Ένα μήνα σχεδόν μετά τον εντοπισμό του πρώτου κρούσματος αφθώδους πυρετού στις ελεύθερες περιοχές της Κύπρου και υπό τον φόβο να μην εξαπλωθεί εκτός της επαρχίας Λάρνακας, όπου έχουν ήδη μολυνθεί 38 μονάδες, επιστήμονες και Κτηνιατρικές Υπηρεσίες, έδωσαν τις δικές τους απαντήσεις για τα ερωτήματα που δημιουργούνται το τελευταίο διάστημα γύρω από τον ιό.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης υπήρξε ένταση για το κόστος των θανατώσεων με τους κτηνοτρόφους να εκφράζουν την ανησυχία τους για την επόμενη ημέρα, αλλά και σύγχυση για τις ευελιξίες που θα ζητήσει η χώρα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Στη δική της τοποθέτηση, στο πλαίσιο της δημοσιογραφικής διάσκεψης, η Υπουργός Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου, ενημέρωσε πως συστάθηκε Συμβουλευτική Επιδημιολογική Ομάδα για τον αφθώδη πυρετό, με τη συμμετοχή επτά επιστημόνων.

«Επιδημιολογικά απαραίτητο το μέτρο της θανάτωσης»

Από επιδημιολογικής πλευράς το μέτρο της θανάτωσης είναι απαραίτητο, τόνισε η Ανώτερη Λειτουργός των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών, Σωτηρία Γεωργιάδου. Αναφερθείσα στην Ευρωπαϊκή Νομοθεσία, σημείωσε πως αυτή είναι αυστηρή λόγω της εξαιρετικά υψηλής μεταδοτικότητας του ιού και προβλέπει υποχρεωτική θανάτωση όλων των ζώων σε μολυσμένες εγκαταστάσεις, αυστηρούς περιορισμούς στις μετακινήσεις και συγκεκριμένες διαδικασίες υγειονομικής ταφής ή καύσης των ζώων.

«Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επιλέξει τη θανάτωση των ζώων στις μολυσμένες μονάδες, η οποία οδηγεί σε ταχύτερη αναχαίτιση της ασθένειας με μικρότερες μακροπρόθεσμες επιπτώσεις. Οι επιλογές που εφαρμόζονται σε κάποιες άλλες χώρες, δηλαδή ο εμβολιασμός με διατήρηση μολυσμένων αλλά ασυμπτωματικών ζώων, έχει αποδειχθεί ότι οδηγεί στη γεωγραφική εξάπλωση του ιού και μακροπρόθεσμα σε μείωση της αναπαραγωγικής ικανότητας και της παραγωγής των ζώων σε ποσοστό 25-50%, καθώς και σε επιπτώσεις στο εμπόριο».

Η θανάτωση των ζώων δεν είναι καθόλου εύκολη, είπε η κ. Γεωργιάδου, τονίζοντας πως η ψυχική και η πρακτική δύναμη που χρειάζεται αλλά και η τεχνογνωσία είναι πλέον σε άλλο επίπεδο. «Είναι ψυχοφθόρο και επώδυνο».

Προεκλογική περίοδος και εκμετάλλευση του θέματος

«Δεν γινόμαστε Κτηνίατροι για να σκοτώνουμε τα ζώα αλλά για να τα θεραπεύουμε», ανέφερε ο Πρόεδρος του Παγκύπριου Κτηνιατρικού Συλλόγου, Δημήτρης Επαμεινώνδας. «Κανείς δεν είναι χαρούμενος με αυτό που κάνει αλλά είμαστε υποχρεωμένοι με βάση τη νομοθεσία».

Σύμφωνα με τον κ. Επαμεινώνδα, εάν δεν γίνει συμμόρφωση με τους κανόνες θα έχουμε σοβαρότατες κυρώσεις σαν χώρα, στην οικονομία, στην κτηνοτροφία και «τα πράγματα δεν θα είναι καλά». Όπως είπε, καταβάλλεται προσπάθεια για να γίνει το γρηγορότερο δυνατό ο εμβολιασμός, ώστε να δημιουργηθεί η επαρκή ανοσία στα ζώα, ενώ επεσήμανε πως αναμένονται οι αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ώστε να προχωρήσουν στο επόμενο στάδιο. Παράλληλα, σημείωσε πως, το καλοκαίρι ο ιός δεν επιβιώνει τόσο εύκολα, ενώ οι χειμερινοί μήνες τον ευνοούν.

