Η παλιά συζήτηση στην εποχή των περιβόητων «τσικό» (σημερινές Ακαδημίες) ήταν «να πάει το παιδί στον Απόλλωνα ή τον Πανιώνιο που βγάζουν ταλέντα μήπως μετά κάνει μια καλή μεταγραφή» –βλέπε μύθος Θωμάς Μαύρος και λοιποί.

Αλλά παρά την πιθανή ταλαιπωρία που συνεπαγόταν μια τέτοια «διεκδίκηση» της μετακίνησης από τον μικρό στον μεγάλο, για εξωτερικό η κουβέντα ήταν μηδαμινή. Στην περίπτωση τότε του Μαύρου, λόγω του δικηγόρου αδελφού του, ο μετέπειτα κορυφαίος γκολτζής του ελληνικού ποδοσφαίρου κατάφερε να κερδίσει την υπόθεσή του παρότι χρειάστηκε να μείνει εκτός αγώνων για ένα διάστημα.

Αργότερα ήλθαν οι «μεμονωμένες» περιπτώσεις του άλματος στο εξωτερικό «αν είχες και κανένα καλό μάνατζερ» ή σε έβλεπε σε αγώνα ξένης ομάδας με την ελληνική ο προπονητής της ξένης.

Δύο ποδοσφαιρικές πατρίδες – Μία παράλληλη διαδρομή

Η περίπτωση του Καρέτσα που τώρα ήδη –από το πρώτο κιόλας ματς– λάμπει με την Ντόρτμουντ είναι ακραία γιατί μιλάμε για ένα παιδί που γεννήθηκε και μεγάλωσε στο Βέλγιο από Eλληνες γονείς – πάλι καλά που μιλάει ελληνικά. Το ότι η ΕΠΟ με τα «μάτια» της τον εντόπισε και με «πλύση εγκεφάλου» στην οικογένειά του τον έβαλε να φορέσει τη φανέλα της εθνικής μας ομάδας ήταν το διαβατήριό του για να τον μάθει το ελληνικό κοινό. Ηδη στην Γκενκ έτριβαν τα μάτια τους όταν από τα 16 του χάλαγε κόσμο με τις εμφανίσεις του ενώ πρέπει να θυμίσουμε ότι πολύ πιτσιρικάς είχε κάνει και ένα πέρασμα από τις ακαδημίες της Αντερλεχτ. Με λίγα λόγια, καμία ελληνική συμμετοχή στην παραγωγή του άστρου που τώρα έγινε υπέρλαμπρο. Στο εξωτερικό γεννήθηκε, εκεί ανδρώθηκε, σε ξένες Ακαδημίες δουλεύτηκε, στο εξωτερικό πιθανότατα θα μείνει μέχρι τη δύση της καριέρας του.

Ο Τζόλης γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη, μπήκε γρήγορα στο ερασιτεχνικό ποδόσφαιρο με ομάδα του Επταλόφου, ακολούθησε τον ελληνικό δρόμο της εμπλοκής γονέα, οικογένειας, συλλόγου, ατζέντη και δοκίμασε και αρκετά μικρότερος να παίξει στη Γερμανία. Στη συνέχεια τον αξιοποίησε το πολύ οργανωμένο δίκτυο ακαδημιών του ΠΑΟΚ με τη δουλειά που γινόταν εκεί και τον προώθησε στην πρώτη ομάδα. Επιτέλους, οι παλιές αρτηριοσκληρώσεις της εποχής «δεν σου δίνουμε το δελτίο», «θα σου κρεμάσουμε το δελτίο» και άλλες τέτοιες γραφικότητες αποτελούν παρελθόν – έτσι φαίνεται για τις πιο «εμπορικές περιπτώσεις». Με την επιμονή του πατέρα του, όπως αναφέρουν οι πληροφορίες, ο οποίος φέρεται να ήταν αρκετά διεκδικητικός για το μέλλον του γιου του, ο νυν παίκτης της Αρσεναλ βρέθηκε στη Νόριτς και από κει στη Γερμανία, στο Βέλγιο με εκπληκτικές εμφανίσεις και από κει στην Αγγλία σε επίπεδο Αρτέτα και «κανονιέρηδων». Εδώ έχουμε λοιπόν ένα ελληνικό προϊόν με ενίσχυση από το εξωτερικό –άρα μια διαφορετική περίπτωση από του Καρέτσα που αποδεικνύει ότι και αυτό το μοντέλο μπορεί να λειτουργήσει αν θέλει η ελληνική ΠΑΕ και βοηθάει και ο επαγγελματισμός του μικρού– ο οποίος πανθομολογουμένως στον Τζόλη συναντάται στο μέγιστο βαθμό.

