Η ευρωπαϊκή εφαρμογή (app) επαλήθευσης ηλικίας, που παρουσιάστηκε την περασμένη Τρίτη ως ένα κρίσιμο εργαλείο για την προστασία των ανηλίκων στο διαδίκτυο, βρέθηκε σχεδόν αμέσως στο επίκεντρο αμφισβήτησης. Λίγες ώρες αφότου η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν διακήρυξε ότι είναι «έτοιμη» και ότι «δεν υπάρχουν πλέον δικαιολογίες» για τις πλατφόρμες να μην την υιοθετήσουν, ειδικοί κυβερνοασφάλειας υποστήριξαν δημόσια ότι μπορεί να παραβιαστεί μέσα σε λίγα λεπτά, προκαλώντας αμηχανία στις Βρυξέλλες και πυροδοτώντας νέα ερωτήματα για την αξιοπιστία του εγχειρήματος.

Αφορμή αποτέλεσε βίντεο, που ανάρτησε ο ειδικός κυβερνοασφάλειας Πωλ Μουρ στο οποίο υποστηρίζει ότι μπορεί να «χακάρει» την εφαρμογή σε λιγότερο από δύο λεπτά. Το βίντεο διαδόθηκε ευρέως, ενώ και άλλοι ειδικοί έκαναν λόγο για πρόσθετες ευπάθειες στον κώδικα-πρότυπο που δημοσίευσε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τον οποίο μπορούν να αξιοποιήσουν είτε τα κράτη-μέλη είτε ιδιώτες προγραμματιστές.

Η Κομισιόν επιχείρησε να διασκεδάσει τις εντυπώσεις διευκρινίζοντας ότι τα προβλήματα αφορούν παλαιότερη δοκιμαστική εκδοχή.

Όπως ανέφερε σήμερα ο αρμόδιος εκπρόσωπος Τομά Ρενιέ, «η Επιτροπή παρουσίασε την έκδοση που έχει ολοκληρωθεί σε τεχνικό επίπεδο», ωστόσο «όταν λέμε ότι είναι η τελική έκδοση, παραμένει ακόμη μια demo εκδοχή», καθώς η πλήρως ανεπτυγμένη εφαρμογή δεν έχει ακόμη διατεθεί στους πολίτες.

Ο ίδιος υπογράμμισε ότι ο κώδικας είναι ανοιχτού λογισμικού και έχει δημοσιευθεί στο GitHub «για λόγους διαφάνειας και ώστε η κοινότητα των προγραμματιστών να μπορεί να τον δοκιμάσει και να συμβάλει στη βελτίωσή του», προσθέτοντας ότι «θα ενημερώνεται συνεχώς μέχρι να προσφερθεί η τελική λύση».

Παράλληλα, αναγνώρισε ότι οι υπηρεσίες της Κομισιόν «εξετάζουν προσεκτικά τις καταγγελίες» και ότι «μια νέα, επικαιροποιημένη έκδοση θα αναρτηθεί άμεσα».

Στο ίδιο πνεύμα, η επικεφαλής εκπρόσωπος της Επιτροπής Πάουλα Πίνιο υπερασπίστηκε τη δήλωση της προέδρου, επιμένοντας ότι η εφαρμογή «είναι έτοιμη», διευκρινίζοντας όμως ότι «μπορεί πάντα να βελτιώνεται». Όπως σημείωσε, η δημοσιοποίηση του κώδικα επιτρέπει ακριβώς αυτή τη διαδικασία συνεχούς αναβάθμισης μέσω εξωτερικής αξιολόγησης.

Η Επιτροπή επιμένει ότι ο μακροπρόθεσμος στόχος είναι η δημιουργία ενός «ισχυρού και αξιόπιστου εργαλείου», το οποίο –όπως είπε ο Ρενιέ– «θα πληροί τα υψηλότερα πρότυπα προστασίας προσωπικών δεδομένων παγκοσμίως» και θα αποτελέσει «λύση που διασφαλίζει την ιδιωτικότητα των παιδιών».

Ύστερα από σχετικές «πιέσεις» αρκετών κρατών μελών όπως η Ελλάδα, η Γαλλία, η Ισπανία η Κομισιόν παρουσίασε την εν λόγω εφαρμογή στο πλαίσιο μιας συνολικής ευρωπαϊκής στρατηγικής για την ασφάλεια των ανηλίκων στο διαδίκτυο και φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως ψηφιακή «ασπίδα».

Θα επιτρέπει στους χρήστες να αποδεικνύουν την ηλικία τους όταν επιχειρούν να αποκτήσουν πρόσβαση σε περιεχόμενο με περιορισμούς, χωρίς να αποκαλύπτουν προσωπικά δεδομένα. Η διαδικασία θα θυμίζει την επίδειξη ταυτότητας για αγορά αλκοόλ, αλλά σε ψηφιακή μορφή.

Τεχνικά, η εφαρμογή θα μπορεί να ενεργοποιείται μέσω ταυτότητας ή διαβατηρίου, ενώ προβλέπεται και εναλλακτική λύση με QR code – για παράδειγμα μέσω σχολείων – για ανηλίκους που δεν διαθέτουν επίσημα έγγραφα. Θα είναι ανοιχτού κώδικα, συμβατή με διαφορετικές συσκευές και σχεδιασμένη ώστε να είναι ανώνυμη και μη ανιχνεύσιμη.

Η Κομισιόν αντλεί έμπνευση από το μοντέλο του ψηφιακού πιστοποιητικού της πανδημίας, επιδιώκοντας ταχύτητα ανάπτυξης και διαλειτουργικότητα. Όπως υπενθύμισε η φον ντερ Λάιεν, το σύστημα του Covid αναπτύχθηκε σε λίγους μήνες και χρησιμοποιήθηκε διεθνώς, ένα παράδειγμα που η Επιτροπή φιλοδοξεί να επαναλάβει.

Παρά τις διαβεβαιώσεις, πάντως, προς το παρόν, το ερώτημα εαν η εφαρμογή είναι πράγματι «έτοιμη» παραμένει ανοιχτό.