Η Ελβετία δεν είναι πια η πιο ανταγωνιστική οικονομία στον κόσμο, καθώς έχασε την πρωτιά από τη Σιγκαπούρη και έπεσε στην τρίτη θέση, την ώρα που οι υψηλοί δασμοί των ΗΠΑ και το ισχυρό ελβετικό φράγκο πλήττουν τις επενδυτικές ροές στη χώρα. Η Ελβετία παραμένει μεν η πιο ανταγωνιστική οικονομία της Ευρώπης, όμως στην παγκόσμια κατάταξη την ξεπέρασε και το Χονγκ Κονγκ, όπως δείχνουν τα στοιχεία του IMD World Competitiveness Ranking για το 2026. Η Σιγκαπούρη κατάφερε να επιστρέψει στην κορυφαία θέση της έρευνας, για πρώτη φορά από το 2024, κυρίως λόγω της αποδοτικότητας των επιχειρήσεών της.

Σύμφωνα με το International Institute for Management Development (IMD), η πτώση της Ελβετίας υπογραμμίζει ότι ακόμη και οι ισχυρότερες οικονομίες του κόσμου παραμένουν ευάλωτες στις μεταβολές των επενδυτικών ροών, εν μέσω αυξημένης γεωπολιτικής αβεβαιότητας. Σε κάθε περίπτωση, η Ελβετία αντιμετωπίζει εντεινόμενο ανταγωνισμό, όπως έδειξαν και τα πρόσφατα στοιχεία της Boston Consulting Group, σύμφωνα με τα οποία έχασε τον τίτλο του μεγαλύτερου κέντρου διασυνοριακού πλούτου στον κόσμο από το Χονγκ Κονγκ.

Οπως σημειώνει ο Αρτούρο Μπρις, διευθυντής του World Competitiveness Center του IMD, το ακριβό νόμισμα έφερε την πτώση της Ελβετίας στην κατάταξη με βάση το κριτήριο των τιμών. «Η μεγαλύτερη πτώση της διαπιστώνεται στην προσέλκυση ξένων επενδύσεων, όπου οι υποαποδόσεις της Ελβετίας ήταν πραγματικά σημαντικές», επισήμανε στο Bloomberg.

Οι άμεσες επενδυτικές εισροές στην Ελβετία «γύρισαν» αρνητικά –ύψους 60,7 δισ. δολ.– με αποτέλεσμα να βρεθεί στην τελευταία θέση ανάμεσα σε 70 χώρες στο σχετικό κριτήριο του IMD. Πάντως, οι συντάκτες της έρευνας εκτιμούν ότι η κίνηση μπορεί να είναι αποτέλεσμα προσαρμογών στις αποτιμήσεις και επαναπατρισμού κεφαλαίων και όχι μια διαρθρωτική αλλαγή που θα έχει διάρκεια.

Κάποιες από αυτές τις ροές είναι ευμετάβλητες και αντανακλούν επενδύσεις σε εταιρείες συμμετοχών και finance, εξηγεί ο Ιβο Γκέρμαν, επικεφαλής της Διεύθυνσης Εξωτερικών Οικονομικών Υποθέσεων στη Γραμματεία Οικονομικών Υποθέσεων της Ελβετίας.

Οι υψηλοί δασμοί των ΗΠΑ και το ισχυρό ελβετικό φράγκο πλήττουν τις επενδυτικές ροές στη χώρα.

«Η Ελβετία αντιμετωπίζει προκλήσεις, όπως πολλές άλλες χώρες, σε ένα ολοένα και πιο ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον, στις οποίες πρέπει να απαντήσει τα επόμενα χρόνια», ανέφερε στο Bloomberg ο Γκέρμαν. «Μπροστά στις τάσεις οικονομικού προστατευτισμού και την εξασθένηση του πολυμερούς εμπορικού συστήματος, πρέπει να βελτιώσει περαιτέρω και να διαφοροποιήσει την πρόσβασή της στις ξένες αγορές, συνεχίζοντας την ατζέντα των συμφωνιών ελεύθερου εμπορίου, η οποία ήταν πολύ επιτυχημένη στο παρελθόν».

Τους τελευταίους δώδεκα μήνες, δημοψηφίσματα για τον περιορισμό του πληθυσμού της χώρας στα δέκα εκατ. άτομα ή για φόρο κληρονομιάς 50% στους υπερπλούσιους κατοίκους της κλόνισαν την εικόνα της Ελβετίας ως καταφυγίου πολιτικής και οικονομικής σταθερότητας.

Η χώρα, πατρίδα της UBS και της Nestle, δέχθηκε επίσης την οργή της κυβέρνησης Τραμπ λόγω του υψηλού εμπορικού πλεονάσματός της έναντι των ΗΠΑ, με αποτέλεσμα να της επιβληθεί για ένα διάστημα ένας από τους υψηλότερους δασμολογικούς συντελεστές ανάμεσα στις δυτικές οικονομίες. Οι δασμοί αυτοί έπληξαν το κλίμα στον ιδιωτικό τομέα.

«Οι δασμοί σίγουρα επηρεάζουν περισσότερο εκείνες τις μικρές χώρες που είναι πιο απομονωμένες και η Ελβετία είναι θύμα αυτού», σχολιάζει ο Μπρις του IMD.

Η έρευνα του ινστιτούτου διαπίστωσε επίσης ότι η Ελβετία αντιμετωπίζει προκλήσεις στην αγορά εργασίας και στο επιχειρηματικό περιβάλλον. Οι αμοιβές για επαγγέλματα υψηλής εξειδίκευσης, η γυναικεία εκπροσώπηση στις διοικητικές θέσεις και η επιχειρηματική δραστηριότητα σε πρώιμο στάδιο ήταν ανάμεσα στους δείκτες με τις χαμηλότερες επιδόσεις της χώρας.

Παρά την πτώση, η Ελβετία διατήρησε την πρώτη θέση στην αποτελεσματικότητα του κράτους και των υποδομών, ενώ παρέμεινε έκτη στην αποδοτικότητα των επιχειρήσεων.