Τμήμα πυραύλου της SpaceX, βάρους περίπου τεσσάρων τόνων και με ταχύτητα άνω των 5.000 μιλίων την ώρα, αναμένεται να προσκρούσει στη Σελήνη τις επόμενες ώρες.

Το τμήμα αυτό προέρχεται πύραυλο Falcon 9 της SpaceX που περιφέρεται στο διάστημα από πέρυσι. Ο Falcon 9 εκτοξεύθηκε στις 15 Ιανουαρίου του 2025, μεταφέροντας δύο ρομποτικά εμπορικά σκάφη προσεδάφισης στη Σελήνη.

Αν και ο προωθητικός πύραυλος που χρησιμοποιείται κατά την εκτόξευση επέστρεψε στη Γη, το εν λόγω δεύτερο ή ανώτερο στάδιο χρησιμοποιήθηκε για την προώθηση των σκαφών προς τη Σελήνη και, μετά την ολοκλήρωση της αποστολής του, αφέθηκε να παραμείνει σε τροχιά.

Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η σύγκρουση δεν εγκυμονεί κινδύνους για τη Γη, αλλά θα δημιουργήσει έναν κρατήρα διαμέτρου περίπου 20 έως 30 μέτρων στην επιφάνεια της Σελήνης, σύμφωνα με προδημοσίευση επιστημονικής μελέτης στην οποία συμμετείχαν και ερευνητές της NASA.

Η πρόσκρουση δεν θα είναι ορατή με γυμνό μάτι από τη Γη και πιθανότατα θα είναι δύσκολο να εντοπιστεί ακόμη και μέσω τηλεσκοπίων.

«Αν φανταστείτε τη Σελήνη σαν ένα ρολόι, θα χτυπήσει περίπου εκεί όπου βρίσκεται το 10», δήλωσε ο Πολ Βίγκερτ, καθηγητής Αστρονομίας και Φυσικής στο Western University του Λονδίνου στο Οντάριο, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη. «Ομως εκείνη η περιοχή της Σελήνης φωτίζεται αυτή την περίοδο, επομένως η έντονη λάμψη της πρόσκρουσης θα εξασθενήσει από τη φωτεινότητα της ίδιας της Σελήνης», εξήγησε ο ίδιος.

Πρόσθεσε ακόμη, ότι το νέφος συντριμμιών που θα δημιουργηθεί από τον μακρύ κυλινδρικό πύραυλο ενδέχεται να φωτιστεί από το ηλιακό φως, επιτρέποντας στους ερευνητές να το παρατηρήσουν με τηλεσκόπια.

Ο πύραυλος Falcon 9 μετέφερε το σκάφος Blue Ghost της εταιρείας Firefly Aerospace με έδρα το Τέξας, καθώς και το σκάφος Resilience της ιαπωνικής Ispace. Το Blue Ghost προσεληνώθηκε με επιτυχία τον Μάρτιο του 2025, ενώ το Resilience απέτυχε να πραγματοποιήσει ασφαλή προσεδάφιση λίγους μήνες αργότερα.

Επιστημονική ευκαιρία

Ανεξάρτητοι αστρονόμοι χρησιμοποίησαν δημόσια διαθέσιμα δεδομένα για να παρακολουθήσουν την πορεία του ανώτερου σταδίου του Falcon 9 και να διαπιστώσουν ότι βρισκόταν σε τροχιά σύγκρουσης με τη Σελήνη, σύμφωνα με τη NASA.

Το Κέντρο Μελετών Αντικειμένων Κοντά στη Γη (Center for Near Earth Object Studies) της NASA, το οποίο παρακολουθεί τις τροχιές διαστημικών σωμάτων που ενδέχεται να συγκρουστούν με τη Γη —και σε σπάνιες περιπτώσεις με τη Σελήνη— επιβεβαίωσε επίσης την πορεία πρόσκρουσης.

«Δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος για τη Γη», ανέφερε η NASA σε ανακοίνωσή της. «Η NASA θα συνεχίσει να παρακολουθεί τον πύραυλο για εκπαιδευτικούς σκοπούς, καθώς και για να εξετάσει αργότερα το σημείο πρόσκρουσης για επιστημονικούς λόγους», σύμφωνα με την ανακοίνωση.

Δεν θα υπάρχει δυνατότητα ζωντανής παρακολούθησης από το ευρύ κοινό, όμως εικόνες αναμένεται να δημοσιοποιηθούν μετά την πρόσκρουση.

Προετοιμασία για μελλοντικές αποστολές

Οι επιστήμονες μπορούν να αξιοποιήσουν αυτό το σπάνιο γεγονός —την πρόσκρουση ενός ανθρώπινα κατασκευασμένου αντικειμένου στη Σελήνη— για να μελετήσουν καλύτερα τον φυσικό δορυφόρο της Γης και να προετοιμαστούν για την προστασία αστροναυτών και μελλοντικών υποδομών.

Η NASA σχεδιάζει να δημιουργήσει πιο μόνιμη ανθρώπινη παρουσία στη Σελήνη μέσω του προγράμματος Artemis. Ωστόσο, όσο αυξάνονται οι αποστολές προς τη Σελήνη, η διαχείριση των διαστημικών απορριμμάτων στη σεληνιακή τροχιά θα αποτελεί ολοένα μεγαλύτερη πρόκληση, καθώς η Σελήνη δεν διαθέτει προστατευτική ατμόσφαιρα όπως η Γη.

Το ανώτερο στάδιο του πυραύλου, βάρους περίπου 4.000 κιλών, αναμένεται να προσκρούσει κοντά στον κρατήρα Αϊνστάιν, σύμφωνα με τη μελέτη.

Η μελέτη, η οποία βρίσκεται υπό αξιολόγηση για δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό The Astrophysical Journal Letters, δημοσιοποιήθηκε εκ των προτέρων ώστε οι αστρονόμοι να μπορέσουν να προετοιμαστούν για την παρατήρηση του φαινομένου.

Η λάμψη της πρόσκρουσης, τη στιγμή που ο πύραυλος θα χτυπήσει τη σεληνιακή επιφάνεια με ταχύτητα περίπου 8.750 χιλιομέτρων την ώρα, θα διαρκέσει το πολύ ένα δευτερόλεπτο.

Το κορεατικό διαστημικό σκάφος Lunar Pathfinder Orbiter θα επιχειρήσει να καταγράψει εικόνες του ανώτερου σταδίου πριν από την πρόσκρουση, ενώ το Lunar Reconnaissance Orbiter της NASA θα εξετάσει στη συνέχεια το σημείο της σύγκρουσης.

Οι προσκρούσεις διαστημικών βράχων στη Σελήνη είναι συχνό φαινόμενο. Ωστόσο, συγκρούσεις τεχνητών αντικειμένων, όπως το ανώτερο στάδιο του Falcon 9, έχουν συμβεί ελάχιστες φορές.

Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι η εξερεύνηση της Σελήνης καθιστά αναγκαία την καλύτερη κατανόηση τέτοιων φαινομένων.

«Τα αντικείμενα αυτά είναι μικροί βράχοι που ταξιδεύουν με εξαιρετικά υψηλές ταχύτητες, σαν σφαίρες, επομένως θέλουμε να κατανοήσουμε αυτές τις διαδικασίες ώστε να εξαλείψουμε πιθανό κίνδυνο», δήλωσε ο Βίγκερτ.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι μια τέτοια πρόσκρουση μπορεί να εκτοξεύσει σεληνιακό υλικό σε απόσταση έως και 805 χιλιομέτρων από το σημείο σύγκρουσης. Εάν ένα αντίστοιχο γεγονός συνέβαινε τη στιγμή που αστροναύτες, βάσεις ή διαστημικά σκάφη βρίσκονταν εντός της περιοχής εκτόξευσης υλικών, το γεγονός θα συνιστούσε σοβαρή απειλή.

Με πληροφορίες από Reuters, CNN, BBC