Σχολιάζοντας και το πολιτικό κομμάτι, είπε πως, βρισκόμαστε σε μια περίοδο προεκλογική, όπου οποιοδήποτε θέμα χρήζει κάποιας εκμετάλλευσης, στέλνοντας μήνυμα προς τον πολιτικό κόσμο, πως αυτό πρέπει να σταματήσει.

Πονούμε και το ζώο και τον κτηνοτρόφο, σημείωσε στη δική του τοποθέτηση ο Εκπρόσωπος της ακαδημαϊκής κοινότητας, Καθηγητής ΤΕΠΑΚ, δρ Δημήτρης Τσάλτας. Την ίδια ώρα, τόνισε πως πρέπει όλοι και πολύ περισσότερο οι πολιτικοί, να είναι προσεκτικοί στις τοποθετήσεις τους. «Έχουμε ανθρώπους μπροστά μας, πέραν από τα ζώα, περνάνε πάρα πολύ δύσκολα. Είναι επιστήμονες, τεχνικό προσωπικό, εργατικό προσωπικό που δουλεύει. Οι συνθήκες σας διαβεβαιώνω δεν είναι οι καλύτερες για να κάνεις την ευθανασία των ζώων».

Ο κ. Τσάλτας εξέφρασε επίσης τον προβληματισμό του για τη συνάθροιση κτηνοτρόφων στη διαμαρτυρία της περασμένης Τετάρτης, στη Λάρνακα. «Οι χαιρετούρες, τα φιλιά και οι αγκαλιές χθες που είχανε καιρό να βρεθούνε, από μια φάρμα μολυσμένη μπορεί να πήγανε σε μια άλλη φάρμα».

Οι αποφάσεις σε μια κρίση είναι πάντα δύσκολες και έχουν συνέπειες, ανέφερε ο λοιμωξιολόγος του Υπουργείου Υγείας, Δρ. Κώστας Κωνσταντίνου, τονίζοντας πως, στο τέλος εφαρμόζονται εκείνες που έχουν τις λιγότερες δυνατές συνέπειες, βασισμένες στα διαθέσιμα επιστημονικά δεδομένα. «Δεν λαμβάνονται αποφάσεις εν βρασμώ ψυχής ούτε επειδή κάποιος απλά αποφάσισε κάτι».

Την ίδια ώρα είπε πως, το Υπουργείο Υγείας μέσω των υπηρεσιών ψυχικής υγείας σε συνεργασία με τον ΟΚΥπΥ έχει εφαρμόσει από την αρχή έναν μηχανισμό ψυχολογικής υποστήριξης για όσους το έχουν ανάγκη.

Ο Δρ. Κωνσταντίνου ανέφερε επίσης πως, χρειάζεται να παρθούν κάποια σκληρά μέτρα στην αρχή που έχουν σημαντικό ηθικό και οικονομικό κόστος, ωστόσο μακροπρόθεσμα το οικονομικό κόστος είναι λιγότερο όπως και το κοινωνικό κόστος. Σύμφωνα με τον Δρ.Κωνσταντίνου, η στρατηγική του μαζικού εμβολιασμού και τη μη θανάτωση θα οδηγήσει σε μια αργή, συνεχόμενη παραμονή του ιού και επέκταση της επιδημίας, γιατί όπως εξήγησε, τα μέτρα, τα σκληρά που λαμβάνονται, είναι στις αρχικές φάσεις για να τελειώσεις γρήγορα.

