Μια φορά κι έναν καιρό, ήταν ένας παπάς, λέει το ανέκδοτο. Ταξίδευε με πλοίο που έπεσε σε φουρτούνα και βυθίστηκε. Προσπαθώντας να κολυμπήσει μέσα στα μανιασμένα νερά, άρχισε να προσεύχεται, ζητώντας από τον Θεό να βοηθήσει ώστε να σωθεί. Μια βάρκα τον πλησίασε και του άπλωσαν χέρι για να τον τραβήξουν από τη θάλασσα. Εκείνος αρνήθηκε, λέγοντας ότι θα τον βοηθήσει ο Θεός και συνέχισε να προσεύχεται. Λίγη ώρα αργότερα, πλησίασε ένα ψαροκάικο. Και πάλι ο παπάς αρνήθηκε τη βοήθεια, επαναλαμβάνοντας ότι ο Θεός θα τον σώσει. Αρνήθηκε και τρίτη φορά, όταν του προσφέρθηκε βοήθεια από διερχόμενο εμπορικό πλοίο. Τελικά, παρά τις προσευχές, πνίγηκε. Στην άλλη ζωή πια, ευρισκόμενος ενώπιον του Θεού, τον ρώτησε: «Προσευχήθηκα με όλη μου την ψυχή. Γιατί δεν με έσωσες;». Με τον Θεό να απαντά: «Εκείνους που προσφέρθηκαν να σε βοηθήσουν, ποιος νομίζεις ότι τους έστειλε;».

Αυτό το ανέκδοτο ήταν μία από τις ύστατες προσπάθειες στελέχους της κυβέρνησης να πείσει τους μοναχούς που παραμένουν στη Μονή Σινά ότι θα πρέπει να κινηθούν για να διασφαλιστεί ότι η μονή θα συνεχίσει να υπάρχει μέσα σε ένα καθεστώς που θα εγγυάται τη λειτουργία της. «Στις δύσκολες ερωτήσεις όσον αφορά τις προοπτικές που διαμορφώνονται για τη μονή όσο παρατείνεται η εκκρεμότητα μιας συμφωνίας για την επόμενη μέρα, οι απαντήσεις είναι ότι “θα βοηθήσει ο Θεός”, “θα δώσει τη λύση η Αγία”», προσθέτει το ίδιο κυβερνητικό στέλεχος.

Το κουβάρι

Η ουσία είναι ότι το αδιέξοδο γύρω από τη Μονή Σινά παρατείνεται και αντί η κατάσταση να εξομαλυνθεί, όλο και περισσότερα προβλήματα αναφύονται. Είναι ενδεικτική η αντίδραση εκκλησιαστικού παράγοντος που διατηρεί σχέσεις με τη μονή, στην ερώτηση πώς θα ξεμπλέξει αυτό το κουβάρι: «Υπάρχει κουβάρι; Ενα χάος έχει διαμορφωθεί, ένα τέλμα με υπαιτιότητα της μονής και της επικράτησης προσωπικών αντιπαραθέσεων και σκοπιμοτήτων έναντι των σοβαρών ζητημάτων που πρέπει να απαντηθούν».

Στέλεχος της διοίκησης, με μακρά εμπειρία σε ανάλογα ζητήματα, που έχει σημαντική ενασχόληση και με όσα συνέβησαν στη Μονή Σινά, εξηγεί ότι η καθυστέρηση της Σιναϊτικής Κοινότητας να καταλήξει σε μια συμφωνία με την πλευρά της Αιγύπτου, ουσιαστικά ενισχύει την παγίωση όσων προβλέπει η δικαστική απόφαση του εφετείου, η οποία πυροδότησε την πολύμηνη κρίση πέρυσι τον Μάιο. Υπάρχει ένα πλαίσιο που είχε συμφωνηθεί ανάμεσα στις κυβερνήσεις των δύο πλευρών, αλλά αναθέτει την ευθύνη ολοκλήρωσης της συμφωνίας στα μέλη της κοινότητας. «Η δικαστική απόφαση υπάρχει, το νομικό πλαίσιο υπάρχει, το σχέδιο για αξιοποίηση εκτάσεων για τουριστική χρήση εξελίσσεται πλήρως. Για την πλευρά της Αιγύπτου δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα, ούτε λόγος να επισπεύδουν για κάτι», εξηγεί.

Στο δικαστικό μέτωπο γίνονται κινήσεις αμφίβολης αποτελεσματικότητας. Η μονή έχει προσφύγει στο ανώτατο δικαστήριο της Αιγύπτου, ζητώντας να ακυρωθεί η απόφαση του εφετείου. Η προσδοκία είναι, εφόσον γίνει δεκτή η προσφυγή, να κληθεί το εφετείο να επανεξετάσει από την αρχή την υπόθεση. Η αιγυπτιακή πλευρά απάντησε με δική της προσφυγή, που επίσης ζητεί να ακυρωθεί η απόφαση του εφετείου.

Ζητεί, όμως, να αναγνωριστεί η ισχύς της πρωτόδικης απόφασης, η οποία μεταξύ άλλων προβλέπει κατεδάφιση των κτισμάτων, που θεωρεί ότι είναι αυθαίρετα και καταβολή υψηλών αποζημιώσεων για παράνομη κατοχή ακινήτων. Σε μια πρόσθετη εξέλιξη, υπάρχει και νέα προσφυγή στα δικαστήρια της Ισμαηλίας, με την οποία ζητείται να υπαχθούν στο καθεστώς που αναγνώρισε η δικαστική απόφαση επιπλέον 17 ακίνητα, τα οποία δεν συμπεριλαμβάνονταν στην αρχική δικαστική διεκδίκηση.

