Ο Εθνικός Μηχανισμός Πρόληψης των Βασανιστηρίων θα συνεχίσει να ασκεί την αποστολή του με στόχο την πρόληψη αλλά και τη διασφάλιση ότι κανένας δεν υπόκειται σε βασανιστήρια ή οποιαδήποτε άλλη μορφή απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης, αναφέρει η Μαρία Στυλιανού Λοττίδη, Επίτροπος Διοικήσεως και Προστασίας Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, και Εθνικός Μηχανισμός Πρόληψης Βασανιστηρίων (NPM), με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Υποστήριξης των Θυμάτων Βασανιστηρίων.

Σημειώνοντας ότι η 26η Ιουνίου καθιερώθηκε το 1998 από τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ ως η Διεθνής Ημέρα των Ηνωμένων Εθνών για την Υποστήριξη των Θυμάτων Βασανιστηρίων, τονίζει ότι ρόλος του Εθνικού Μηχανισμού Πρόληψης των Βασανιστηρίων είναι η διενέργεια τακτικών και απροειδοποίητων σε χώρους όπου πρόσωπα στερούνται ή/και πιθανόν να στερούνται της ελευθερίας τους, με σκοπό τη διασφάλιση της αποτελεσματικής πρόληψης των βασανιστηρίων και κάθε μορφής κακομεταχείρισης, καθώς και την ενίσχυση της συμμόρφωσης της Κυπριακής Δημοκρατίας προς τις διεθνείς της στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Ειδικότερα, τονίζει ότι με τις τακτικές και απροειδοποίητες επισκέψεις σε χώρους στέρησης της ελευθερίας, όπως οι Κεντρικές Φυλακές, τα Αστυνομικά Κρατητήρια, οι δομές μεταναστών, το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αθαλάσσας και οι ψυχιατρικές κλινικές, καθώς και οι δομές μακροχρόνιας φροντίδας ηλικιωμένων και ατόμων με αναπηρία, έχει διαφανεί πως η πρόληψη, ως η κύρια αποστολή του εκάστοτε Εθνικού Μηχανισμού Πρόληψης, αποτελεί τον κατεξοχήν αποτελεσματικό μηχανισμό αποτροπής παραβιάσεων.

Συγκεκριμένα, προσθέτει, η πρόληψη δεν λειτουργεί μόνο αποτρεπτικά, αλλά και διορθωτικά, καθότι ενεργοποιεί διαδικασίες θεσμικής ανταπόκρισης από τις αρμόδιες υπηρεσίες για την αντιμετώπιση συνθηκών που, σε ορισμένες περιπτώσεις, ενδέχεται να συνιστούν απάνθρωπη ή εξευτελιστική μεταχείριση ή και να εξελιχθούν σε μορφές κακομεταχείρισης.

"Η δε εμπειρία που έχουμε αποκομίσει από τις επισκέψεις μας σε χώρους στέρησης της ελευθερίας, καταδεικνύει ότι παραβιάσεις της ανθρώπινης αξιοπρέπειας δεν προκύπτουν πάντοτε από σκόπιμες πράξεις κακομεταχείρισης, αλλά συχνά αποτελούν αποτέλεσμα διαρθρωτικών ελλείψεων, ανεπαρκών υποδομών, ελλείψεων προσωπικού ή αδυναμιών συντονισμού μεταξύ των αρμόδιων υπηρεσιών", σημειώνει.

Η κ. Λοττίδη υπογραμμίζει ότι η «έγκαιρη ανταπόκριση των εμπλεκόμενων υπηρεσιών για την υλοποίηση των συστάσεων που υποβάλλουμε για την άρση τέτοιων καταστάσεων και τη βελτίωση των συνθηκών στέρησης της ελευθερίας υπογραμμίζει την αναγκαιότητα και τη σημασία της συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων φορέων για την πρόληψη και την εξάλειψη οποιασδήποτε μορφής κακομεταχείρισης και απάνθρωπης ή εξευτελιστικής μεταχείρισης».

«Ιδιαίτερα θετική είναι η ανταπόκριση που παρατηρείται σε σειρά ζητημάτων τα οποία έχουμε αναδείξει μέσα από τις εκθέσεις και τις παρεμβάσεις μας, γεγονός που επιβεβαιώνει την προστιθέμενη αξία του προληπτικού διαλόγου και της θεσμικής συνεργασίας», αναφέρει.

Σχετικά με την πρόληψη σημειώνει ότι υλοποιείται το έργο «Technical Support for More Effective and Resilient National Preventive Mechanisms (NPM)» σε συνεργασία με το Συμβούλιο της Ευρώπης και το Γραφείο του Επιθεωρητή Φυλακών της Ιρλανδίας, με χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Συμβουλίου της Ευρώπης και προσθέτει ότι στο πλαίσιο αυτό πραγματοποιήθηκε πρόσφατη επίσκεψη στην Κύπρο του Προέδρου της Επιτροπής Πρόληψης των Βασανιστηρίων του Συμβουλίου της Ευρώπης (CPT), ο οποίος συμμετείχε σε συζήτηση στρογγυλής τραπέζης που διοργάνωσαν για την παρουσίαση της τελευταίας έκθεσης της CPT για την Κύπρο.

Ιδιαίτερης σημασίας, σημειώνει, υπήρξαν και οι δράσεις διεθνούς συνεργασίας που αναπτύχθηκαν κατά το 2026, περιλαμβανομένης της συνέχισης της συνεργασίας με την Υποεπιτροπή των Ηνωμένων Εθνών για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (SPT) και η συμμετοχή, για πρώτη φορά, του ειδικού εισηγητή για την Κύπρο σε διεθνή συνάντηση που διοργάνωσαν τον Φεβρουάριο του 2026 με αντικείμενο τις μεταναστευτικές προκλήσεις και τον ρόλο των Εθνικών Μηχανισμών Πρόληψης στην προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.