ΚΛΕΙΣΙΜΟ
Loading...
Τελευταία Ενημέρωση: 12:21
 

Τόνι Μόρισον: Μια δυνατή αμερικανική φωνή σίγησε

Hταν η πρώτη Aφροαμερικανή που τιμήθηκε με Νομπέλ Λογοτεχνίας το 1987

Newsroom Κ, Αθήνα

Η «Αγαπημένη» –όπως ήταν ο τίτλος του βραβευμένου με Nομπέλ μυθιστορήματός της– συγγραφέας της Αμερικής και των πολυάριθμων αναγνωστών σε ολόκληρο τον κόσμο έφυγε από τη ζωή το βράδυ της Δευτέρας σε ηλικία 88 ετών.

Η συγγραφέας που κατάφερε να διαφυλάξει στο έργο της τη μνήμης της φυλής της και να καταγράψει το χρονικό των Αφροαμερικανών –και δη των γυναικών– και τη συμβολή τους στη δημιουργία της νεότερης αμερικανικής ιστορίας υπήρξε ένας άνθρωπος με πυγμή και χαρακτήρα, μητέρα και γιαγιά πολύτιμη για την οικογένειά της –«λατρεμένη» την ονόμασαν στην αναγγελία της απώλειάς της οι δικοί της– αλλά και για τη χώρα.

Το Νομπέλ Λογοτεχνίας, που έλαβε το 1993, ήταν το πρώτο που δόθηκε σε Αφροαμερικανή συγγραφέα και το έλαβε, όπως δήλωσε τότε η επιτροπή, επειδή «τα βιβλία της χαρακτηρίζονται από οξυδέρκεια και ποιητικότητα, δίνοντας ζωή σε μια ουσιώδη πτυχή της αμερικανικής πραγματικότητας».

Τον Μάιο του 2012, η Τόνι Μόρισον έλαβε από τον τότε πρόεδρο των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα, που υπήρξε φίλος της, το μετάλλιο της Ελευθερίας (Presidential Medal of Freedom) σε μια επίσημη τελετή στην οποία εκείνη παρέστη ντυμένη κομψά, με σκούρο μακρύ πανωφόρι, αλλά φορώντας τα χαρακτηριστικά της τεράστια σκουλαρίκια και έχοντας τα γκρίζα μαλλιά της πλεγμένα ράστα.

Ο Μπαράκ Ομπάμα την κρατούσε από το χέρι και η κοινή τους παρουσία έστειλε σε όλο τον πλανήτη ένα μήνυμα ενάντια στον ρατσισμό, μια εικόνα πολιτισμού. Ο θάνατός της, που αναγγέλθηκε από τον εκδότη της Αλφρεντ A. Κνοπφ και την οικογένειά της, ως αποτέλεσμα σύντομης ασθένειας, στέρησε τις Ηνωμένες Πολιτείες από ένα σύμβολο με διεθνή απήχηση.

Η Τόνι Μόρισον γεννήθηκε στις 18 Φεβρουαρίου 1931 στο Λορέν του Οχάιο, το δεύτερο παιδί μιας τετραμελούς οικογένειας που είχε μετακομίσει στον Βορρά από την Αλαμπάμα. Ηταν τα χρόνια της Μεγάλης Υφεσης και μεγάλωσε σε μια φτωχή γειτονιά εργατών. Οπως είχε πει η ίδια σε μια συνέντευξή της στους New York Times, «όταν πήγα σχολείο, κανείς δεν με θεώρησε κατώτερη. Ημουν η μόνη μαύρη μαθήτρια στην τάξη και το μόνο παιδί που ήξερε να διαβάζει». Από μικρή αγαπούσε πολύ τη λογοτεχνία, διάβαζε Ευρωπαίους συγγραφείς και έμαθε λατινικά. Αποφοίτησε μετ’ επαίνων, σπούδασε αγγλική φιλολογία, παντρεύτηκε, απέκτησε δύο παιδιά και μετά χώρισε. Η μονογονεϊκή της οικογένεια μεταφέρθηκε στη Νέα Υόρκη, όπου η Μόρισον εργάστηκε ως επιμελήτρια σε εκδοτικό οίκο. Το πρώτο της βιβλίο, μια νουβέλα με τίτλο «Γαλάζια μάτια», κυκλοφόρησε το 1970. Ηταν η ιστορία μιας μαύρης κοπέλας που πίστευε ότι όλη η φτώχεια της παιδικής της ηλικίας και τα βάσανα θα είχαν περιοριστεί αν είχε γαλάζια μάτια. Ακολούθησε η «Sula» (1973) που προτάθηκε για το American Book Award, αλλά η πρώτη μεγάλη αναγνώριση ήρθε τέσσερα χρόνια αργότερα με το «Τραγούδι του Σόλομον». Η «Αγαπημένη» της, που κυκλοφόρησε το 1987, θεωρείται δικαίως το αριστούργημά της. Το 2005, το περιοδικό Time περιέλαβε αυτό το βιβλίο στα 100 σημαντικότερα μυθιστορήματα της αγγλικής λογοτεχνίας από το 1923 και μετά.

Δεν σταμάτησε να γράφει, δεν σταμάτησε να διδάσκει –ήταν καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Πρίστον από το 1989 έως το 2006– και δεν σταμάτησε να δίνει διαλέξεις και να δηλώνει την άποψή της με τόλμη, όπως έκανε το 2009 σε μια ομιλία που έδωσε κατά της λογοκρισίας, μετά την απαγόρευση της διδασκαλίας ενός βιβλίου της σε γυμνάσιο του Μίσιγκαν. Ηταν γνωστή για την κοφτερή της γλώσσα και την περιορισμένη ανοχή της απέναντι σε δημοσιογράφους και κριτικούς λογοτεχνίας.

Το προσωπικό ύφος γραφής της, καθαρό και σίγουρο, αντικατοπτριζόταν στο βλέμμα της, λένε όσοι τη γνώρισαν: ευθεία ματιά που αντιμετώπιζε με σιγουριά και κάποια αυστηρότητα τόσο τις δυσκολίες του παρελθόντος και της προσωπικής της ζωής όσο και τις δόξες του παρόντος και της συγγραφικής της σταδιοδρομίας.

ΣΧΕΤΙΚΑ TAGS
ΣΧΟΛΙΑΣΤΕ
Login with email
Login with Facebook

Βιβλίο: Τελευταία Ενημέρωση

H κατάθλιψη μπορεί να είναι η έσχατη άμυνα των αγνών οργανισμών απέναντι στο εικονικό πανηγύρι της στιγμιαίας επιβράβευσης και της ματαιοδοξίας.

Εφηβοι δεσμώτες των smartphones

H δημοσιογράφος Νάνσι Τζο Σέιλς πιστεύει ότι πρέπει όλα να ξεκινούν από τη μόρφωση και στο τέλος του βιβλίου προτρέπει: ...
Newsroom Κ, Αθήνα
 |  ΒΙΒΛΙΟ
X