Ραφαέλα Δημητριάδη
Αποστολή της «Κ» στις Βρυξέλλες
Ετοιμότητα για παροχή βοήθειας προς την Κυπριακή Δημοκρατία, εάν και εφόσον χρειαστεί στο θέμα των Βρετανικών Βάσεων, εκφράζεται από πλευράς ΕΕ μέσα από τα συμπεράσματα του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Όπως αναφέρεται στην παράγραφο 6 του κειμένου συμπερασμάτων, «το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο λαμβάνει υπόψη την πρόθεση της Κύπρου να ξεκινήσει συζήτηση με το Ηνωμένο Βασίλειο σχετικά με τις Βρετανικές Βάσεις στην Κύπρο και δηλώνει έτοιμο να παράσχει συνδρομή, αν και όπως χρειαστεί». Σημαντικές αναφορές σε σχέση με την χώρα μας περιλαμβάνονται και σε άλλες παραγράφους των συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου.
Υπενθυμίζεται πως, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, με δήλωσή του χαρακτήρισε το καθεστώς των Βρετανικών Βάσεων ως «αποικιακό κατάλοιπο» και έθεσε θέμα «ειλικρινούς συζήτησης» για το μέλλον τους, προκαλώντας αντιδράσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο, τόσο σε κυβερνητικό όσο και σε πολιτικό και δημοσιογραφικό επίπεδο.
Η πρόθεση για να ανοίξει αυτή η συζήτηση εκφράστηκε από τον ΠτΔ και στη σημερινή παρέμβασή του κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής. Ο Πρόεδρος, με αφορμή τον συναγερμό που σήμανε στο Ακρωτήρι λίγο πριν από την τοποθέτησή του, προέβη στη σχετική αναφορά. Σε επισήμανσή του ενώπιον των 27 ηγετών των κρατών-μελών της ΕΕ, εξήγησε τι συμβαίνει τις τελευταίες εβδομάδες στην περιοχή γύρω από τις Βάσεις, όπου διαμένουν 10.000 Κύπριοι πολίτες.
Ξεκάθαρο και ενιαίο μήνυνα, πως η ασφάλεια της Κύπρου είναι η ασφάλεια της Ευρωπαϊκής Ένωσης έστειλε η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Όπως είπε, η Κύπρος έχει επηρεαστεί από αυτόν τον πόλεμο περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο κράτος-μέλος. Σε αυτό το πλαίσιο, συνεχάρη τον Πρόεδρο Χριστοδουλίδη για τον χειρισμό της κατάστασης, καθώς και την Προεδρία, η οποία, όπως είπε συνεχίζει να αποδίδει.
Ο Πρόεδρος, με αφορμή τον συναγερμό που σήμανε στο Ακρωτήρι λίγο πριν από την τοποθέτησή του, προέβη στη σχετική αναφορά
«Έχουμε ενισχύσει τις συνεργασίες μας με τις γειτονικές χώρες της περιοχής και, το σημαντικότερο, είμαστε ενωμένοι ως Ευρωπαίοι. Γνωρίζουμε ότι όταν δρούμε μαζί, είμαστε πιο ισχυροί», υπογράμμισε η κα φον ντερ Λάιεν. Με τη σειρά του ο ΠτΔ, τόνισε πως, υπάρχει κανονικότητα και ασφάλεια στην Κύπρο.
Στα συμπεράσματά τους, οι Ευρωπαίοι ηγέτες καλούν σε άμεση αποκλιμάκωση, αυτοσυγκράτηση και πλήρη σεβασμό του διεθνούς δικαίου, ζητώντας μορατόριουμ σε επιθέσεις κατά κρίσιμων υποδομών, όπως ενέργεια και ύδρευση. Οι ηγέτες και ηγέτιδες της ΕΕ εξέφρασαν την έντονη ανησυχία τους για την κλιμάκωση στο Ιράν και τη Μέση Ανατολή, προειδοποιώντας για κινδύνους στην περιφερειακή και παγκόσμια ασφάλεια. Την ίδια ώρα, έκαναν αναφορά στη σημασία της προστασίας της ναυσιπλοΐας, ιδίως στα Στενά του Ορμούζ, ζητώντας ενίσχυση των ευρωπαϊκών ναυτικών αποστολών.
Άρθρο 42(7) και η παρακαταθήκη της Κυπριακής Προεδρίας
Να ανοίξει η συζήτηση σε επίπεδο Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για να χτιστούν οι μηχανισμοί, τα πρωτόκολλα και οι διαδικασίες σχετικά με την ενεργοποίηση του άρθρου 42(7), ήταν μεταξύ των αναφορών του Προέδρου ενώπιον των ηγετών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου. Σύμφωνα με αρμόδιες πηγές, αυτό το οποίο εξελίσσεται ίσως αποτελέσει την παρακαταθήκη της Κυπριακής Προεδρίας. Πάντως, όπως φαίνεται, θετικοί για να τεθεί το θέμα ενώπιον του άτυπου Συμβουλίου στις 23-24 Απριλίου στη Λευκωσία, εμφανίστηκαν τόσο ο Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, όσο και η Πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν.
Υπενθυμίζεται πως, σε δηλώσεις του πριν από την είσοδό του στη Σύνοδο Κορυφής και αναφερόμενος στο άρθρο, ο Πρόεδρος σημείωσε πως, από την ανταπόκριση που υπήρξε στην Κύπρο από ευρωπαϊκά κράτη-μέλη, διαφάνηκε στην πράξη τι σημαίνει να ενεργοποιείται το άρθρο 42(7). «Δεν ενεργοποιήθηκε το άρθρο, αλλά είδαμε στην πράξη να γίνεται με την αντίδραση συγκεκριμένων κρατών».
Απαντώντας σε ερώτηση δημοσιογράφου για το αίτημα, για πραγματική ενεργοποίηση της ρήτρας αμοιβαίας συνδρομής της ΕΕ, ο Έλληνας Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, υπογράμμισε πως θεωρεί θετικό πως στην περίπτωση της επίθεσης στο Ακρωτήρι έσπευσαν να συνδράμουν όλοι με πρώτη την Ελλάδα, για να αισθάνεται η Κύπρος ασφαλής.
«Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν και η κυρία Κάλλας αναγνώρισαν την ανάγκη να προχωρήσουμε γρήγορα κάποια βήματα παραπέρα για τη χάραξη ενός σαφή οδικού χάρτη με ορίζοντα μηνών και όχι ετών, έτσι ώστε να μπορέσουμε να έχουμε ένα σαφές επιχειρησιακό σχέδιο σε περίπτωση που χρειαστεί να ενεργοποιηθεί αυτή η ρήτρα», τόνισε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.
Κυπριακό
Όσον αφορά το Κυπριακό, κατά τη διάρκεια του γεύματος εργασίας, στο οποίο συμμετείχε για τελευταία φορά πριν από τη λήξη της θητείας του ο γ.γ. του ΟΗΕ, Αντόνιο Γκουτέρες, ο Πρόεδρος εξέφρασε την άποψη πως η Ευρωπαϊκή Ένωση μπορεί να σταθεί αρωγός στην επίτευξη προόδου.
