Γράφει ο Βασίλης Κωστούλας
Ο Γκάντι Αϊζενκοτ εμφανίζεται σε αρκετές δημοσκοπήσεις μπροστά από τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, στην τελική ευθεία για τις σημερινές εκλογές στο Ισραήλ. Ομως δεν προκύπτει η δυνατότητα σχηματισμού κυβέρνησης.
Ενα από τα σενάρια θέλει τον αρχηγό του κόμματος Yashar να κερδίζει τις εκλογές, όμως ο Νετανιάχου να σχηματίζει παρ’ όλα αυτά κυβέρνηση
Παραδόξως, τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου και οι διαδοχικές στρατιωτικές εκστρατείες που πυροδότησαν δεν φαίνεται να ανατρέπουν δραστικά τις εκλογικές ισορροπίες, οι οποίες κατατείνουν σε μια αμφίρροπη αναμέτρηση στις κάλπες.
Ενδεικτικό είναι το σενάριο που θέλει το κόμμα Νετανιάχου να καταλαμβάνει τη δεύτερη θέση και να σχηματίζει παρ’ όλα αυτά κυβέρνηση. Η διασφάλιση επαρκών κυβερνητικών εταίρων είναι ίσως πιο σημαντική από την πρωτιά στο εκλογικό σύστημα του Ισραήλ.
Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα του 2021, όταν ηγήθηκε του κυβερνητικού συνασπισμού κόμμα που κατέλαβε μόλις 7 έδρες (η «Γιαμίνα» του Ναφτάλι Μπένετ). Απαιτούνται συνολικά 61 έδρες για την εξασφάλιση της πλειοψηφίας στη Βουλή των 120 εδρών.
Αν υποθέσουμε ότι οι εκλογές αυτές έχουν χαρακτήρα δημοψηφίσματος για τον Μπέντζαμιν Νετανιάχου, έχει αξία να διερευνήσει κανείς σε ποιους ψηφοφόρους στοχεύει ο Ισραηλινός πρωθυπουργός στην τελική ευθεία πριν από τις κάλπες.
«Στην εκλογική του βάση, δηλαδή στο 40%-43% της ισραηλινής κοινωνίας, το οποίο ψηφίζει κάποιο από τα κόμματα του κυβερνητικού συνασπισμού. Οι αποφάσεις και τοποθετήσεις του δεν έχουν σχεδιαστεί για να προσελκύσουν τις πιο μετριοπαθείς τάσεις της Δεξιάς – απευθύνεται εξαιρετικά άμεσα στα πολύ δεξιά του πολιτικού ακροατηρίου του. Κι αυτό, διότι “διαβάζει” τις ίδιες δημοσκοπήσεις με εμάς: το μπλοκ του έχει καθηλωθεί, δηλαδή δεν καταφέρνει να ξεπεράσει το ανώτατο όριο υποστήριξης, το οποίο βρίσκεται κάπου γύρω στο 45%. Ως αποτέλεσμα, επιχειρεί να κινητοποιήσει στον μέγιστο δυνατό βαθμό όλους τους ψηφοφόρους που αποτελούν τον σκληρό πυρήνα της εκλογικής βάσης του. Αυτό το βλέπουμε στα ακραία θέματα που αναδεικνύει, στις επιθέσεις του εναντίον της αντιπολίτευσης και στο γεγονός ότι προβάλλει ακραία πρόσωπα από το ψηφοδέλτιο του κόμματος», τονίζει στην «Κ» η Ντάλια Σάιντλιν, εξειδικευμένη ερευνήτρια σε θέματα κοινής γνώμης, πολιτική αναλύτρια και στρατηγική σύμβουλος.
Ενας από τους παράγοντες που κυριαρχούν στην προεκλογική συζήτηση είναι η αναμέτρηση με το Ιράν.
- Από τη μία πλευρά, ο Νετανιάχου πιστώνεται ότι κατάφερε να πείσει τις ΗΠΑ να συμπαραταχθούν στις επιθέσεις που στόχευσαν την Τεχεράνη.
- Από την άλλη, χρεώνεται ότι δεν παρέδωσε αυτό που πραγματικά υποσχέθηκε: μια ολοκληρωτική νίκη εις βάρος του ιρανικού καθεστώτος.