«Αν δεν τελειώσεις γρήγορα, τα μέτρα χάνουν». Μπορεί, όπως είπε, να σωθούν τα ζώα τώρα και έπειτα ο κτηνοτρόφος να τα θανατώσει γιατί η παραγωγή θα είναι τόσο χαμηλή που να μην του προσφέρει το κέρδος που χρειάζεται

Σύγχυση για το αίτημα για τη μη θαν΄΄ατωση ζώων

Σύγχυση για το ποια μέτρα πρέπει να τεθούν σε εφαρμογή για τον περιορισμό του ιού εξέφρασε ο Πρόεδρος του Παναγροτικού, Κυριάκος Καϊλας, με τον ίδιο να σημειώνει πως, αυτό που αντιλαμβάνεται ο ίδιος αυτό που θα ζητήσει ο Πρόεδρος (τη μη θανάτωσης υγιών ζώων), είναι κάτι το οποίο δεν θα φέρει αποτέλεσμα. «Αν έτσι έχουν τα πράγματα κακώς θα το ζητήσουμε».

Απαντώντας η Ανώτερη Λειτουργός των Κτηνιατρικών Υπηρεσιών σημείωσε πως, το ιικό φορτίο μειώνεται ταυτόχρονα με θανατώσεις και γίνεται περιορισμός με εμβολιασμό. «Δεν μπορείς μόνο με το εμβόλιο να κρατήσεις τον ιικό φορτίο».

Όπως εξήγησε η κ. Γεωργιάδου, χωρίς τις θανατώσεις, μόνο με τους εμβολιασμούς, το ιικό φορτίο δεν μειώνεται. Από τη στιγμή που το ιικό φορτίο υπάρχει και ο ιός κυκλοφορεί στη χώρα, τότε μπαίνουμε στην κατηγορία μιας τρίτης χώρας που εμβολιάζει τα ζώα της για να ζήσει με όλες τις επιπτώσεις.

Με τον κ. Καϊλά να παίρνει ξανά τον λόγο, θέτοντας το ερώτημα για πιο λόγο να ζητήσουμε εξαίρεση για θανάτωση μόνο των ζώων που έχουν την ασθένεια.

Στόχος, είπε η κ. Γεωργιάδου, είναι να μην εξαπλωθεί η μόλυνση σε άλλες περιοχές, μέχρι να εμβολιαστούν όλα τα ζώα. Την ίδια ώρα εξέφρασε την άποψη πως τα μέτρα για περιορισμός, δεν εφαρμόζονται. «Είναι πάρα πολύ δύσκολο, θέλει συνεργασία, θέλει συντονισμό, θέλει υπακοή στα περιοριστικά μέτρα και τα μέτρα βιοασφάλειας που λυπάμαι να πω ότι δεν εφαρμόζονται και πλέον πέφτουμε σε θέμα προσωπικής ευθύνης του καθενός».

Να πούμε πάντως πως μέχρι στιγμής, παραμένει άγνωστο εάν ο Πρόεδρος, μίλησε με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, για να της μεταφέρει το αίτημα των κτηνοτρόφων για τη μη θανάτωση των ζώων που δεν έχουν νοσήσει.

Αγωνία των επηρεαζόμενων

Έντονος ήταν στην τοποθέτησή του Κτηνοτρόφος, ζητώντας αριθμούς. «Πόσα εκατομμύρια θα χάσουμε αν προχωρήσουμε με μαζικό εμβολιασμό και μη θανάτωση αν πάμε με μαζικό εμβολιασμό και πόσα με τη θανάτωση».

Απαντώντας στην ερώτηση του, η κ. Γεωργιάδου είπε πως, αυτή τη στιγμή δεν μπορεί να δοθεί ο αριθμός σε εκατομμύρια.

«Μέχρι να παρθεί η απόφαση πρέπει να θανατωθούν όλα τα ζώα, δεν έχει καταμετρηθεί τίποτα αυτό μας λέτε», είπε κτηνοτρόφος, με την κ. Γεωργιάδου να απαντά πως, «δεν είπα πως δεν έχει καταμετρηθεί τίποτα, αυτή τη στιγμή δεν έχω ολοκληρωμένους αριθμούς». Εκείνη τη στιγμή υπήρξε ένταση στην αίθουσα, με τους κτηνοτρόφους να ζητούν αριθμούς. «Γιατί δεν παγοποιείται τις θανατώσεις».

