Γράφουν οι Βασίλης Νέδος και Σταύρος Ιωαννίδης
Στην επικείμενη συνάντηση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη με τον πρίγκιπα διάδοχο της Σαουδικής Αραβίας Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν θα κριθεί το μέλλον της παραμονής της πυροβολαρχίας κινητών αντιαεροπορικών συστημάτων τύπου Patriot που παρέχει προστασία στο λιμάνι και στις πετρελαϊκές εγκαταστάσεις του Γιανμπού στην Ερυθρά Θάλασσα. Μέχρι σήμερα, με βάση την απόφαση του τελευταίου ΚΥΣΕΑ, η παραμονή της Ελληνικής Δύναμης Σαουδικής Αραβίας (ΕΛΔΥΣΑ) είναι εξασφαλισμένη έως τις 30 Σεπτεμβρίου. Εκτιμάται, μάλιστα, ότι το ΚΥΣΕΑ θα την παρατείνει για ακόμη ένα μήνα. Η «Κ» έχει εγκαίρως αποκαλύψει πως ήδη πριν από τη συμφωνία της Μέκκας, η Αθήνα είχε αποφασίσει την αντικατάσταση της ετήσιας και έπειτα εξάμηνης παράτασης παραμονής της ΕΛΔΥΣΑ από μηνιαία επανεξέταση.
Πιέσεις
Ο ίδιος ο πρωθυπουργός, κατά τη διάρκεια της συνέντευξης Τύπου στη ΔΕΘ, επεσήμανε ότι η συμφωνία της Μέκκας δεν διαταράσσει τις επαφές της Ελλάδας με τη Σαουδική Αραβία. Αξίζει, πάντως, να σημειωθεί ότι πέραν της μεγάλης εικόνας στη διπλωματική κινούμενη άμμο που είναι η Μέση Ανατολή, η Αθήνα επιθυμεί να ασκήσει πίεση ώστε το Ριάντ να υλοποιήσει ορισμένες από τις δεσμεύσεις που ανέλαβε από το 2021 και έπειτα, όταν η ΕΛΔΥΣΑ αναπτύχθηκε σε σαουδαραβικό έδαφος.
Κατ’ αρχάς υπάρχει η μεγάλη διαπραγμάτευση που αφορά την αναβάθμιση των συστημάτων Patriot της Πολεμικής Αεροπορίας, κόστος το οποίο ανέρχεται στα περίπου 350 εκατ. ευρώ. Η συγκεκριμένη διαπραγμάτευση είναι ιδιαιτέρως απαιτητική, καθώς πέραν του οικονομικού κόστους η ζήτηση των συστημάτων Patriot ανά την υφήλιο οδηγεί σε σημαντικές καθυστερήσεις. Πρόκειται, ωστόσο, για αίτημα από το οποίο η Αθήνα δεν προτίθεται να υπαναχωρήσει.
Ακόμη, υπάρχει το ετήσιο κόστος της ανάπτυξης της πυροβολαρχίας, το οποίο καλύπτει κατά κύριο λόγο τις αμοιβές και την υποστήριξη και μέριμνα για τους περίπου 100 αξιωματικούς και υπαξιωματικούς της Πολεμικής Αεροπορίας και του Στρατού Ξηράς που υπηρετούν στο Γιανμπού. Το κόστος αυτό υπολογίζεται σε περίπου 6 εκατ. ευρώ τον χρόνο και μέχρι στιγμής έχει καλυφθεί εξ ολοκλήρου από το ελληνικό Δημόσιο.
Επιπλέον, υπάρχει πλέον συζήτηση και για την κάλυψη του κόστους των κατευθυνόμενων βλημάτων αναχαίτισης τύπου PAC-2 GEM, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν (τουλάχιστον 10) για την κατάρριψη βαλλιστικών πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροχημάτων που απείλησαν τις εγκαταστάσεις του Γιανμπού. Τα βλήματα των ελληνικών Patriot ανήκουν στην προηγούμενη γενιά και το κόστος τους υπολογίζεται στα περίπου 2-3 εκατ. ευρώ, αν και υπάρχει από την Αθήνα ο διακηρυγμένος στόχος για πλήρη αναπλήρωση του φόρτου και των έξι μοιρών που διαθέτει η Πολεμική Αεροπορία.
Με αυτά τα δεδομένα, δεν είναι ακόμη σαφές πώς και πότε θα αναπληρωθούν τα ελληνικά πυρομαχικά, αν και αρμόδιες πηγές ξεκαθαρίζουν στην «Κ» ότι η χρήση των βλημάτων αναχαίτισης για την προστασία των ενεργειακών εγκαταστάσεων της Σαουδικής Αραβίας δεν απομειώνει το εθνικό απόθεμα και σε καμία περίπτωση δεν επηρεάζει την επιχειρησιακή ετοιμότητα για την άμυνα της χώρας. Επιπλέον, πηγές με τις οποίες επικοινώνησε η «Κ» επισημαίνουν ότι η Ελλάδα διατηρεί διαύλους επικοινωνίας με τη Σαουδική Αραβία και τις ΗΠΑ για το συγκεκριμένο ζήτημα. Αξίζει, ακόμη, να σημειωθεί ότι εκτός από την εμπειρία που αποκομίζουν τα στελέχη της Πολεμικής Αεροπορίας από την ανάπτυξή τους σε μία από τις πιο θερμές περιοχές του πλανήτη, η Σαουδική Αραβία έχει παραχωρήσει στην Ελλάδα, άνευ κόστους, ανταλλακτικά για τα ελικόπτερα Apache και τα με-ταφορικά αεροπλάνα C-130.
