Ανεξάρτητο ίδρυμα για την αντιμετώπιση των ανά τον κόσμο συγκρούσεων, το Αμερικανικό Ινστιτούτο για την Ειρήνη, ιδρύθηκε το 1984 με πρωτοβουλία του τότε προέδρου Ρόναλντ Ρέιγκαν, με έδρα την Ουάσιγκτον και χρηματοδότηση από το Κογκρέσο. Στο πλαίσιο των δραστικών περικοπών στις (μη στρατιωτικές) κρατικές δαπάνες, που προώθησε στην αρχή της δεύτερης προεδρίας του, ο Ντόναλντ Τραμπ ήθελε αρχικά να το κλείσει. Συμβιβάστηκε όμως με την ιδέα να το κρατήσει σε λειτουργία, αφού έβαλε δικούς του ανθρώπους στη διοίκηση και επέβαλε μια αλλαγή στην επιγραφή της πρόσοψης: «Ινστιτούτο Ειρήνης Ντόναλντ Τζέι Τραμπ».

Αυτό το ίδρυμα διάλεξε ο Αμερικανός πρόεδρος για τα χθεσινά εγκαίνια του πνευματικού του παιδιού, που ακούει στο όνομα Συμβούλιο Ειρήνης. Ο νέος θεσμός δημιουργήθηκε με την απόφαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, τον περασμένο Οκτώβριο, που ενέκρινε το σχέδιο Τραμπ για την εκεχειρία στη Γάζα. Αποστολή του υποτίθεται ότι ήταν η επίβλεψη και η εφαρμογή της συμφωνίας κατάπαυσης του πυρός, η διανομή ανθρωπιστικής βοήθειας στους Παλαιστινίους, η προσωρινή διοίκηση και η ανοικοδόμηση της κατεστραμμένης Λωρίδας.

Στην πορεία, όμως, ο Αμερικανός πρόεδρος προσπάθησε να δώσει στο εν λόγω Συμβούλιο ευρύτερο χαρακτήρα παρέμβασης σε όλες τις διεθνείς συγκρούσεις, σε ανταγωνισμό με τα Ηνωμένα Εθνη. Το γεγονός αυτό εξηγεί την απουσία των τεσσάρων από τα πέντε μόνιμα μέλη του Συμβουλίου Ασφαλείας (Γαλλία, Βρετανία, Ρωσία, Κίνα) και των περισσότερων ευρωπαϊκών κρατών από τη χθεσινή τελετή, που θύμιζε κάποιες φορές εγκαίνια ιδιωτικής λέσχης του Τραμπ.

«Σας αρέσει η μουσική;»

«Αρέσει σε όλους η μουσική;» ρώτησε ο οικοδεσπότης τους παρευρισκομένους, ενώ από τα μεγάφωνα ακούγονταν αγαπημένα του τραγούδια του Ελβις Πρίσλεϊ και του Τζέιμς Μπράουν. Ακολούθησε η «οικογενειακή φωτογραφία» της συνάντησης, με τον Ισραηλινό υπουργό Εξωτερικών Γκίντεον Σάαρ να στέκεται δίπλα στον πρωθυπουργό του Κατάρ, σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Αμπντελραχμάν αλ Θάνι.

«Η ειρήνη είναι μια λέξη που λέγεται εύκολα, αλλά δύσκολα υλοποιείται», είπε ο Τραμπ στην εναρκτήρια ομιλία του, για να επιβεβαιώσει πολύ γρήγορα τον εαυτό του, προειδοποιώντας το Ιράν ότι θα του συμβούν «άσχημα πράγματα» αν δεν επιτευχθεί συμφωνία με τους όρους της Ουάσιγκτον. Στη συνέχεια χαιρέτισε προσωπικά τους πιο αγαπημένους του από όσους ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμά του: τον πρωθυπουργό της Ουγγαρίας Βίκτορ Ορμπαν, τον πρόεδρο της Αργεντινής Χαβιέρ Μιλέι και τον πρόεδρο της FIFA Τζιάνι Ινφαντίνο. Ο τελευταίος του απένειμε πρόσφατα το νεοπαγές «Βραβείο Ειρήνης» της διεθνούς ποδοσφαιρικής ομοσπονδίας για να τον παρηγορήσει που δεν πήρε το Νομπέλ, αν και δεν ήταν σαφές πώς συνδέονταν όλα αυτά με το μέλλον της Γάζας.