«Δεν θέλουμε να πάμε απέναντι από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή», είπε η Υπουργός Γεωργίας

Δεν θέλουμε να πάμε απέναντι από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τόνισε η Υπουργός Γεωργίας, Μαρία Παναγιώτου. Σύμφωνα με την ίδια, δεν είναι θέμα σε νούμερα κόστους, είναι πολύ μεγαλύτερες οι επιπτώσεις. «Θέλουμε σε οτιδήποτε πορευτούμε να είμαστε μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, διότι αυτό θα έχει συγκεκριμένο όφελος».

Όπως είπε η κ. Παναγιώτου, στόχος είναι μέσα από τις τεκμηριώσεις που έχουμε, να ζητήσουμε κάποιες ευελιξίες. «Βάζουμε στο τραπέζι τις ιδιαιτερότητες, μαζί και με τα επιστημονικά μας δεδομένα και τις επιστημονικές μας εισηγήσεις. Το θέμα είναι να βρούμε μια λύση μαζί με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, που να μπορέσει να έχει ένα θετικό πρόσημο και για τη κτηνοτροφία μας και για ολόκληρο τον κλάδο». Μέχρι αύριο, όπως είπε, θα είναι εδώ ο Ευρωπαίος Επίτροπος, μπορεί να μας διαφωτίσει και ο ίδιος για το ποια είναι η θέση της Επιτροπής.

Γιατί δεν ξεκίνησαν οι εμβολιασμοί όταν εντοπίστηκε κρούσμα στα κατεχόμενα

Σε ερώτηση, εάν μετά τον εντοπισμό του κρούσματος στα κατεχόμενα θα μπορούσε να γίνουν εμβολιασμοί πριν τον εντοπισμό κρουσμάτων στις ελεύθερες περιοχές, η κ. Σωτηριάδου σημείωσε πως, σύμφωνα με τον κανονισμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κανένα κράτος μέλος δεν μπορεί να προβεί σε προληπτικό εμβολιασμό όταν είναι χώρα ελεύθερη από το νόσημα. «Η Κύπρος διατήρησε αυτό το καθεστώς μέχρι τον Φεβρουάριο, που δηλώθηκε το πρώτο μας κρούσμα. Η έναρξη εμβολιασμών σε μια χώρα χωρίς κρούσμα σημαίνει αυτόματα την απώλεια του εξαγωγικού καθεστώτος».

Οι επιστήμονες έκαναν λόγο για ιδιάζουσα κατάσταση, η οποία επικρατεί στη χώρα μας. Όπως εξήγησε ο κ. Επαμεινώνδας, από τη στιγμή που το κεκτημένο δεν εφαρμόζεται στις κατεχόμενες περιοχές, έχουμε δύο διαφορετικά καθεστώτα. Εφαρμόζουμε, συνέχισε την Ευρωπαϊκή νομοθεσία στις ελεύθερες περιοχές, ενώ στις κατεχόμενες περιοχές αυτό αναστέλλεται. «Δεν μπορούσαμε να ελέγξουμε αν όντως μας έλεγαν αλήθεια, αν όντως υπήρχε αφθώδης πυρετός, τι εμβόλιο έβαλαν. Είναι κάτι που δεν μπορούμε να ελέγξουμε».

Ζήτησαν παραίτηση της Υπουργού Γεωργίας οι Βουλευτές

Την παραίτηση της Υπουργού Γεωργίας ζήτησαν οι βουλευτές κατά τη διάρκειας της Ολομέλειας.

Οι βουλευτές και κυρίως από τα κόμματα του ΔΗΣΥ και του ΑΚΕΛ, άσκησαν κριτική κατά της κ. Παναγιώτου και επέκριναν τους χειρισμούς της για τον αφθώδη πυρετό, αλλά και για το υδατικό και για τις πυρκαγιές του περασμένου καλοκαιριού.

Μάλιστα κάποιοι βουλευτές κάλεσαν τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας να την παύσει, ενώ από πλευράς ΔΗΣΥ επικρίθηκε έντονα η απάντηση του Προέδρου Χριστοδουλίδη την Τετάρτη σε ερώτηση για την τοποθέτηση του κόμματος για παραίτηση και επίσης η τοποθέτηση του Διευθυντή του Γραφείου Τύπου του Προέδρου.