Στο μήνυμα που εξέπεμψε πριν από λίγες ημέρες ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης στην ΕΡΤ, ότι «δεν απειλούμε κανέναν, αλλά δεν δεχόμαστε κανείς να μας απειλεί», παραπέμπουν διπλωματικές πηγές κληθείσες να σχολιάσουν και τις τελευταίες απειλητικές δηλώσεις του υπουργού Εξωτερικών της Τουρκίας Χακάν Φιντάν. Υπενθυμίζεται ότι ο κ. Φιντάν στην τελευταία συνέντευξή του επανέλαβε τις απειλές με αιχμή τη «στρατιωτικοποίηση» (όπως την αντιμετωπίζει η Αγκυρα) των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου και την επικείμενη επανεκκίνηση των ερευνών για την ηλεκτρική διασύνδεση.

Συγκεκριμένα ο κ. Φιντάν ανέφερε ότι «η περιοχή έχει ανάγκη από ειρήνη, όχι από εξοπλισμούς. Ο πόλεμος δεν είναι προς όφελος κανενός. Το ουσιώδες είναι η ειρήνη. Ωστόσο, στην Ελλάδα οι πολιτικοί επιμένουν σε αυτή τη στάση. Τώρα βλέπουμε ότι εκεί κινούνται προς ένα προεκλογικό κλίμα». Ενώ, ως προς την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου, σημείωσε ότι «τόσο οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις όσο και η διοίκηση της τουρκικής ακτοφυλακής βρίσκονται σε εξαιρετικά ευαίσθητη κατάσταση. Ελπίζουμε ότι κανείς εκεί [στην Ελλάδα] δεν θα προχωρήσει σε κάποια παράτολμη ενέργεια. Ελπίζουμε ότι θα πράξουν ό,τι απαιτεί η ειρήνη και η ηρεμία».

Πέρα από τις δηλώσεις του κ. Φιντάν, υπάρχει και η επίσημη ελληνική θέση υπέρ της ηρεμίας, αλλά και της ανυποχώρητης στάσης που η Αθήνα θα τηρήσει όσον αφορά την προάσπιση των ελληνικών δικαιωμάτων. Ως προς την ουσία της τροπής που έχουν πάρει οι ελληνοτουρκικές σχέσεις, υπάρχουν αρκετές ενδείξεις για περαιτέρω επιδείνωση, οι οποίες δεν μπορεί να αγνοηθούν. Η πλέον βασική παράμετρος τουρκικού εκνευρισμού στην παρούσα φάση είναι οι ολοένα και στενότερες σχέσεις Ελλάδας και Ισραήλ στον αμυντικό τομέα. Οι Τούρκοι κατηγορούν ανοιχτά την Ελλάδα για σχεδιασμό «οχύρωσης» των νησιών με ισραηλινά συστήματα, τα οποία είναι μεν αμυντικά, αλλά διαθέτουν τη δυνατότητα συλλογής πληροφοριών σε βάθος. Και για κάποιους στην Αγκυρα αυτό αποτελεί από δυσμάς ισραηλινό μάτι στην Τουρκία.

Εσφαλμένες πληροφορίες

Η συγκεκριμένη παράμετρος αναδεικνύει και την πάγια τουρκική θέση υπέρ πλήρως «αποστρατιωτικοποιημένων» νησιών του Ανατολικού Αιγαίου. Η Αγκυρα σίγουρα δεν ενοχλείται επί της ουσίας από την παρουσία λίγων Ελλήνων στρατιωτών στα νησιά του συμπλέγματος της Μεγίστης ή τον ελλιμενισμό μιας πυραυλακάτου. Αλλά θεωρεί ότι η Αθήνα σε συνεργασία με την Κύπρο και το Ισραήλ επιχειρούν να δημιουργήσουν έναν ενιαίο χώρο, αποκλείοντας την Τουρκία από την Ανατολική Μεσόγειο. Την ατμόσφαιρα επιδεινώνει, πάντως, και η διάχυση εσφαλμένων πληροφοριών για τη στρατιωτική κατάσταση στην ελληνοτουρκική μεθόριο, είτε πρόκειται για τα νησιά είτε για τον Εβρο, που καλλιεργούν μια εικόνα πολεμικής προπαρασκευής. Κάτι που, βέβαια, απέχει από την πραγματικότητα.

Η Τουρκία αναμένει και πώς θα εξελιχθούν τα επόμενα βήματα στην Ανατολική Μεσόγειο στο σκέλος που αφορά τις έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (Great Sea Interconnector – GSI). Η γαλλική παράμετρος θεωρείται από την Αθήνα επαρκής για να επιλύσει το αδιέξοδο, καθώς το Παρίσι έχει κάθε λόγο να τείνει χείρα βοηθείας σε εταιρείες που είναι γαλλικές και έχουν αναλάβει συμβατικές υποχρεώσεις. Σύμφωνα πάντως με άριστα πληροφορημένες πηγές, τον αρχικό ενθουσιασμό στη γαλλική πλευρά έχει αντικαταστήσει μια συγκρατημένη αισιοδοξία για το μέλλον του έργου. Σε κάθε περίπτωση οι επόμενες εβδομάδες θα είναι κρίσιμες, δίχως να είναι όμως σαφές αν το έργο θα μπει σε κάποιο γαλλοτουρκικό παζάρι με ευρύτερο διμερές περιεχόμενο.

Σημειώνεται, τέλος, ότι στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη μπορεί να μην υπάρχει κάποια συνάντηση αμιγώς ελληνοτουρκικού ενδιαφέροντος, ωστόσο τόσο ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης όσο και οι υφυπουργοί και διπλωματικά στελέχη που βρίσκονται εκεί θα ενημερώσουν τους συνομιλητές τους για την ιδιότυπη κατάσταση που διαμορφώνεται στην περιοχή.