Τελικά, η επίδραση του παράγοντα Ιράν περιορίζεται εντός των εκλογικών ορίων που προϋπήρχαν για τον Ισραηλινό πρωθυπουργό, χωρίς να προκαλεί μετακινήσεις ψηφοφόρων από το ένα μπλοκ στο άλλο.
Ετσι εξηγείται εμμέσως και ο βαθμός της πρόκλησης για τον βασικό αντίπαλο του Νετανιάχου. «Ο Γκάντι Αϊζενκοτ, εφόσον επικρατήσει, ενδέχεται να καταλήξει στον σχηματισμό κυβέρνησης μειοψηφίας (σ.σ. θα μπορούσε να αποσπάσει την κοινοβουλευτική στήριξη για τον σχηματισμό κυβέρνησης μειοψηφίας και στη συνέχεια να διαπραγματευθεί με κάποιο κόμμα τη συμμετοχή στην κυβέρνηση ή απλώς την κοινοβουλευτική στήριξη στα κυβερνητικά νομοσχέδια). Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο, κάποιο από τα υπερορθόδοξα εβραϊκά κόμματα θα μπορούσε να επιδιώξει τη συμμετοχή του στον κυβερνητικό συνασπισμό, προσφέροντας ορισμένες παραχωρήσεις. Ανεξάρτητα από το αν ένα τέτοιο σενάριο θα είναι στο τέλος της ημέρας εφικτό, είναι μάλλον ευκολότερο από τη συμμετοχή ενός αραβικού κόμματος στην κυβέρνηση, καθώς αρκετοί από τους δυνητικούς κυβερνητικούς εταίρους του Αϊζενκοτ έχουν δηλώσει ότι δεν θα συμμετείχαν στο σχήμα, εάν συμμετείχαν σε αυτό αραβικά κόμματα», υπογραμμίζει στην «Κ» η Ταμάρ Χέρμαν, ανώτερη ερευνήτρια στο Ινστιτούτο Δημοκρατίας του Ισραήλ, ακαδημαϊκή διευθύντρια στο Κέντρο Ερευνας Κοινής Γνώμης και Δημόσιας Πολιτικής «Viterbi Family».
Κατά τη γνώμη της, τα γεγονότα της 7ης Οκτωβρίου 2023 στην πραγματικότητα ώθησαν τους Ισραηλινούς να περιχαρακωθούν ακόμη περισσότερο στα πολιτικά στρατόπεδα στα οποία εξαρχής ανήκαν. Στο πλαίσιο αυτό, δεν φαίνεται να ανατρέπουν τα εκλογικά δεδομένα τα δημοσιεύματα που υποστήριξαν ότι ο Νετανιάχου είχε προειδοποιηθεί πριν από την 7η Οκτωβρίου για την επίθεση της Χαμάς. Οι υποστηρικτές του είτε θεωρούν ανακριβείς τις αντίστοιχες αποκαλύψεις είτε επιρρίπτουν τις ευθύνες στον μηχανισμό ασφαλείας και όχι στον ίδιο τον Ισραηλινό πρωθυπουργό.
Δεδομένης της ευρείας συναίνεσης της ισραηλινής κοινωνίας απέναντι στις απειλές για την εθνική της ασφάλεια, δηλαδή στα διακυβεύματα της εξωτερικής πολιτικής, οι εκλογές της 27ης Οκτωβρίου θα επικεντρωθούν στα εσωτερικής φύσης ζητήματα που απασχολούν τους ψηφοφόρους.
Τι ισχύει για τη δημόσια στήριξη του Ντόναλντ Τραμπ στον Νετανιάχου; Αναμφίβολα, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός τείνει να την παρουσιάζει ως μια σημαντική ενίσχυση της θέσης του. Δεν φαίνεται όμως να έχει προκαλέσει κάποια ουσιαστική μεταβολή στις δημοσκοπήσεις.
Οπως εύστοχα δήλωσε στην «Κ» η Ντάλια Σάιντλιν, «έχουν συμβεί τόσο πολλά πράγματα μέσα σε όλο αυτό το διάστημα –τα οποία θα μπορούσαν να λειτουργήσουν είτε θετικά είτε αρνητικά για τον Νετανιάχου– ώστε δεν μπορεί πραγματικά να επιφέρει κάποια ανατροπή ένα ακόμη σύντομο βίντεο ή μια ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου».