Γύρω στα 20 από τα 193 κράτη-μέλη του ΟΗΕ είχαν δηλώσει συμμετοχή στο Συμβούλιο Ειρήνης, αν και στη χθεσινή τελετή εκπροσωπήθηκαν 47 χώρες και διεθνείς ενώσεις, πολλές από αυτές με την ιδιότητα του παρατηρητή. Σ’ αυτή την κατηγορία υπάγεται και η Κομισιόν, που έστειλε παρατηρήτρια την Ντούπραβκα Σούιτσα, επίτροπο για θέματα Μεσογείου. Η Γαλλία αντέδρασε έντονα, με το υπουργείο Εξωτερικών να επιπλήττει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για υπέρβαση των αρμοδιοτήτων της, τονίζοντας ότι «πολλές χώρες της Ενωσης αμφισβητούν την αξιοπιστία της πρωτοβουλίας (του Τραμπ), που φαίνεται ότι επιδιώκει να αντικαταστήσει τα Ηνωμένα Εθνη».

Επτά δισ. δολάρια

Στην ομιλία του ο Αμερικανός πρόεδρος ανακοίνωσε ότι εννέα από τις χώρες-μέλη του Συμβουλίου Ειρήνης (Καζακστάν, Αζερμπαϊτζάν, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Μαρόκο, Μπαχρέιν, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Ουζμπεκιστάν και Κουβέιτ) συνεισέφεραν αθροιστικά επτά δισ. δολάρια για την ανοικοδόμηση της Γάζας. Το ποσό αυτό αντιπροσωπεύει το ένα δέκατο των αναγκαίων, σύμφωνα με τις εκτιμήσεις του ΟΗΕ, κονδυλίων για την ανοικοδόμηση της κατεστραμμένης από τους ισραηλινούς βομβαρδισμούς παλαιστινιακής Λωρίδας.

Από την πλευρά του ο υποστράτηγος Τζάσπερ Τζέφρις, που έχει οριστεί διοικητής τής υπό δημιουργία Διεθνούς Δύναμης Σταθεροποίησης (ISF) της Γάζας, ανακοίνωσε ότι πέντε χώρες έχουν μέχρι στιγμής δηλώσει ότι θα στείλουν στρατεύματα για τη στελέχωση της δύναμης: Ινδονησία, Μαρόκο, Καζακστάν, Κόσοβο και Αλβανία. Επιπλέον, Αίγυπτος και Ιορδανία έχουν δεσμευτεί να εκπαιδεύσουν μια νέα παλαιστινιακή αστυνομία, που θα αναλάβει τη διασφάλιση της τάξης στη Λωρίδα, χωρίς να ελέγχεται από τη Χαμάς.

Η ακριβής αποστολή και οι κανόνες λειτουργίας της ISF δεν έχουν ακόμη διευκρινιστεί, πράγμα που αποτελεί μια από τις βασικές εκκρεμότητες της προσπάθειας για ειρήνευση. Η Χαμάς και άλλες ένοπλες παλαιστινιακές οργανώσεις έχουν δηλώσει ότι θα δεχθούν να αφοπλιστούν μόνον εφόσον θα έχει αποχωρήσει το σύνολο των Ισραηλινών στρατιωτών από τη Λωρίδα και θα έχει δημιουργηθεί βιώσιμο παλαιστινιακό κράτος σε Γάζα, Δυτική Οχθη και Ανατολική Ιερουσαλήμ. Η Ινδονησία, η πρώτη χώρα που δεσμεύτηκε να στείλει 8.000 στρατιώτες στην ISF, κατέστησε σαφές ότι δεν εννοεί να επιβάλει τον βίαιο αφοπλισμό της Χαμάς και να εμπλακεί σε στρατιωτική αντιπαράθεση με την οργάνωση, που συνεχίζει να έχει το πάνω χέρι στη Γάζα.