«Ξαφνικά, ενώ παρακολουθούσε τηλεόραση, της επιτέθηκε χρησιμοποιώντας δύο μεγάλα μαχαίρια», αναφέρεται στη σοκαριστική περιγραφή μιας πρόσφατης δολοφονίας στη Μαδρίτη. «Την άφησε με 67 μαχαιριές, πολλές στην καρδιά και στους πνεύμονες και άλλες στο πόδι, στον λαιμό και στο στομάχι. Στη συνέχεια καθάρισε το σώμα της, […] το μετέφερε στο υπνοδωμάτιο και κάλεσε την αστυνομία. Το ζευγάρι είχε έναν γιο και δύο κόρες. Ο δολοφόνος ήταν γνωστό στη γειτονιά πως την κακοποιούσε ψυχολογικά και ήταν παθολογικά ζηλιάρης. “Ηταν πάντα μαζί”, ανέφερε ένας γείτονας. “Και όταν δεν ήταν, εκείνος της φώναζε και απαιτούσε να μάθει πού είχε πάει”».

Πρόκειται για την Υπόθεση 078 στο Artrededor, μια ιστοσελίδα – εφαρμογή που εμφανίζει σε έναν εικονικό χάρτη το σημείο όπου σημειώνονται γυναικοκτονίες. Ενας δείκτης σηματοδοτεί κάθε περιοχή όπου μια γυναίκα δολοφονείται από σύντροφό της. Το κάθε έγκλημα συνοδεύεται από περιγραφή σε μορφή κειμένου και ήχου. Η Υπόθεση 078 αφορά μία από τις 157 γυναίκες που έχουν σκοτωθεί στην περιφέρεια της Μαδρίτης τα τελευταία 20 χρόνια.

«Θέλω όλοι να γνωρίζουν πού δολοφονήθηκε μια γυναίκα στη γειτονιά τους, ώστε να μπορούν να επισκεφθούν το σημείο και να μάθουν την ιστορία της», λέει η Χάνα Λέο, η οποία ανέπτυξε την εφαρμογή μαζί με την αδελφή της Ιζαμπελ. Στόχος τους είναι να ευαισθητοποιήσουν τον κόσμο για τις γυναικοκτονίες και για το γεγονός ότι «μπορεί να συμβούν ακριβώς εκεί που βρισκόμαστε, δίπλα μας». Οι δύο αδερφές πιστεύουν ότι μόνο μέσω της ενημέρωσης μπορεί να προληφθούν τέτοιες μορφές βίας.

Ενας σκληρός χάρτης

Σήμερα η Λέο βρίσκεται στη Μαδρίτη για να παρουσιάσει το πρότζεκτ. Στην εκδήλωση δίνουν το «παρών« πολλές γυναίκες. Αν και αρκετές από αυτές δηλώνουν πως δυσκολεύονται να επεξεργαστούν τα τραγικά συμβάντα που απεικονίζει ο χάρτης, η συζήτηση που γίνεται είναι ζωηρή. Πολλοί συμφωνούν στην ανάγκη να διδάσκονται και τα αγόρια και οι νεαροί άνδρες στο σχολείο και στο πανεπιστήμιο για τη βία κατά των γυναικών, ενώ ορισμένοι προσθέτουν πως είναι σημαντικό να μάθουν και πώς να αντιδρούν, όταν αισθανθούν θυμό.

Η Ισπανία θεωρείται πρότυπο στην Ε.Ε. για την αντιμετώπιση των γυναικοκτονιών. Το 2004 έγινε το πρώτο κράτος-μέλος που αναγνώρισε τη βία με έμφυλα κριτήρια ως συστημικό πρόβλημα και εισήγαγε αντίστοιχους νόμους και επιπλέον μέτρα. Εδώ και 20 χρόνια υπάρχουν διαθέσιμα λεπτομερή στατιστικά στοιχεία, με τους αριθμούς να παρουσιάζουν ελαφρά ύφεση. Το 2025 δολοφονήθηκαν στην Ισπανία 48 γυναίκες από άνδρες.

Υπάρχουν επίσης 461 εξειδικευμένα ποινικά δικαστήρια στη χώρα, τα οποία ασχολούνται αποκλειστικά με υποθέσεις βίας κατά των γυναικών.

Ωστόσο, τα κενά παραμένουν και προκαλούν κατακραυγή: Τον Ιανουάριο και τον Φεβρουάριο, έξι από τις δέκα γυναίκες που δολοφονήθηκαν είχαν προηγουμένως προβεί σε καταγγελίες στην αστυνομία.

«Μερικές φορές συνειδητοποιούμε ότι δεν φτάνουμε εγκαίρως και ότι τα μέτρα προστασίας δεν είναι πάντα αρκετά ευέλικτα και αποτελεσματικά», παραδέχθηκε η Ισπανίδα υπουργός Ισότητας, Ανα Ρεντόντο.

«Να μην τις ξεχάσουμε»

Κατά τη Λέο είναι πολύ σημαντικό να μην ξεχαστούν οι γυναίκες που έχασαν έτσι τη ζωή τους. Η ίδια θεωρεί πως το Artrededor είναι ένας τρόπος ευαισθητοποίησης και υποστήριξης όσων έχουν επηρεαστεί από τη βία. «Είναι το ίδιο που κάνουμε και για τα θύματα πολέμου», λέει η Λέο.