Δωρίτα Γιαννακού
Ποδαρικό με αναταράξεις στα εργασιακά έκανε το 2026, με καίρια ζητήματα να μένουν σε εκκρεμότητα και να προμηνύουν θερμή συνέχεια. Μπορεί ο υπουργός Εργασίας Μαρίνος Μουσιούττας να έκλεισε το ζήτημα του μηνιαίου κατώτατου μισθού πριν την εκπνοή του 2025, ωστόσο παραμένουν ανοικτά πολλά σημαντικά ζητήματα που απειλούν εκ νέου την εργασιακή ειρήνη. Η ένταση αναμένεται να ανέβει το επόμενο διάστημα καθώς οι συντεχνίες αναμένουν άμεσα αποφάσεις από τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Νίκο Χριστοδουλίδη σε ζητήματα που είχαν θέσει επί τάπητος, καλώντας τον παράλληλα να υλοποιήσει τις δεσμεύσεις του.
Την Παρασκευή συνέρχεται το πρώτο Εργατικό Συμβουλευτικό Σώμα της χρονιάς με πρόεδρο τον υπουργό Εργασίας
Χθες, οι συντεχνίες ΣΕΚ, ΠΕΟ και ΔΕΟΚ, ενέκριναν και απέστειλαν στον πρόεδρο Χριστοδουλίδη σχετικό υπόμνημα στο οποίο θέτουν τις ανησυχίες τους σε σχέση με τέσσερα εργασιακά ζητήματα που τίθενται ψηλά στην ατζέντα. Την ίδια ώρα, οι συντεχνίες ζητούν από τον Πρόεδρο συνάντηση προκειμένου να συζητήσουν τα ζητήματα που αφορούν την ωριαία απόδοση του κατώτατου μισθού, την ανάγκη επέκτασης της εφαρμογής των συλλογικών συμβάσεων στο 80% των εργαζομένων σύμφωνα και με την οδηγία της Ε.Ε., την επανεξέταση και αναθεώρηση της στρατηγικής απασχόλησης των εργαζομένων από τρίτες χώρες και την εφαρμογή του λογισμικού ΕΡΓΑΝΗ 2. Στην εξίσωση αναμένεται να μπει το επόμενο διάστημα και η συνταξιοδοτική μεταρρύθμιση που έμεινε εκτός το 2025, με στόχο τη βιωσιμότητα του Ταμείου Κοινωνικών Ασφαλίσεων και τη βελτίωση των συντάξεων. Στόχος της κυβέρνησης είναι να επιτευχθεί σημαντική αύξηση στις συντάξεις, ειδικότερα ξεκινώντας από τους χαμηλοσυνταξιούχους.
Στα θετικά πιστώνουν οι συντεχνίες στον υπουργό Εργασίας τη σύγκληση του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος την Παρασκευή, προκειμένου να ενημερωθεί αναφορικά με τα καίρια ζητήματα που χρήζουν διαβούλευσης στο εργασιακό τοπίο. Μάλιστα, ο κ. Μουσιούττας επιφυλάσσεται να τοποθετηθεί στη συνεδρία του Σώματος αναφορικά με τα ανοικτά ζητήματα στα εργασιακά. Ο κ. Μουσιούττας θα προεδρεύει της συνεδρίας και η κάθε πλευρά θα καταθέσει τη θέση της για τα ζητήματα που προωθούνται. Στην ατζέντα της συνεδρίας του Σώματος τέθηκε το ζήτημα της συνταξιοδοτικής μεταρρύθμισης, το διάταγμα του κατώτατου μισθού, η απασχόληση φοιτητών τρίτων χωρών και η Οδηγία της Ε.Ε. που ενθαρρύνει τις χώρες με κάλυψη συλλογικών συμβάσεων κάτω του 80% των εργαζομένων να ενισχύσουν τις συλλογικές διαπραγματεύσεις για να φτάσουν σε αυτό το επίπεδο. Στη συνεδρία του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος θα συμμετέχουν οι ΣΕΚ, ΠΕΟ, ΔΕΟΚ, ΠΑΣΥΔΥ και ΠΟΑΣΟ από μεριάς των συνδικαλιστών, ενώ από μεριάς των εργοδοτών θα συμμετέχουν το ΚΕΒΕ και η ΟΕΒ. Κύρια επιδίωξη του Εργατικού Συμβουλευτικού Σώματος είναι η θεσμοθέτηση της διαδικασίας για την ενίσχυση του κοινωνικού διαλόγου και η κατάρτιση ενός οδικού χάρτη για την προώθηση και βελτίωση των εργασιακών σχέσεων στην Κύπρο ενισχύοντας τον κοινωνικό διάλογο.
