίνηση για λόγους αβροφροσύνης, όπως έπραξε και προς την πλευρά της Αιγύπτου, και χωρίς να περιλαμβάνονται πλήρεις συντεταγμένες.
Το αρνητικό της υπόθεσης είναι ότι η Τουρκία επιμένει στην απαίτηση τουλάχιστον ενημέρωσής της για κάθε έργο που διέρχεται από ανοριοθέτητες περιοχές, στις οποίες διατηρεί παράλογες διεκδικήσεις. Αυτή η πόρτα, βέβαια, έχει ανοίξει στην Αγκυρα προ πολλού.
Μάλιστα σε άλλα σχέδια, όπως το ESM (καλώδιο μεταφοράς ψηφιακών δεδομένων Σαουδικής Αραβίας – Γαλλίας), υποβλήθηκε προ μηνών ταυτόχρονο αίτημα προς Ελλάδα και Τουρκία, με τη δεύτερη να εκδίδει κανονικά και νόμιμα βάσει αυτού NAVTEX.
Η περίπτωση του GSI είναι διαφορετική, γι’ αυτό και συνιστά πρόοδο από πλευράς μας, εν συγκρίσει με άλλες περιπτώσεις. Φαίνεται ότι οι Τούρκοι αποφάσισαν να εκδώσουν τη NAVTEX για να αποφευχθεί η ένταση, δηλαδή για να μη χρειαστεί να παρεμποδίσουν την υλοποίηση των βυθομετρικών ερευνών.
Ωστόσο, από τη συμφωνία με τη Meridiam, πριν από σχεδόν 100 μέρες, στις 5 Αυγούστου, η ελληνική πλευρά, γνωρίζοντας την πάγια τουρκική μεθοδολογία, όφειλε να έχει βρει ή ακόμη και να επινοήσει έναν τρόπο προκειμένου να μην αποκτούσε η Τουρκία τη δυνατότητα να δημιουργήσει εντυπώσεις. Επί παραδείγματι, μπορούσαμε να απαιτήσουμε να έκανε την ενημέρωση η εταιρεία και όχι το γαλλικό κράτος, το οποίο, ωστόσο, δεσμεύθηκε και τυπικά έναντι του έργου, όταν η Αθήνα απαίτησε την κοινοποίηση και προς το Παρίσι του αιτήματος για NAVTEX.
Σε κάθε περίπτωση, οι εργασίες αναμένεται να προχωρήσουν κανονικά με βάση τις συντεταγμένες που έχουν εκδοθεί από ελληνικής και κυπριακής πλευράς.
* Ο κ. Κωνσταντίνος Φίλης είναι διευθυντής του Ινστιτούτου Διεθνών Υποθέσεων και καθηγητής του Αμερικανικού Πανεπιστημίου Ελλάδος. Από τις εκδόσεις Παπαδόπουλος κυκλοφορεί το βιβλίο του «Η νέα παγκόσμια τάξη. Το δίκαιο της ισχύος».