Οι γονείς, οι μάνατζερ και οι ΠΑΕ

Δεν είναι μόνο ποδοσφαιρικό φαινόμενο η εμπλοκή των γονέων. Σε όλα τα αθλήματα θα ακούσετε τον περίφημο πληθυντικό ευγενείας του τύπου «υπογράψαμε εκεί, δοκιμαστήκαμε εκεί, θα περιμένουμε τον τάδε, έχουμε κάνει δουλειά με προσωπικό γυμναστή» και άλλα επικά σε πρώτο πληθυντικό. Δεν ξέρεις τι να σχολιάσεις ακούγοντας τον παρεμβατικό πατέρα –ενίοτε και μάνα– να εξηγεί πώς «πήγε να ανέβει τα κάγκελα και να μπει μέσα» όταν είδε ότι ο προπονητής δεν ξεκίνησε τον γιο του, τους γονείς διαφορετικών ταλέντων να πιάνονται στα χέρια στην κερκίδα γιατί ο ένας σχολίασε τον γιο του άλλου ή το υπονόησε διά της αποθέωσης του δικού του.

Ας μην απαριθμήσουμε δε περιστατικά απείρου κάλλους ακόμη και σε κερκίδες κολυμβητηρίων. Τον παρεμβατικό πατέρα θα τον πλησιάσει ο επιτήδειος προπονητής που συνεργάζεται με δίκτυο Ακαδημιών της ΠΑΕ σε γειτονιές της Αττικής, θα τον κολακέψει ο ατζέντης –πραγματική ελληνική απόδοση του agent που συνηθίσαμε να ονομάζουμε μάνατζερ– αν μάθει ότι ο πατέρας «έχει λεφτά», ακόμη και ο μικρομεσαίος αθλητικός συντάκτης που κάποτε σε συνοικιακό επίπεδο μεσολαβούσε να πάει τον μικρό στον φίλο του παράγοντα, με το αζημίωτο. Ενας κύκλος εργασιών που ευτυχώς μικραίνει όσο οργανώνεται το δίκτυο Ακαδημιών των ΠΑΕ με τρόπο επαγγελματικό, όσο γίνονται περισσότεροι οι αδειοδοτημένοι μάνατζερ που δείχνουν επαγγελματισμό και όχι καιροσκοπισμό και τυχοδιωκτισμό.

Οι ΠΑΕ μπορούν να παίξουν τον καλύτερο ρόλο σε αυτή τη νέα εποχή δίνοντας το στίγμα ότι θα αναδείξουν ταλέντα, θα τα φροντίσουν, θα τα αξιοποιήσουν στην «ανδρική ομάδα» ή σε ομάδα του εξωτερικού. Και επιτέλους, ήδη παίζουν σπουδαίο ρόλο στην επαγγελματικοποίηση των διαδικασιών οι εμφανίσεις των Ελλήνων παικτών με τους συλλόγους τους και την εθνική ομάδα στο εξωτερικό. Ο δρόμος επιτέλους είναι ανοιχτός. Ο Τζόλης και ο Καρέτσας ήταν το «κερασάκι στην τούρτα».