Το υπόμνημα
Δύσκολη κρίνεται η διαφοροποίηση που αφορά το περί Κατωτάτου Ορίου Μισθών (Τροποποιητικό) Διάταγμα του 2025 που τέθηκε σε ισχύ από την 1η Ιανουαρίου και καθορίζει ότι ο κατώτατος μηνιαίος μισθός που καταβάλλεται σε οποιονδήποτε εργοδοτούμενο στη Δημοκρατία θα φτάνει τα €1.088 για πλήρη απασχόληση και τα €979 για πλήρη απασχόληση, μέχρι τη συμπλήρωση έξι μηνών συνεχούς απασχόλησης. Ωστόσο, οι συντεχνίες υποστηρίζουν ότι η πρόνοια για την ωριαία απόδοση του κατώτατου μισθού μπορεί να επιτευχθεί με νέο διάταγμα εφόσον υπάρχει η πολιτική βούληση. Αυτό μάλιστα προτίθενται να συζητήσουν με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας στη συνάντησή τους, που πιθανώς να οριστεί την ερχόμενη εβδομάδα στην παρουσία του υπουργού Εργασίας. Επιπλέον, οι συντεχνίες φαίνεται να πιέζουν αναφορικά με τη διασύνδεση των δημοσίων συμβάσεων με την εφαρμογή συλλογικής συμβάσης, η οποία, όπως τονίζουν, έχει συμφωνηθεί με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας χωρίς να υλοποιηθεί ακόμα. Αυτό, όπως τονίζουν οι συντεχνίες, θα συμβάλει ουσιαστικά στην αντιμετώπιση του αθέμιτου ανταγωνισμού, καθώς η απαίτηση ύπαρξης συλλογικών συμβάσεων σε όλους τους τομείς δραστηριότητας που συνδέονται με τα δημόσια έργα διασφαλίζει συνθήκες υγιούς ανταγωνισμού.
Επιπλέον, στο υπόμνημα που εστάλη στον πρόεδρο Χριστοδουλίδη τονίζεται η ανάγκη για την επέκταση του ποσοστού κάλυψης των εργαζομένων από συλλογικές συμβάσεις στην Κύπρο στο 80%, όπως προνοείται μέσα από την Οδηγία της Ε.Ε. για επαρκείς κατώτατους μισθούς. Ειδικότερα, η Οδηγία ενθαρρύνει τις χώρες με κάλυψη κάτω του 80% να ενισχύσουν τις συλλογικές διαπραγματεύσεις για να φτάσουν σε αυτό το επίπεδο, κάτι που αναδεικνύεται ως κεντρικό ζήτημα στον κοινωνικό διάλογο. Σήμερα το ποσοστό αυτό ανέρχεται στο 43% σύμφωνα με τις συντεχνίες.
Από τη μεριά τους οι εργοδοτικές οργανώσεις ΚΕΒΕ και ΟΕΒ υποστηρίζουν ότι σε καμία περίπτωση δεν επιβάλλεται ποσοστό κάλυψης 80% από συλλογικές συμβάσεις, καθώς το δικαστήριο της Ε.Ε. έκανε σαφές ότι δεν υποχρεώνονται τα κράτη-μέλη να επιβάλουν την επέκταση των συλλογικών συμβάσεων όπως ισχυρίζονται οι συντεχνίες.
Σε σχέση με την αναθεώρηση της στρατηγικής απασχόλησης υπηκόων τρίτων χωρών στην κυπριακή αγορά εργασίας, οι συντεχνίες εισηγούνται την άμεση επαναξιολόγησή της. Υπενθυμίζεται ότι το Υπουργικό Συμβούλιο ενέκρινε στις 19 Φεβρουαρίου 2025 το νέο «Πλαίσιο Εργοδότησης Αλλοδαπών Εργαζομένων», το οποίο στοχεύει στη βελτίωση της ρύθμισης της απασχόλησης υπηκόων τρίτων χωρών στην κυπριακή αγορά εργασίας, στην ορθολογική στήριξη της παραγωγικής διαδικασίας και στη διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης όλων των εργαζομένων.
Τέλος, στο υπόμνημα συμπεριλαμβάνεται η ανάγκη εφαρμογής του λογισμικού «Εργάνη 2», το οποίο θα ρυθμίσει ακόμη καλύτερα τους ελέγχους στην απασχόληση και θα αναδεικνύει όλα τα δεδομένα τα οποία διασυνδέονται με την απασχόληση του κάθε εργαζόμενου, σε μια προσπάθεια να περιοριστούν οι αποκλίσεις από τα συμφωνηθέντα, αλλά και η αδήλωτη ή υποδηλωμένη εργασία.
Δυσαρέσκεια και από εργοδότες
Απογοήτευση εκφράζουν και οι εργοδότες σε σχέση με την αναθεώρηση του κατώτατου μισθού. Πιο συγκεκριμένα, για τις αρνητικές συνέπειες από ενδεχόμενη αποδοχή του αιτήματος των συντεχνιών για αναθεώρηση του Εθνικού Κατώτατου Μισθού, προειδοποιεί ο γενικός διευθυντής της ΟΕΒ, Μιχάλης Αντωνίου, διαμηνύοντας πως η συζήτηση έχει τελειώσει για τα επόμενα δύο χρόνια.
Όπως αναφέρει σε ανάρτησή του στο «Χ», «τυχόν αποδοχή της απαίτησης των Συντεχνιών για αναθεώρηση του Εθνικού Κατώτατου Μισθού που καθορίστηκε από 1/1/2026, θα ισοδυναμούσε με κατάργηση των κανόνων της τριμερούς συνεργασίας και θα οδηγούσε τις εργασιακές σχέσεις σε χάος».
Σύμφωνα με τον ίδιο, «ούτε η ΟΕΒ είναι ικανοποιημένη – θεωρεί το μέγεθος της αύξησης του Κατώτατου οικονομικά αθεμελίωτο, για τους λόγους που εξήγησε αναλυτικά».
Όμως, τονίζει, «αυτοί είναι οι κανόνες του συστήματος. Προσπαθήσαμε να πείσουμε για κάτι άλλο, η κυβέρνηση άκουσε όλες τις απόψεις και αποφάσισε κυρίαρχα, όπως προβλέπουν οι θεσμοί και ο Νόμος. Δυστυχώς ή ευτυχώς, εκεί τελειώνει η συζήτηση για τα επόμενα δύο χρόνια», καταλήγει ο κ. Αντωνίου.
