Γράφει η Σοφία Σπίγγου
Δύο συνεδριάσεις, ένα θεσμικό μπρα ντε φερ και 25 επίδοξοι «ένοικοι» του ελληνικού γραφείου της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας συνθέτουν το σκηνικό της σημερινής ημέρας στον Αρειο Πάγο.
Μέσα σε λιγότερο από δύο ώρες, ο Αρειος Πάγος θα κληθεί αφενός να διαχειριστεί μια εκκρεμότητα που έχει προκαλέσει προβληματισμό στις Βρυξέλλες και το Λουξεμβούργο και αφετέρου να επιλέξει τα τρία νέα πρόσωπα που θα στελεχώσουν την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO) στην Ελλάδα.
Η αρχή θα γίνει στις 09.30 το πρωί στη Διοικητική Ολομέλεια, όπου θα συζητηθεί η προσφυγή της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας για την ακύρωση της απόφασης του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου που ανανέωσε για δύο χρόνια τη θητεία των εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων Πόπης Παπανδρέου, Χαρίκλειας Θάνου και Διονύση Μουζάκη.
Η ανανέωση της θητείας των τριών εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων εξελίχθηκε σε πεδίο θεσμικής αντιπαράθεσης, με την πρώτη σοβαρή τριβή να καταγράφεται τον Νοέμβριο του 2025, όταν έγινε γνωστή η απόφαση του Κολεγίου της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας να ανανεώσει τη θητεία των Πόπης Παπανδρέου, Διονύση Μουζάκη και Χαρίκλειας Θάνου, χωρίς να έχει προηγηθεί σχετική εισήγηση ή απόφαση του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου.
Η εξέλιξη αυτή προκάλεσε δυσφορία στην Αθήνα, καθώς η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Δικαιοσύνης επέμεινε εξαρχής ότι η σχετική διαδικασία δεν μπορεί να ολοκληρωθεί χωρίς τη συμμετοχή του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου (ΑΔΣ), που αποτελεί το μόνο αρμόδιο όργανο για ζητήματα υπηρεσιακής κατάστασης δικαστικών λειτουργών.
Αν και η επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας, Λάουρα Κοβέσι, επέμεινε ότι η ανανέωση της θητείας αποτελεί αρμοδιότητα του Κολεγίου και μάλιστα ακολουθήθηκε η ίδια διαδικασία που εφαρμόστηκε για περισσότερους από 100 εντεταλμένους Ευρωπαίους εισαγγελείς σε άλλα κράτη-μέλη, τελικά απέστειλε αίτημα προς τις ελληνικές Αρχές λίγο πριν από την εκπνοή της σχετικής προθεσμίας, κάνοντας λόγο για ένα ένα τελευταίο διοικητικό βήμα που απομένει για την πενταετή ανανέωση της θητείας των Παπανδρέου, Θάνου και Μουζάκη.
Το ΑΔΣ, κάνοντας έναν ελιγμό, αποφάσισε ομόφωνα να να ανανεώσει την θητεία των τριών εισαγγελέων αλλά μόλις για δύο χρόνια, προκειμένου να ολοκληρώσουν τις δικογραφίες που χειρίζονται, προκαλώντας τελικά την προσφυγή της EPPO στον Αρείου Πάγο για το ζήτημα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ενώπιον των Διοικητικής Ολομέλειας του ανώτατου δικαστηρίου θα υποστηρίξει ότι η σχετική αρμοδιότητα ανήκει αποκλειστικά στο Κολέγιό της, επικαλούμενη απόφαση που ελήφθη τον Φεβρουάριο του 2025. Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται εξάλλου η ερμηνεία του ίδιου του ευρωπαϊκού πλαισίου λειτουργίας της EPPO.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία θεωρεί ότι η απόφαση του ΑΔΣ δεν αφορούσε απλώς ένα υπηρεσιακό ζήτημα (μετάθεση, προαγωγή, τοποθέτηση) αλλά ένα πεδίο που ρυθμίζεται απευθείας από τον Κανονισμό 2017/1939. Υπό αυτό το πρίσμα, η διετής ανανέωση που αποφασίστηκε στην Αθήνα θεωρείται ότι αποκλίνει από το μοντέλο που έχει θεσπίσει ο ευρωπαίος νομοθέτης για όλα τα κράτη-μέλη που συμμετέχουν στην EPPO.
Η προσφυγή πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα, υποστηρίζοντας ότι σε περίπτωση διαφορετικών ερμηνειών για το περιεχόμενο του κανονισμού, η απάντηση θα έπρεπε να αναζητηθεί στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ενωσης, μέσω υποβολής προδικαστικού ερωτήματος.
Πάντως, τους δικαστές θα απασχολήσει αρχικά το παραδεκτό της προσφυγής, αφού υπάρχουν απόψεις που θεωρούν ότι το σχετικό δικαίωμα ανήκει μόνο στους εισαγγελικούς λειτουργούς που επηρεάζονται άμεσα από την απόφαση ή στον υπουργό Δικαιοσύνης.
Η EPPO, πάντως, φαίνεται πως θα υποστηρίξει ότι η υπόθεση δεν αφορά αποκλειστικά τη θητεία συγκεκριμένων προσώπων, αλλά τον ίδιο τον τρόπο λειτουργίας του θεσμού. Με αυτό το σκεπτικό θα ισχυριστεί ότι διαθέτει η ίδια έννομο συμφέρον να ζητήσει την ακύρωση της απόφασης, καθώς θεωρεί ότι θίγονται οι αρμοδιότητες και η ανεξαρτησία της.
Τρία νέα πρόσωπα
Μετά τη συνεδρίαση της Διοικητικής Ολομέλειας, θα συνεδριάσει το Ανώτατο Δικαστικό Συμβούλιο προκειμένου να καταλήξει στην επιλογή των τριών νέων εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων που θα στελεχώσουν το ελληνικό γραφείο της EPPO.
Οι νέες θέσεις δημιουργήθηκαν ύστερα από αίτημα της Λάουρα Κοβέσι για ενίσχυση του ελληνικού κλιμακίου, το οποίο τα τελευταία χρόνια έχει αναλάβει ολοένα και μεγαλύτερο όγκο υποθέσεων. Συνολικά 25 εισαγγελικοί λειτουργοί υπέβαλαν υποψηφιότητα για τρεις μόλις θέσεις (δύο θα καλυφθούν από εισαγγελείς πρωτοδικών και μια από εισαγγελέα εφετών). Με τις αυριανές επιλογές ο αριθμός των εντεταλμένων Ευρωπαίων εισαγγελέων στην Ελλάδα θα αυξηθεί από δέκα σε δεκατρείς.