Στα τρία

Απέναντι σε αυτές τις εξελίξεις, η Σιναϊτική Κοινότητα παραμένει βαθιά διχασμένη: οι 7-8 μοναχοί που βρίσκονται στο Σινά είναι χωρισμένοι σε δύο ομάδες, ενώ στην Αθήνα παραμένουν άλλοι τόσοι, οι οποίοι εγκατέλειψαν τη μονή μαζί με τον προηγούμενο Αρχιεπίσκοπο Δαμιανό, όταν εκείνος αποχώρησε και παραιτήθηκε ανοίγοντας τη διαδικασία διαδοχής, για να εκτονωθεί η κρίση. Εκκλησιαστική πηγή, εν πολλοίς εντοπίζει το πρόβλημα στη διαπίστωση ότι ο νέος Αρχιεπίσκοπος Σινά Συμεών «έχει μόνο τον εαυτό του», δεν επηρεάζει δηλαδή καμιά ομάδα μοναχών. Η ίδια πηγή προσθέτει ότι «Με τον τρόπο που χειρίζονται οι Σιναΐτες την εσωτερική διαμάχη, αρχίζει να προκαλείται θέμα και σε σχέση με την Εκκλησία της Ελλάδος».

Ειδικότερα, οι μοναχοί που παραμένουν στη μονή, επιμένουν, παρά τα όσα είχαν συμφωνηθεί κατά την αποχώρηση Δαμιανού, στην άρνηση να δεχθούν πίσω τους μοναχούς που είχαν φύγει και βρίσκονται στην Αθήνα. Αρνούνται, επίσης, να τους καταβάλουν το βοήθημα που προβλέπεται για τους πατέρες της μονής, ζητώντας αντ’ αυτού αποδείξεις για τις αγορές που κάνουν, ώστε να τους δίνουν τα χρήματα μετά. Πηγή πολύ κοντά στην αδελφότητα κάνει λόγο για «εξευτελιστική συμπεριφορά έναντι του προηγούμενου Αρχιεπισκόπου και των μοναχών που βρίσκονται μαζί του στην Αθήνα, παρά την αρχική δέσμευση για εξασφάλιση αξιοπρεπούς διαβίωσης στον ίδιο και στα μέλη της αδελφότητας». Η κατάσταση αυτή μεταφέρεται στην Εκκλησία της Ελλάδος, στην οποία ασκείται πίεση να υποδεχθεί στους κόλπους της τους συγκεκριμένους μοναχούς.

Την ίδια στιγμή, γύρω από τη μονή κινείται αρκετός κόσμος, με αμφίβολες προθέσεις και κίνητρα: δικηγόροι από την Ελλάδα, που εισηγούνται στους μοναχούς συχνά αντικρουόμενες στρατηγικές για τη δικαστική διαχείριση της υπόθεσης, ακόμα και επίκληση της Σαρίας έναντι του δικαστικού συστήματος της Αιγύπτου. Πρόσωπα με αμφιλεγόμενη εμπλοκή στο παρελθόν, που είχαν απομακρυνθεί από τη διαχείριση περιουσιακών στοιχείων της μονής γιατί λειτουργούσαν με κίνητρο το προσωπικό όφελος και τώρα επιδιώκουν να επανέλθουν, διεκδικώντας ρόλο στη διαχείριση των περιουσιακών στοιχείων.

Ο χρόνος εις βάρος μας

«Αυτό που δείχνει να μη γίνεται κατανοητό είναι ότι ο χρόνος πιέζει το μοναστήρι, όχι την αιγυπτιακή πλευρά», υπογραμμίζει κυβερνητική πηγή με άμεση εμπλοκή σε όλη τη διαδικασία διαπραγματεύσεων που προηγήθηκε. Από την Αθήνα σηκώνουν τα χέρια ψηλά, καθώς με την κατάσταση που έχει προκύψει, «δεν έχεις να μιλήσεις με κάποιον, “σφάζονται” μεταξύ τους με τρόπο αισχρό», προσθέτει η ίδια πηγή, παραπέμποντας σε απειλές για νέες μηνύσεις, σε κατηγορίες – καταγγελίες για υπεξαίρεση μεγάλων χρηματικών ποσών, που αν διατυπωθούν μεγαλοφώνως «θα εκπέμψουν μια καταστροφική εικόνα εντός και εκτός Ελλάδος».

Η ίδια πηγή, ως προς το τι μέλλει γενέσθαι, παραπέμπει στην αναφορά του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, ο οποίος στην τελετή ενθρόνισης του νέου Αρχιεπισκόπου κ. Συμεών είχε επισημάνει ότι «οι προσπάθειες της ελληνικής και της αιγυπτιακής πολιτείας έχουν ήδη ανοίξει τον δρόμο ώστε ο λατρευτικός χαρακτήρας της μονής να διατηρηθεί στο διηνεκές, το ίδιο και τα δικαιώματά της, όπως και η προστασία των μοναχών που την υπηρετούν». Είχε προσθέσει, όμως, ότι «οι συμφωνημένες κατευθύνσεις και αρχές ασφαλώς και θα τεθούν υπόψη της Σιναϊτικής Αδελφότητας, η οποία, Σεβασμιώτατε, θα έχει και τον τελικό λόγο». Ενας τελικός λόγος που δεν αρθρώνεται.